વેનેઝુએલા પર અમેરિકી એરસ્ટ્રાઈક: રાજધાની કારાકાસમાં ભીષણ ધડાકા, રાષ્ટ્રપતિ માદુરોની ધરપકડનો દાવો
3 જાન્યુઆરી, 2026ની વહેલી સવારે વેનેઝુએલાની રાજધાની કારાકાસ સહિત દેશના ઉત્તરીય ભાગોમાં શ્રેણીબદ્ધ ધડાકાઓ અને હવાઈ હુમલાઓએ સમગ્ર વિશ્વને હચમચાવી દીધું છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર દાવો કર્યો છે કે અમેરિકી સેનાએ વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીની ધરપકડ કરી છે અને તેમને દેશની બહાર લઈ જવામાં આવ્યા છે.
લશ્કરી મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા
સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે લગભગ 2:00 વાગ્યે કારાકાસ અને આસપાસના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં નીચી ઊંચાઈએ ઉડતા વિમાનો અને ભારે વિસ્ફોટોના અવાજો સંભળાયા હતા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, હુમલામાં વેનેઝુએલાના અનેક મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક અને લશ્કરી મથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
- ફુએન્ટે ટિયુના (Fuerte Tiuna): કારાકાસનું મુખ્ય લશ્કરી સંકુલ.
- લા કાર્લોટા (La Carlota): રાજધાનીનું મુખ્ય એરબેઝ.
- લા ગ્વારા બંદર (La Guaira port): વેનેઝુએલાનું મુખ્ય દરિયાઈ બંદર, જ્યાં ભીષણ આગ લાગ્યાના અહેવાલ છે.
- સેરો એલ વોલ્કન (Cerro El Volcán): એક મુખ્ય સંચાર અને સિગ્નલ સાઇટ.
હુમલા બાદ કારાકાસના દક્ષિણ ભાગોમાં વીજ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો હતો અને લોકોમાં ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો.
વેનેઝુએલામાં કટોકટીની જાહેરાત
વેનેઝુએલા સરકારે આ હુમલાઓને અમેરિકાની “લશ્કરી આક્રમકતા” ગણાવીને રાષ્ટ્રીય કટોકટી (National Emergency) જાહેર કરી છે. સરકારનો આરોપ છે કે અમેરિકાનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય વેનેઝુએલાના તેલ અને ખનિજ સંસાધનો પર કબજો કરવાનો છે. જોકે શરૂઆતમાં વોશિંગ્ટન મૌન રહ્યું હતું, પરંતુ બાદમાં અમેરિકી અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આ હુમલાઓનો આદેશ આપ્યો હતો.
પ્રાદેશિક તણાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા
આ લશ્કરી કાર્યવાહી ‘ઓપરેશન સધર્ન સ્પીયર’ (Operation Southern Spear) અંતર્ગત થઈ છે, જેને અમેરિકા માદક દ્રવ્યોની હેરફેરના નેટવર્કને તોડવા માટે ચલાવી રહ્યું છે. પડોશી દેશ કોલંબિયાના રાષ્ટ્રપતિ ગુસ્તાવો પેટ્રોએ આ હુમલાની સખત નિંદા કરી છે અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) તથા અમેરિકી રાજ્યોના સંગઠન (OAS) ની તાત્કાલિક બેઠક બોલાવવાની માંગ કરી છે. પેટ્રોએ ચેતવણી આપી છે કે આ કાર્યવાહી પ્રાદેશિક શાંતિને જોખમમાં મૂકી શકે છે.
વધતું માનવીય સંકટ
લશ્કરી સંઘર્ષની વચ્ચે વેનેઝુએલામાં માનવીય સ્થિતિ અત્યંત નાજુક બની રહી છે. યુનિસેફ (UNICEF) ના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, 2026 માં દેશના લગભગ 79 લાખ લોકોને માનવીય સહાયની જરૂર છે, જેમાં 39 લાખ બાળકો સામેલ છે. ભારે ફુગાવાને કારણે પરિવારો ખોરાક અને દવા જેવી પાયાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવામાં અસમર્થ છે. આરોગ્ય પ્રણાલીનું પડી ભાંગવું અને શુદ્ધ પાણીની અછતે લાખો બાળકોના જીવનને જોખમમાં મૂકી દીધું છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ સંઘર્ષ લાંબો ખેંચાશે, તો તેનાથી માત્ર વૈશ્વિક તેલ બજાર પ્રભાવિત થશે નહીં, પરંતુ આ પ્રદેશમાં શરણાર્થી સંકટ પણ વધુ ઊંડું થઈ શકે છે. હાલમાં, કારાકાસની શેરીઓમાં સેના તૈનાત છે અને સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ પરંતુ શાંત હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.
