ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો હુંકાર- ‘ઇરાન એક ફેલિંગ નેશન બની ચૂક્યું છે’, તેહરાનનો પલટવાર- ‘અમે ક્યારેય નહીં ઝૂકીએ’
અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ હવે સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી એક નવા મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધમાં ફેરવાઈ ગયો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક જ કલાકમાં સિકંદર જેવા આક્રમક અંદાજમાં 7 પોસ્ટ શેર કરીને આખી દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. આ પોસ્ટ્સ દ્વારા ટ્રમ્પે એ સાબિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે તેમના દ્વારા લાદવામાં આવેલા કઠોર આર્થિક અને લશ્કરી દબાણને કારણે ઇરાનની અર્થવ્યવસ્થા અંદરથી સંપૂર્ણપણે ભાંગી ચૂકી છે.
આ સિલસિલાની સૌથી મોટી ચર્ચા ત્યારે શરૂ થઈ જ્યારે ટ્રમ્પે પોતાની પહેલી જ પોસ્ટમાં ઇરાનના નકશા પર ખુદની તસવીર ચોંટાડી દીધી. આના થોડા દિવસો પહેલા જ તેમણે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાતી ‘હોરમુઝ સ્ટ્રેટ’ (Strait of Hormuz)નું નામ બદલીને “ટ્રમ્પ સ્ટ્રેટ” કરવાની વિચિત્ર માંગ પણ ઉઠાવી હતી, જેના કારણે રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ હતી.
આંકડાઓ અને ગ્રાફિક્સ દ્વારા ઇરાનને ઘેર્યું ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ પર એક પછી એક એવા આંકડા અને ગ્રાફિક્સ શેર કર્યા, જે ઇરાનની કથળેલી હાલત દર્શાવે છે:
હોરમુઝ સ્ટ્રેટનો ટ્રાફિક: બીજી પોસ્ટમાં દર્શાવેલા આંકડા મુજબ, આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગથી સંઘર્ષ પહેલાં રોજબરોજ જે 2 કરોડ બેરલ તેલની સપ્લાય થતી હતી, તે ઘટીને હવે 1.8 કરોડ બેરલ પ્રતિદિન પર આવી ગઈ છે.
ક્રેશ થયું તેલ નિકાસ: અન્ય એક ગ્રાફિક્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે વર્ષ 2025માં ઇરાનની કાચી તેલની નિકાસ જે લગભગ 20 લાખ બેરલ પ્રતિદિન હતી, તે 2026માં ગગડીને શૂન્યની નજીક પહોંચી ગઈ, જોકે બાદમાં તેમાં થોડો સુધારો જોવા મળ્યો.
રિયાલની બરબાદી અને મોંઘવારી: ઇરાની ચલણની હાલત પર પ્રહાર કરતા બે ગ્રાફિક્સ શેર કરવામાં આવ્યા. એક ચાર્ટમાં બતાવવામાં આવ્યું કે અમેરિકી ડૉલર સામે ઇરાની રિયાલ 2025ની શરૂઆતમાં 9 લાખના સ્તરે હતો, જે લપસીને 22.7 લાખથી પણ નીચે ચાલ્યો ગયો છે.
‘બાય-બાય ખાર્ગ’ અને AI તસવીર: ટ્રમ્પે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)થી તૈયાર કરેલી એક તસવીર શેર કરી, જેમાં એક ફાઇટર જેટ ઇરાનના સૌથી મોટા તેલ નિકાસ કેન્દ્ર ‘ખાર્ગ આઇલેન્ડ’ પર હુમલો કરતું દેખાઈ રહ્યું છે અને ચારેય બાજુ ભીષણ આગ ભડકેલી છે. ખાર્ગ આઇલેન્ડને ઇરાનના તેલ વેપારની કરોડરજ્જુ માનવામાં આવે છે, તેથી તેના પર હુમલાની કલ્પના કરવી પણ તેહરાન માટે મોટા ઝટકા સમાન છે.
‘ઇરાન એક નિષ્ફળ દેશ છે’
‘ઇરાન એક નિષ્ફળ દેશ છે’પોતાની આ પોસ્ટ શૃંખલાના અંતમાં, ટ્રમ્પે ઇરાનના નકશા સાથે તીખો કટાક્ષ કરતા લખ્યું કે ઇરાન સતત એક નિષ્ફળ દેશ (Failing Nation) બનતો જઈ રહ્યો છે.
ઇરાનનો પલટવાર: “અમે ઝૂકીશું નહીં”
ભલે અમેરિકાના આ નિવેદનો અને આર્થિક દબાણોથી ઇરાનની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ હોય, પરંતુ તેહરાને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે દબાણ આગળ ઘૂંટણ નહીં ટેકે. ઇરાનના નાણાપ્રધાન અલી મદનીઝાદેએ અમેરિકાની આ ભ્રમણાને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢી કે આર્થિક પ્રતિબંધો દ્વારા ઇરાનની નીતિઓ બદલી શકાશે. તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે દેશની અર્થવ્યવસ્થાને સંભાળવાની અને સુધારવાની જવાબદારી ઇરાનની સરકાર અને ત્યાંની જનતાની પોતાની છે, ન કે કોઈ ‘યુએસ ટ્રેઝરી’ (US Treasury)ની. ઇરાનના આ વલણથી સ્પષ્ટ છે કે આ ટકરાવ હજુ લાંબો સમય ચાલશે.
