ટ્રમ્પનો યુક્રેનને મોટો ઝટકો: અમેરિકી સહાય બંધ કરવાના સંકેત, રશિયા સાથે સમાધાનની સલાહ!
અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને સંભવિત ભાવિ રાષ્ટ્રપતિ ઉમેદવાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે (Donald Trump) ફરી એકવાર યુક્રેનને આપવામાં આવતી અમેરિકી મદદ (US Aid to Ukraine) બંધ કરવાના મજબૂત સંકેતો આપ્યા છે. તેમણે એક ઇન્ટરવ્યુમાં યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કી (Volodymyr Zelenskyy) ને રશિયા સાથે સમજૂતી (Agreement with Russia) કરવા માટે પણ ખુલ્લી સલાહ આપી છે.
ટ્રમ્પના આ નિવેદનોથી યુક્રેન અને તેના યુરોપીયન સહયોગીઓમાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે, કારણ કે યુક્રેનને રશિયાના આક્રમણ સામે લડવા માટે અમેરિકા તરફથી મળતી સૈન્ય અને નાણાકીય સહાય મહત્વપૂર્ણ છે.
યુરોપની ટીકા અને ઇમિગ્રેશન પર ચિંતા
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ ઇન્ટરવ્યુમાં માત્ર યુક્રેન પર જ નહીં, પરંતુ યુરોપ (Europe) પર પણ આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે યુરોપને “નબળું” (Weak) અને “ધીમે ધીમે બગડતું” (Slowly decaying) ગણાવ્યું.
ટ્રમ્પે યુરોપના આ હાલ માટે ત્યાંની વધતી જતી ઇમિગ્રેશન નીતિઓ (Immigration Policies) ને જવાબદાર ઠેરવી. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે યુરોપ વધતા ઇમિગ્રેશનના કારણે “પોતાનો અંત” (Destroying itself) લાવી રહ્યું છે. આ નિવેદનોમાં તેમની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ (America First) નીતિની છાપ સ્પષ્ટપણે દેખાય છે, જ્યાં તેઓ વિદેશી સહાય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો પર સવાલ ઉઠાવે છે. તેમના મતે, યુરોપીયન દેશો તેમની સરહદોનું રક્ષણ કરવામાં અને ઇમિગ્રેશનને નિયંત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે.
ટ્રમ્પના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા વ્યૂહરચનાના એક દસ્તાવેજમાં પણ આ પ્રકારનો જ સૂર જોવા મળ્યો છે, જેમાં યુરોપને “સભ્યતાના વિનાશ” (Civilisational erasure)ના જોખમમાં હોવાનું જણાવીને તેના ઇમિગ્રેશન અને EU નીતિઓની ટીકા કરવામાં આવી છે. આ દસ્તાવેજમાં યુરોપના રાષ્ટ્રવાદી જમણેરી પક્ષોને ટેકો આપવાનું પણ સૂચવવામાં આવ્યું છે.
યુક્રેનને ‘સમજૂતી’ કરવાની સલાહ
યુક્રેન યુદ્ધ અંગે ટ્રમ્પે પોતાનો સ્પષ્ટ અભિપ્રાય આપ્યો કે યુક્રેનને રશિયા સાથે શાંતિ કરાર (Peace deal with Russia) કરવો જોઈએ. તેમણે ઝેલેન્સ્કીને આગ્રહ કર્યો કે તેઓ રશિયા સાથે સમજૂતી તરફ આગળ વધે.
ટ્રમ્પે એવો પણ સંકેત આપ્યો કે જો તેઓ ભવિષ્યમાં ફરીથી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બનશે, તો તેઓ યુક્રેનને આપવામાં આવતી અમેરિકી મદદ સંપૂર્ણપણે બંધ (Stop US aid) કરી શકે છે. તેમના મતે, અમેરિકાએ યુદ્ધને લંબાવવાને બદલે સમાધાન કરાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
અગાઉ પણ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે એક શાંતિ યોજના રજૂ કરી હતી, જેમાં યુક્રેનને રશિયાના કબજા હેઠળના અમુક પ્રદેશો છોડવાની શરત હતી. આ પ્રસ્તાવ પર યુક્રેન અને યુરોપીયન દેશો દ્વારા ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, કારણ કે તે રશિયાની માંગણીઓ તરફ વધુ ઝુકાવ ધરાવતો હતો.
ટ્રમ્પનું માનવું છે કે રશિયા એક “ખૂબ મોટી શક્તિ” (Very big power) છે અને યુદ્ધને લાંબા સમય સુધી ખેંચવાથી યુક્રેનને માત્ર નુકસાન જ થશે. તેમનો દૃષ્ટિકોણ એ છે કે અમેરિકાએ વૈશ્વિક સંઘર્ષોમાં સીધી રીતે સામેલ થવાને બદલે તેના ઘરેલું મુદ્દાઓ (Domestic issues) પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ.
વેનેઝુએલા પર સ્પષ્ટતાનો અભાવ
આ જ ઇન્ટરવ્યુમાં, જ્યારે ટ્રમ્પને વેનેઝુએલા (Venezuela) માં સૈન્ય હસ્તક્ષેપ (Military intervention) અંગે પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ જવાબ આપવાનું ટાળ્યું. આનાથી તેમની વિદેશ નીતિ અંગે વધુ અનિશ્ચિતતા પેદા થઈ છે. એક તરફ તેઓ યુક્રેનમાંથી પીછેહઠ કરવાના સંકેત આપી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ દક્ષિણ અમેરિકાના મુદ્દાઓ પર તેમનો વલણ અસ્પષ્ટ છે.
ટ્રમ્પના આ સમગ્ર વલણને યુરોપના નેતાઓ ગંભીરતાથી લઈ રહ્યા છે. યુરોપીયન નેતાઓએ અમેરિકાની ભાવિ વિદેશ નીતિમાં આવેલા આ ફેરફારને કારણે હવે યુરોપીયન સુરક્ષા નીતિ (European security policy) ને વોશિંગ્ટનથી વધુ સ્વતંત્ર (Independent) બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે.
ટ્રમ્પના આ નિવેદનો આગામી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં તેમની વિદેશ નીતિના મુખ્ય મુદ્દાઓ બનશે, જે વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના સહયોગીઓ અને પ્રતિસ્પર્ધીઓ બંને પર મોટો પ્રભાવ પાડશે.
