સેલવાસમાં પર્યાવરણના કાયદાના લીરે લીરા ઉડાવીને જે રીતે પેલેડિયમ હાઈ સ્ટ્રીટ (સેવન-9 ડેવકોન એલ એલ પી) અને ક્રિષ્ના ટાવર્સ (રાજશ્રી ઇન્ફ્રા) દ્વારા બાંધકામ ક્ષેત્રે મનસ્વી રીતે વર્તન કરવામાં આવ્યું છે તે ખરેખર વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતા અને બિલ્ડરોની ઉદ્ધતાઈનું જ્વલંત ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.
ભારતના પર્યાવરણ મંત્રાલયના વર્ષ 2006ના નોટિફિકેશન મુજબ કોઈપણ મોટા પ્રોજેક્ટનું કામ શરૂ કરતા પહેલા ફરજિયાતપણે એન્વાયરમેન્ટ ક્લિયરન્સ (EC) મેળવવું પડે છે પરંતુ અહીં તો ગંગા ઉલ્ટી વહી રહી હોય તેમ લાગે છે કારણ કે આ બંને બિલ્ડરોએ પર્યાવરણની મંજૂરી મેળવવાની તસ્દી લીધા વિના જ જમીન પર મસમોટા બિલ્ડિંગો ધમધમાવી દીધા છે અને જ્યારે બાંધકામ નોંધપાત્ર સ્તરે પહોંચી ગયું ત્યારે પાછળથી કાયદાના સકંજામાંથી બચવા માટે માત્ર કાગળ પર પ્રક્રિયા કરવા ખાતર EC માટે અરજી કરી છે જે સીધેસીધું પર્યાવરણીય નીતિઓનું ઘોર ઉલ્લંઘન છે.
આ પ્રકારના ‘વાયોલેશન કેસ’ માં નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) ના કડક આદેશો છે કે પર્યાવરણને જે નુકસાન થયું છે તેના વળતર રૂપે પ્રોજેક્ટની કુલ કિંમતના અમુક ટકા મસમોટો દંડ વસૂલવો જોઈએ પરંતુ સેલવાસના આ કિસ્સામાં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ ઊભો થાય છે કે સંઘ પ્રદેશ દાદરા નગર હવેલીના સરકારી બાબુઓ અને પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડના અધિકારીઓ અત્યાર સુધી ઊંઘતા હતા કે પછી જાણીજોઈને પોતાની આંખો બંધ રાખી હતી. લોકમુખે ચર્ચાઈ રહ્યું છે કે આ બિલ્ડરો પૈકી એક બિલ્ડર પ્રદેશના એક અત્યંત વગદાર અને મોટા ગજાના નેતાના અત્યંત નજીકના ગણાય છે અને આ જ રાજકીય રક્ષણના કારણે સેલવાસમાં ચાલતા મોટાભાગના તમામ સરકારી અને ખાનગી પ્રોજેક્ટ્સ આ બિલ્ડરના જ ખિસ્સામાં જાય છે પરિણામે કાયદો તેમના ઘરની કઠપૂતળી બની ગયો હોય તેવું ચિત્ર સ્પષ્ટ દેખાય છે. જ્યારે સામાન્ય જનતાને નાનું ઘર બનાવવું હોય તો ડઝનબંધ મંજૂરીઓ માટે ધક્કા ખવડાવવામાં આવે છે ત્યારે આવા કરોડોના પ્રોજેક્ટ્સ કોઈપણ જાતની પર્યાવરણીય અસરના આકલન વિના કેવી રીતે ઊભા થઈ ગયા તે વહીવટી પારદર્શિતા પર મોટો સવાલ છે.
ગંગા ઉલ્ટી વહી: બાંધકામ નોંધપાત્ર સ્તરે પહોંચી ગયું ને હવે મંજૂરીની તજવીજ!
ભારતના પર્યાવરણ મંત્રાલયના વર્ષ 2006ના નોટિફિકેશન મુજબ, કોઈપણ મોટા પ્રોજેક્ટનું કામ શરૂ કરતા પહેલા ફરજિયાતપણે એન્વાયરમેન્ટ ક્લિયરન્સ (EC) મેળવવું પડે છે. પરંતુ આ બંને પ્રોજેક્ટ્સમાં કાયદાની સરેઆમ અવગણના કરવામાં આવી છે.
-
મંજૂરી લીધા વિના જ જમીન પર મસમોટા બિલ્ડિંગો ધમધમાવી દીધા.
-
જ્યારે બાંધકામ નોંધપાત્ર સ્તરે પહોંચી ગયું, ત્યારે કાયદાના સકંજામાંથી બચવા માટે હવે ‘કાગળ પર પ્રક્રિયા’ કરવા ખાતર EC માટે અરજી કરવામાં આવી છે.
-
આ સીધેસીધું પર્યાવરણીય નીતિઓનું ઘોર ઉલ્લંઘન (Violation Case) છે.
-
પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ (PCC) ની ભૂમિકા: સેલવાસમાં પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના અધિકારીઓએ ‘Consent to Establish’ (CTE) અને ‘Consent to Operate’ (CTO) આપતી વખતે આ ઉલ્લંઘનો કેમ ન જોયા?
નોંધપાત્ર મુદ્દો: સેલવાસમાં જ્યારે સામાન્ય માણસને એક ‘પ્લિંથ લેવલ’ ની મંજૂરી માટે કચેરીઓના ધક્કા ખાવા પડે છે, ત્યારે આ બિલ્ડરો માટે ‘રેડ કાર્પેટ’ કેમ બિછાવવામાં આવે છે? શું સંઘ પ્રદેશનું વહીવટી તંત્ર માત્ર વગદારો માટે જ કામ કરે છે?
એન્વાયરમેન્ટ ક્લિયરન્સ(EC) મેળવ્યા વગર બાંધકામ કરવું એ પર્યાવરણ સાથેના ગંભીર ચેડાં સમાન છે હવે જ્યારે મામલો બિચક્યો છે ત્યારે આ બિલ્ડરો પર કરોડો રૂપિયાની પેનલ્ટી ફટકારવી એ અનિવાર્ય બની ગયું છે જો વહીવટી તંત્ર હજુ પણ આ બાબતે મૌન રહેશે તો તે સાબિત થઈ જશે કે સેલવાસમાં કાયદાનું શાસન નહીં પણ માત્ર સત્તા અને સંપત્તિના જોરે જ કામો થાય છે. રાજશ્રી ઇન્ફ્રા અને સેવન-9 ડેવકોનના આ પ્રોજેક્ટ્સમાં જે રીતે કામગીરી થઈ છે તે પર્યાવરણ મંત્રાલયની સીધી અવગણના છે અને તેમાં કામ કરતા એન્જિનિયરો અને આર્કિટેક્ટ્સ પણ એટલા જ જવાબદાર ગણાય કારણ કે તેઓ જાણતા હોવા છતાં કામ આગળ ધપાવ્યું છે.
હવે જનતાની નજર દમણ અને દીવ તેમજ દાદરા નગર હવેલીના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પર છે કે તેઓ આ બિલ્ડરોની સામે કડક કાયદાકીય શસ્ત્રો ઉગામે છે કે પછી નેતાઓના દબાણમાં આવીને મામલાને રફાદફા કરી નાખે છે કારણ કે આ માત્ર બે બિલ્ડરોનો પ્રશ્ન નથી પણ એન્વાયરમેન્ટ પોલિસી વાયોલેશનનો પ્રશ્ન છે.
જો આવા મોટા બિલ્ડરોને દંડ્યા વગર છોડી દેવામાં આવશે તો ભવિષ્યમાં બીજા નાના ડેવલપર્સ પણ કાયદાને ગણકારશે નહીં અને આખું સેલવાસ કોંક્રિટનું જંગલ બની જશે જેની કિંમત સામાન્ય જનતાએ ભોગવવી પડશે માટે આ સમયે નેગેટિવ સમાચારો દ્વારા જનજાગૃતિ લાવવી અને તંત્રને જગાડવું અત્યંત જરૂરી છે જેથી આ ભ્રષ્ટ સાંઠગાંઠનો પર્દાફાશ થાય અને ગુનેગારોને કાયદાનું ભાન કરાવી શકાય.
