UIDAI ની મોટી કાર્યવાહી: દેશભરમાં ૨.૫ કરોડ આધાર કાર્ડ રદ, જાણો કયા કારણોસર લેવાયો આ કડક નિર્ણય
ભારત સરકાર અને યુનિક આઈડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (UIDAI) એ આધાર ડેટાબેઝની સુરક્ષા અને સચોટતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક મોટું અભિયાન હાથ ધર્યું છે. 5 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, સરકારે દેશભરમાં આશરે 2.5 કરોડ આધાર કાર્ડ રદ અથવા નિષ્ક્રિય (Deactivate) કરી દીધા છે. આ આંકડો ઘણો મોટો છે અને તેના કારણે સામાન્ય જનતામાં ચિંતાનો માહોલ છે. આ કાર્યવાહી મુખ્યત્વે નકલી આધાર કાર્ડ અને ડુપ્લિકેટ ડેટાને દૂર કરવા માટે કરવામાં આવી છે જેથી સરકારી યોજનાઓનો લાભ માત્ર પાત્ર લાભાર્થીઓને જ મળી શકે.
કેમ રદ કરવામાં આવ્યા 2.5 કરોડ આધાર કાર્ડ? મુખ્ય કારણો
સરકાર દ્વારા આટલી મોટી સંખ્યામાં આધાર કાર્ડ બંધ કરવા પાછળનું સૌથી મોટું કારણ ‘ડુપ્લિકેશન’ છે. તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ઘણા લોકો પાસે એક કરતા વધુ આધાર કાર્ડ હતા અથવા એક જ બાયોમેટ્રિક ડેટા પર અલગ-અલગ નામે કાર્ડ બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત, હજારો એવા કાર્ડ પણ મળી આવ્યા હતા જે ખોટા દસ્તાવેજો અથવા બનાવટી પુરાવાઓના આધારે મેળવવામાં આવ્યા હતા. સુરક્ષા એજન્સીઓએ એવી પણ ચેતવણી આપી હતી કે નકલી આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ નાણાકીય છેતરપિંડી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમી બની શકે છે, જેના કારણે સરકારે આ કડક પગલું ભર્યું છે.
તમારું આધાર કાર્ડ ચાલુ છે કે બંધ? આ રીતે કરો તપાસ
જો તમને પણ ડર હોય કે ક્યાંક તમારું આધાર કાર્ડ પણ આ યાદીમાં તો નથી ને, તો તમે ઘરે બેઠા તેની તપાસ કરી શકો છો. સૌ પ્રથમ UIDAI ની સત્તાવાર વેબસાઇટ (myaadhaar.uidai.gov.in) પર જાઓ. ત્યાં ‘Check Aadhaar Status’ અથવા ‘Verify an Aadhaar Number’ ના વિકલ્પ પર ક્લિક કરો. તમારો 12 અંકનો આધાર નંબર અને કેપ્ચા કોડ દાખલ કરો. જો તમારું આધાર સક્રિય હશે, તો સ્ક્રીન પર ‘Aadhaar Number Exists’ એવો મેસેજ આવશે. જો તમારું કાર્ડ નિષ્ક્રિય થઈ ગયું હશે, તો ત્યાં લાલ નિશાની અથવા ‘Invalid Aadhaar’ લખેલું જોવા મળશે. સમયસર તપાસ કરવી અનિવાર્ય છે કારણ કે નિષ્ક્રિય આધાર સાથે તમારા બેંક ખાતા અને અન્ય સરકારી કામ અટકી શકે છે.
આધાર અપડેટ ન કરાવવું પડી શકે છે ભારે
સરકારે અગાઉ અનેકવાર સૂચના આપી હતી કે જે લોકોના આધાર કાર્ડ 10 વર્ષથી વધુ જૂના છે અને ક્યારેય અપડેટ થયા નથી, તેમણે તેમના ઓળખના પુરાવા (POI) અને સરનામાના પુરાવા (POA) ફરીથી અપડેટ કરવા પડશે. જે લોકોએ વારંવારની સૂચના છતાં આ દસ્તાવેજો અપડેટ કર્યા નથી, તેમના આધાર કાર્ડને પણ કામચલાઉ ધોરણે નિષ્ક્રિય કરવામાં આવ્યા છે. UIDAI મુજબ, ડેટાની સચોટતા જાળવવા માટે દર 10 વર્ષે બાયોમેટ્રિક અને ડેમોગ્રાફિક વિગતો અપડેટ કરવી જરૂરી છે. આ પ્રક્રિયા ઓનલાઇન અથવા નજીકના આધાર કેન્દ્ર પર જઈને પૂર્ણ કરી શકાય છે.
આધાર કાર્ડ બંધ થવાથી કઈ સેવાઓ પર પડશે અસર?
જો તમારું આધાર કાર્ડ રદ થયેલા 2.5 કરોડ કાર્ડની યાદીમાં સામેલ છે, તો તમને દૈનિક જીવનમાં અનેક મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે. આધાર કાર્ડ એ માત્ર ઓળખનો પુરોવો નથી, પરંતુ તે બેંક ખાતા, પાન કાર્ડ, ગેસ સબસિડી અને રેશન કાર્ડ સાથે લિંક થયેલું છે. કાર્ડ બંધ થવાથી તમારી સરકારી સબસિડી અટકી શકે છે, બેંક ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સમસ્યા આવી શકે છે અને આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઈલ કરવામાં પણ મુશ્કેલી પડશે. આ સિવાય નવી સિમ કાર્ડ ખરીદવા અથવા પાસપોર્ટ જેવી સેવાઓ મેળવવા માટે પણ સક્રિય આધાર હોવું અનિવાર્ય છે.
નિષ્ક્રિય થયેલું આધાર કાર્ડ ફરીથી કેવી રીતે શરૂ કરવું?
જો તમારું આધાર કાર્ડ નિષ્ક્રિય થઈ ગયું હોય, તો ગભરાવાની જરૂર નથી. તેને ફરીથી સક્રિય કરવાની પ્રક્રિયા સરળ છે. તમારે તમારા નજીકના આધાર નોંધણી કેન્દ્ર (Aadhaar Enrolment Centre) પર જવું પડશે. ત્યાં તમારે તમારા મૂળ દસ્તાવેજો (જેમ કે પાન કાર્ડ, વોટર આઈડી અથવા વીજળી બિલ) સબમિટ કરવા પડશે અને તમારા બાયોમેટ્રિક્સ (આંગળીના નિશાન અને આંખની કીકીનું સ્કેન) ફરીથી અપડેટ કરાવવા પડશે. બાયોમેટ્રિક વેરિફિકેશન સફળ થયા બાદ, UIDAI દ્વારા તમારું આધાર કાર્ડ ફરીથી સક્રિય કરવામાં આવશે. આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રીતે 15 થી 30 દિવસનો સમય લાગી શકે છે.
