ડેસ્ક પર ‘VETO’ લખેલી ટોપી મૂકીને ટ્રમ્પે આખી દુનિયાને શું સંદેશ આપ્યો? જાણો અંદરની વાત!
અમેરિકન રાજકારણમાં મિડટર્મ ચૂંટણીઓ અવારનવાર વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ માટે અગ્નિપરીક્ષા સમાન સાબિત થાય છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી યુએસ મિડટર્મ ચૂંટણીના પરિણામોએ ફરી એકવાર રાજકારણનું તાપમાન વધારી દીધું છે. આ ચૂંટણીઓમાં ડેમોક્રેટ્સની જીતે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સામે એક મોટો રાજકીય પડકાર ઊભો કર્યો છે. સંસદ (કોંગ્રેસ)માં ડેમોક્રેટ્સનું પલડું ભારે હોવા છતાં ટ્રમ્પના તેવરમાં જરાય નરમાઈ જોવા મળી નથી.
ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત દરમિયાન અને રિઝોલ્યુટ ડેસ્ક પર હસ્તાક્ષર કરતી વેળાએ ટ્રમ્પે જે અંદાજમાં લાલ રંગની ‘VETO’ (વીટો) લખેલી ટોપી મૂકી, તેણે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું. આ માત્ર એક ટોપી નહોતી, પરંતુ ડેમોક્રેટ્સ માટે ટ્રમ્પનો એક ખુલ્લો સંદેશ હતો કે સત્તાના સમીકરણો ભલે બદલાયા હોય, પરંતુ તેમના તેવર અને અધિકારો જસના તસ છે.
ઓવલ ઓફિસની એ લાલ ટોપી અને તેના રાજકીય માયને
જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તેમની ડેસ્ક પર ‘VETO’ લખેલી લાલ ટોપી મૂકે છે, ત્યારે તેનો સીધો અર્થ એ છે કે તેઓ ડેમોક્રેટ્સના દરેક એવા વિધેયક એજન્ડાનો કડક મુકાબલો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે જે તેમના વહીવટીતંત્રની વિરુદ્ધ જશે. મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટ્સ હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સ (પ્રતિનિધિ સભા) અને સેનેટ બંને પર મજબૂત પકડ જમાવી ચૂક્યા છે.
આ રાજકીય પરિવર્તન બાદ હવે ડેમોક્રેટ્સ પાસે ટ્રમ્પ પ્રશાસન પર લગામ કસવાના અનેક હથિયારો આવી ગયા છે. તેઓ માત્ર ટ્રમ્પની નીતિઓની તપાસ, સુનાવણી અને સમન્સ દ્વારા કડક નજર રાખી શકે છે, પરંતુ તેમના કેબિનેટ અને ન્યાયિક નામાંકનો (Nominations)ને રોકવાનો પ્રયાસ પણ કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પે પોતાના બચાવ અને આક્રમક વલણના પ્રતીક રૂપે વીટોનું કાર્ડ અગાઉથી જ રમી દીધું છે.
‘આ સૌથી શક્તિશાળી અધિકાર છે’ – ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ
સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર ‘VETO’ લખેલી લાલ ટોપીનો ફોટો શેર કર્યા બાદ, ટ્રમ્પે ફોક્સ ન્યૂઝને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં ખુલ્લીને પોતાની વાત મૂકી. તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ પાસે વીટોનો અધિકાર સૌથી શક્તિશાળી હથિયારોમાંનું એક છે.
ટ્રમ્પે પોતાના આગવા અંદાજમાં બે ટેક વાત કરી, “જેમ કે તમે જાણો છો, આવું અગાઉ પણ ઘણી વખત થઈ ચૂક્યું છે. આ વીટોની શક્તિ છે. આ રાષ્ટ્રપતિ પાસે રહેલા સૌથી મજબૂત અધિકારોમાંનો એક છે. ડેમોક્રેટ્સ જો કોઈ પણ બેફામ કે અતાર્કિક નિર્ણય લેશે અથવા એવો કાયદો લાવશે જે દેશના હિતમાં ન હોય, તો હું તેના પર સીધો વીટો લગાવી દઈશ.” ટ્રમ્પનું આ નિવેદન દર્શાવે છે કે આગામી દિવસોમાં વ્હાઇટ હાઉસ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે તણાવ વધુ વધવાનો છે.
રો ખન્નાનું મોટું નિવેદન: ‘આ ટ્રમ્પને સંપૂર્ણપણે નકારવા જેવું છે’
બીજી બાજુ, આ ચૂંટણી પરિણામ પર ભારતીય-અમેરિકન કોંગ્રેસમેન રો ખન્નાની તીખી પ્રતિક્રિયા સામે આવી છે. તેમણે આ ચૂંટણી પરિણામોને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ સામે એક મોટો જનાદેશ (Mandate) ગણાવ્યો છે. રો ખન્નાના મતે, આ ચૂંટણી પરિણામ ટ્રમ્પની નીતિઓને જનતા દ્વારા સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યાનું પ્રતીક છે.
રો ખન્નાએ અનુમાન લગાવ્યું કે ડેમોક્રેટ્સ પ્રતિનિધિ સભામાં ભારે બહુમતી મેળવી શકે છે. તેમણે કહ્યું, “આ ૨૫૦ થી વધુ બેઠકોનો મામલો હોઈ શકે છે. આપણને ૨૦૦૮માં બરાક ઓબામાના સમય જેવી મોટી બહુમતી મળી શકે છે.” ખન્નાના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકન મતદારો આ સમયે મુખ્યત્વે વધતી મોંઘવારી, ઊંચા ખર્ચ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા યુદ્ધોને લઈને ભારે ચિંતિત છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ડેમોક્રેટ્સનું મુખ્ય ફોકસ હવે હેલ્થકેર (સ્વાસ્થ્ય સેવા), બાળ સંભાળ (Child care) અને સામાન્ય નાગરિકો માટે જરૂરી વસ્તુઓના વધતા ખર્ચને ઘટાડવા પર રહેશે.
નિષ્કર્ષ: આગળ શું થશે?
મિડટર્મ ચૂંટણીના આ પરિણામોએ અમેરિકામાં સત્તાના સમતોલનને સંપૂર્ણપણે હચમચાવી દીધું છે. એક તરફ જ્યાં ડેમોક્રેટ્સ સંસદના બંને ગૃહોમાં મજબૂત સ્થિતિમાં આવીને ટ્રમ્પ પ્રશાસનને ઘેરવાની તૈયારીમાં છે, તો બીજી તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ પણ પોતાની વીટો પાવરનો ડર બતાવીને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ સરળતાથી ઝૂકવાના નથી. આગામી સમયમાં અમેરિકન સંસદ અને વ્હાઇટ હાઉસ વચ્ચેની આ રાજકીય ખેંચતાણ વિશ્વભરના રાજકારણ માટે અત્યંત રસપ્રદ રહેવાની છે.
