નાસાનું આર્ટેમિસ 2 મિશન: 50 વર્ષ પછી ચંદ્ર પર માનવીના પુનરાગમનની તૈયારી
અંતરિક્ષની દુનિયામાં નવો ઈતિહાસ રચવાની તૈયારીમાં, નાસા (NASA) તેના વિશાળ આર્ટેમિસ 2 (Artemis 2) મૂન રોકેટને શનિવાર, 17 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ લોન્ચ પેડ 39B પર લઈ જવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. આ મિશન છેલ્લા 50 થી વધુ વર્ષોમાં ચંદ્ર માટેનું પ્રથમ માનવ મિશન બનવા જઈ રહ્યું છે. 322 ફૂટ ઊંચું સ્પેસ લોન્ચ સિસ્ટમ (SLS) રોકેટ અને ઓરિઅન (Orion) સ્પેસક્રાફ્ટ તેની 4 માઈલની મુસાફરી માટે કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરની ‘વ્હીકલ એસેમ્બલી બિલ્ડિંગ’ માંથી બહાર નીકળશે, જેમાં લગભગ 8 થી 10 કલાકનો સમય લાગશે.
મિશનના મુખ્ય આકર્ષણો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ
આ ઐતિહાસિક 10-દિવસીય યાત્રા પર ચાર અંતરિક્ષ મુસાફરો સવાર થશે: કમાન્ડર રીડ વાઈઝમેન, પાયલટ વિક્ટર ગ્લોવર, અને મિશન નિષ્ણાતો ક્રિસ્ટિના કોચ તથા જેરેમી હેન્સન. આ મિશન ઘણી રીતે “પ્રથમ વખત” ની ક્ષણોનું સાક્ષી બનશે; ક્રિસ્ટિના કોચ ચંદ્ર પર જનારી પ્રથમ મહિલા હશે, વિક્ટર ગ્લોવર પ્રથમ અશ્વેત વ્યક્તિ હશે, અને જેરેમી હેન્સન ચંદ્રની યાત્રા કરનાર પ્રથમ બિન-અમેરિકન (કેનેડિયન) હશે. જોકે આ ટીમ ચંદ્રની સપાટી પર ઉતરશે નહીં, પરંતુ તેઓ ચંદ્રની પાછળની બાજુ (lunar far side) ની મુસાફરી કરશે અને પૃથ્વીથી લગભગ 4,00,000 કિલોમીટર દૂર જશે, જે માનવ ઈતિહાસમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી લાંબું અંતર હશે.
તકનીકી પડકારો અને સુરક્ષા
આર્ટેમિસ 2 મિશનની તૈયારીઓ સરળ રહી નથી. આર્ટેમિસ 1 (માનવ રહિત પરીક્ષણ) દરમિયાન ઓરિઅનની હીટ શીલ્ડ (Heat Shield) માં આવેલી ક્ષતિઓને કારણે આ મિશનમાં ઘણો વિલંબ થયો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પુનઃપ્રવેશ (reentry) દરમિયાન હીટ શીલ્ડનું રક્ષણાત્મક પડ અપેક્ષા કરતા અલગ રીતે ઘસાઈ ગયું હતું, જેનાથી તિરાડો પડી ગઈ હતી. આ જોખમને ઘટાડવા માટે, નાસાના એન્જિનિયરોએ ઓરિઅનના પરત ફરવાના માર્ગ (trajectory) માં ફેરફાર કર્યો છે જેથી ગરમી અને ઘર્ષણને નિયંત્રિત કરી શકાય. આ ઉપરાંત, સર્કિટ અને બેટરીમાં આવેલી તકનીકી ખામીઓને પણ દૂર કરવામાં આવી રહી છે.
આગામી મહત્વપૂર્ણ પગલાં
લોન્ચિંગની દિશામાં હવે પછીનો મોટો પડાવ 2 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ યોજાનારી “વેટ ડ્રેસ રિહર્સલ” (Wet Dress Rehearsal) છે. આ પરીક્ષણ દરમિયાન, રોકેટમાં 7,00,000 ગેલનથી વધુ બળતણ ભરવામાં આવશે અને લોન્ચિંગના કાઉન્ટડાઉનનો સંપૂર્ણ અભ્યાસ કરવામાં આવશે. જો આ પરીક્ષણ સફળ રહેશે, તો નાસા 6 ફેબ્રુઆરી થી 10 ફેબ્રુઆરી, 2026 ની વચ્ચે લોન્ચિંગનું લક્ષ્ય રાખી શકે છે.
આ મિશન માત્ર ચંદ્ર પર ફરીથી પગ મૂકવાની દિશામાં એક મોટું પગલું નથી, પરંતુ તેને ભવિષ્યમાં મંગળ ગ્રહ (Mars) પર માનવીને મોકલવા માટેના “સ્ટેપિંગ સ્ટોન” તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. નાસાના જણાવ્યા અનુસાર, ક્રૂની સુરક્ષા તેમની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહેશે.
