‘સહન નહીં કરીએ…’: જિનપિંગના ભારત પ્રવાસના એંધાણ વચ્ચે LAC પર સખત મૂડમાં ભારતીય સેના
ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો ફરી એકવાર અત્યંત સંવેદનશીલ તબક્કે પહોંચી ગયા છે. એક તરફ જ્યાં ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના આ અઠવાડિયે યોજાનારી બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ભારત આવવાની અટકળો તેજ છે, તો બીજી તરફ વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) પર તણાવ ઓછો થવાનું નામ નથી લઈ રહ્યો. તાજેતરમાં અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીની સૈનિકો દ્વારા કથિત ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો સામે આવ્યા બાદ, નવી દિલ્હીએ બેઇજિંગને કડક ચેતવણી આપી દીધી છે. ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ડ્રેગનની આવી નાપાક હરકતો હવે કોઈપણ ભલે સહન કરવામાં આવશે નહીં.
ટાકસિંગમાં ચીની ઘૂસણખોરીનો પ્રયાસ અને ભારતનું કડક વલણ
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આખો વિવાદ અરુણાચલ પ્રદેશના ઉપરિ સુબનસિરી જિલ્લાના ટાકસિંગ વિસ્તારમાં ચીની સૈનિકોની તાજેતરની હિલચાલ બાદ ગરમાયો છે. ચીની સેનાએ સરહદ પર ફરી એકવાર પોતાની જૂની ચાલ ચાલતા ભારતીય ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરીનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો હતો. આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ ભારતીય સુરક્ષા તંત્ર સંપૂર્ણપણે સતર્ક થઈ ગયું છે. ભારતે આ મામલાને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈને ચીની પક્ષ સામે પોતાની કડક આપત્તિ નોંધાવી છે અને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે ભવિષ્યમાં આવી હરકતો બંને દેશોના દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે ખૂબ જ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
વાચા-દમાઈ બોર્ડર મીટિંગ પોઈન્ટ પર થઈ હાઈ-લેવલ કમાન્ડરોની બેઠક
સરહદ પર સર્જાયેલા આ તણાવને ઘટાડવા અને ચીનને કડક સંદેશ આપવા માટે રવિવારે ભારત-ચીન સરહદ પર આવેલા ‘વાચા-દમાઈ’ બોર્ડર મીટિંગ પોઈન્ટ પર બંને દેશોના ટોચના લશ્કરી કમાન્ડરો વચ્ચે આમસામા બેઠક યોજાઈ હતી. પૂર્વ ક્ષેત્રમાં એલએસી સાથે જોડાયેલા વિવિધ સંવેદનશીલ મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે આ પોતાની ક્ષેત્રની પહેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક હતી.
ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ ભારતીય સેનાની પ્રતિષ્ઠિત ત્રીજી કોરના કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયાએ કર્યું હતું, જ્યારે ચીન તરફથી પણ તેમના સમકક્ષ રેન્કના વરિષ્ઠ લશ્કરી અધિકારીઓ આ બેઠકમાં સામેલ થયા હતા. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજિત ડોભાલની ગત મહિને થયેલી બેઇજિંગ મુલાકાત બાદ કમાન્ડરોની આ સામસામેની બેઠક વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ભારતે આ મંચનો ઉપયોગ કરીને ડ્રેગનને સ્પષ્ટ જણાવી દીધું કે સરહદની સંવેદનશીલતા સાથે કોઈ સમજૂતી કરવામાં આવશે નહીં.
શી જિનપિંગનો સંભવિત ભારત પ્રવાસ અને કૂટનીતિક રસાકસી
આ આખું ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના આ અઠવાડિયે બ્રિક્સ સમિટમાં ભાગ લેવા માટે ભારત આગમનની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. એક તરફ કૂટનીતિક સ્તરે મહેમાનગતિ અને બહુપક્ષીય બેઠકોની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે, તો બીજી તરફ જમીની સ્તરે ભારતીય સેના પોતાની ચોકીદારીમાં કોઈ ઢીલ મૂકી રહી નથી. ભારતે દુનિયાને આ સંદેશ સ્પષ્ટ કરી દીધો છે કે કૂટનીતિક મંચો પર વાતચીત પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ દેશની સાર્વભૌમત્વ અને સરહદની સુરક્ષા સાથે ક્યારેય કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
પૂર્વ સીડીએસ અનિલ ચૌહાણનું મોટું નિવેદન: ‘સીમા વિવાદ હજુ પણ અણઉકેલાયેલો’
પૂર્વ સીડીએસ અનિલ ચૌહાણનું મોટું નિવેદન: ‘સીમા વિવાદ હજુ પણ અણઉકેલાયેલો’આ સમગ્ર તણાવ વચ્ચે દેશના પૂર્વ ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) જનરલ અનિલ ચૌહાણનું એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ નિવેદન સામે આવ્યું છે, જેણે ભારત-ચીન સંબંધોની જમીની વાસ્તવિકતાને સૌની સામે લાવી દીધી છે. તાજેતરમાં એક સાર્વજનિક કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતા પૂર્વ સીડીએસે બેરોકટોક કહ્યું હતું કે પડોશી દેશ ચીન સાથે આપણો સીમા વિવાદ હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયો નથી.
તેમણે એ પણ રેખાંકિત કર્યું કે આજે પણ વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) ની સ્થિતિને લઈને બંને દેશો વચ્ચે કોઈ પરસ્પર સંમત વ્યાખ્યા (Mutually Agreed Definition) નથી, જેના કારણે અવારનવાર ગેરસમજો અને ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો સામે આવે છે. જોકે, તેની સાથે જ જનરલ ચૌહાણે એ પણ ઉમેર્યું કે એશિયાની આ બે મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ અને પ્રાચીન સભ્યતાઓના સંબંધોને માત્ર સીમા વિવાદના ચશ્માથી ન જોઇ શકાય; આર્થિક અને કૂટનીતિક મોરચે પણ બંને દેશો વચ્ચે અન્ય ઘણા પાસાઓ છે જેના પર સંતુલન જાળવવું જરૂરી છે.
ભવિષ્ય માટે ભારતનો સ્પષ્ટ સંદેશ
અરુણાચલ સરહદ પર ભારતીય સેનાની સજાગતા અને લશ્કરી કમાન્ડરોના આ કડક વલણે સાબિત કરી દીધું છે કે ભારત હવે કોઈપણ બાહ્ય દબાણ કે ઘૂસણખોરીના પ્રયાસો સામે ઝૂકવાનું નથી. બેઇજિંગને આ કડક અલ્ટીમેટમ મળી ચૂક્યું છે કે જો દ્વિપક્ષીય સંબંધો સામાન્ય રાખવા હોય, તો સરહદ પર શાંતિ જાળવવી એ ચીનની પહેલી જવાબદારી હોવી જોઈએ. આગામી દિવસોમાં શી જિનપિંગના પ્રવાસ દરમિયાન આ સીમા વિવાદ પર કૂટનીતિક વાતચીત શું થાય છે, તેના પર આખી દુનિયાની નજર ટકેલી છે.
