બે દેશોની લડાઈમાં પીસાતા દર્દીઓ: સાઉદી-UAE ના વિવાદને કારણે યમનની આરોગ્ય સેવાઓ પડી ભાંગી, સર્જરી માટે દર્દીઓની લાંબી કતાર
યમન, જે છેલ્લા ઘણા દાયકાઓથી આંતરવિગ્રહ અને ગરીબીનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યાં હવે એક નવું સંકટ ઊભું થયું છે. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ (UAE) વચ્ચેના વધતા જતા રાજકીય ખટરાગને કારણે યમનની હોસ્પિટલોમાં તબીબી સહાય અને ભંડોળ અટકી પડ્યું છે. જે હોસ્પિટલોમાં ક્યારેક મફત અને અત્યાધુનિક સારવાર મળતી હતી, ત્યાં આજે પાયાની દવાઓ અને સર્જરીના સાધનોની ભારે અછત સર્જાઈ છે.
મદદ અટકતા હોસ્પિટલોની હાલત કફોડી
યમનમાં કાર્યરત ઘણી મોટી હોસ્પિટલો સાઉદી અને યુએઈ દ્વારા અપાતા ફંડ પર નિર્ભર હતી. જોકે, બંને દેશો વચ્ચે પ્રભાવ જમાવવાની લડાઈ શરૂ થતા, ભંડોળમાં ધરખમ કાપ મૂકવામાં આવ્યો છે. પરિણામે:
- સર્જરીમાં વિલંબ: હૃદયની બિમારી, કેન્સર અને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવા જટિલ ઓપરેશનો અનિશ્ચિતકાળ માટે મોકૂફ રાખવામાં આવ્યા છે.
- દવાઓની અછત: ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડ પ્રેશર જેવી સામાન્ય બીમારીઓ માટે પણ દર્દીઓએ કાળાબજારમાં મોંઘા ભાવે દવાઓ ખરીદવી પડી રહી છે.
- તબીબી સ્ટાફનો અભાવ: પગાર ન મળવાને કારણે ઘણા નિષ્ણાત ડોક્ટરો અને નર્સોએ હોસ્પિટલો છોડી દીધી છે.
દર્દીઓની આંતરડી કકળી રહી છે
યમનની રાજધાની સનાની એક હોસ્પિટલની બહાર બેઠેલા મોહમ્મદ નામના દર્દીએ પોતાની વ્યથા ઠાલવતા કહ્યું, “મારે ત્રણ મહિના પહેલા કિડનીનું ઓપરેશન કરાવવાનું હતું, પરંતુ હોસ્પિટલ પાસે જરૂરી કેમિકલ્સ અને સાધનો નથી. સાઉદી અને યુએઈ ના નેતાઓ આરામથી મહેલોમાં બેઠા છે, જ્યારે અમે અહીં દર્દમાં તરફડી રહ્યા છીએ.” નિષ્ણાતોના મતે, આ માત્ર આર્થિક મદદનો મુદ્દો નથી, પરંતુ બંને દેશો યમનના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં પોતાના સમર્થિત જૂથોને મજબૂત કરવા માંગે છે, જેમાં માનવીય સહાયને હથિયાર તરીકે વાપરવામાં આવી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચિંતા
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (WHO) અને અન્ય માનવતાવાદી સંસ્થાઓએ ચેતવણી આપી છે કે જો જલ્દીથી મદદ પૂરી પાડવામાં નહીં આવે, તો હજારો દર્દીઓ સારવારના અભાવે જીવ ગુમાવી શકે છે. યમનમાં હાલમાં ૮૦% થી વધુ વસ્તી માનવીય સહાય પર નિર્ભર છે, અને આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં આવેલો આ કડાકો મોટી માનવ સર્જિત આપત્તિ તરફ દોરી જશે.
રાજકારણ અને સત્તાની લડાઈમાં હંમેશા સામાન્ય જનતા જ પીસાતી હોય છે. સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ ના વિવાદનો ઉકેલ ક્યારે આવશે તે તો ખબર નથી, પરંતુ યમનના દર્દીઓ માટે દરેક પસાર થતી મિનિટ જીવન અને મરણ વચ્ચેની જંગ સમાન છે.
