પદ છોડતાં પહેલાં ઈરાન પર મોટો હુમલો કરવા માગે છે નેતન્યાહૂ? ઇઝરાયેલના રાજકારણમાં નવી હલચલ, શું છે તેમની રણનીતિ?
મધ્ય પૂર્વમાં ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેનો તણાવ ફરી એકવાર આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂને લઈને એવા અહેવાલો સામે આવ્યા છે કે તેઓ વડાપ્રધાન પદ છોડતાં પહેલાં ઈરાન સામે મોટું સૈન્ય ઓપરેશન શરૂ કરવા માગે છે. જો આ અહેવાલો સાચા સાબિત થાય તો મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર યુદ્ધની સ્થિતિ ગંભીર બની શકે છે. જોકે, આ મામલે નેતન્યાહૂની સરકાર તરફથી કરવામાં આવેલા દાવાઓ અને મીડિયા અહેવાલો વચ્ચે મતભેદ પણ જોવા મળી રહ્યા છે.
નેતન્યાહૂની ઈરાન સામે મોટી કાર્યવાહી કરવાની યોજના?
ઈઝરાયેલના રાજકીય અને સુરક્ષા વર્તુળોમાં એવી ચર્ચા છે કે નેતન્યાહૂ ઈરાન સામે ફરીથી મોટા પાયે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા ઇચ્છુક છે. અગાઉ પણ તેમણે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે ઈરાન સામે સંયુક્ત સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે ચર્ચા કરી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.
મળતી માહિતી પ્રમાણે, નેતન્યાહૂ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અને તેની મિસાઇલ ક્ષમતાને ઈઝરાયેલની સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો માને છે. તેમનું માનવું છે કે ઈરાનની સૈન્ય તાકાતને રોકવા માટે કડક કાર્યવાહી જરૂરી છે.
કેટલાક અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નેતન્યાહૂ ઈઝરાયેલની ચૂંટણી પહેલાં ઈરાન સામે હુમલો કરવા માગતા હતા. જોકે, અમેરિકાએ આ સમયે હુમલો કરવાની મંજૂરી આપી ન હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.
ટ્રમ્પની મંજૂરી કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે?
ઈરાન સામે કોઈ મોટું સૈન્ય ઓપરેશન શરૂ કરવું ઈઝરાયેલ માટે એટલું સરળ નથી. તેનું એક મોટું કારણ અમેરિકાની ભૂમિકા છે. ઈઝરાયેલની સૈન્ય ક્ષમતા મજબૂત હોવા છતાં લાંબા સમય સુધી ચાલનારા યુદ્ધમાં અમેરિકાનો સહયોગ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આ મામલે સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવા માગે છે. એક તરફ ઈરાન પર દબાણ વધારવાની નીતિ છે, તો બીજી તરફ યુદ્ધ ફરી શરૂ થવાથી સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં અસ્થિરતા વધવાનો ખતરો છે.
અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકન વહીવટીતંત્રે સંભવિત સૈન્ય વિકલ્પો તૈયાર રાખ્યા છે, પરંતુ હુમલાને લઈને અંતિમ નિર્ણય રાજકીય નેતૃત્વના હાથમાં છે.
ઈઝરાયેલની સુરક્ષા એજન્સીઓમાં પણ મતભેદ?
આ સમગ્ર મામલે ઈઝરાયેલની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં પણ એકમત ન હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કેટલાક સુરક્ષા અધિકારીઓ માને છે કે ઈરાન સામે ફરીથી હુમલો કરવાથી મોટો પ્રાદેશિક સંઘર્ષ શરૂ થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, ઈરાન પણ કોઈપણ નવા હુમલાનો જવાબ આપવાની ચેતવણી આપી ચૂક્યું છે. આવી સ્થિતિમાં એક નાનું સૈન્ય ઓપરેશન પણ લાંબા અને વિનાશક યુદ્ધમાં ફેરવાઈ શકે છે.
શું ફરી ભડકશે મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ?
ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેનો સંઘર્ષ માત્ર આ બે દેશો પૂરતો મર્યાદિત રહે તેવી શક્યતા ઓછી છે. આ સંઘર્ષમાં અમેરિકા અને મધ્ય પૂર્વના અન્ય દેશોની ભૂમિકા પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ઈરાન પાસે મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલાની ક્ષમતા છે, જ્યારે ઈઝરાયેલ પાસે અત્યાધુનિક હવાઈ સુરક્ષા અને સૈન્ય તાકાત છે. બંને દેશો વચ્ચે ફરીથી સીધી અથડામણ થાય તો તેની અસર સમગ્ર વિસ્તારમાં જોવા મળી શકે છે.
આ ઉપરાંત, વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને દરિયાઈ માર્ગોની સુરક્ષા પર પણ તેની અસર થઈ શકે છે. ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશ માટે આ સ્થિતિ ચિંતાજનક બની શકે છે, કારણ કે ભારત પોતાની ઊર્જાની જરૂરિયાત માટે મોટા પ્રમાણમાં ક્રૂડ ઓઇલની આયાત કરે છે.
હાલમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે નેતન્યાહૂ ખરેખર ઈરાન સામે મોટું ઓપરેશન શરૂ કરશે કે પછી આ માત્ર રાજકીય અને વ્યૂહાત્મક દબાણ બનાવવાની રણનીતિ છે? આ અંગે કોઈ અંતિમ નિર્ણય જાહેર થયો નથી. પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેનો તણાવ ફરી વધે તો તેની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દુનિયાની રાજનીતિ અને અર્થવ્યવસ્થા પર પડી શકે છે.
