ચૂંટણી પંચના વચગાળાના આદેશથી મમતા બેનર્જીને આંચકો, ૨૧ સપ્ટેમ્બરે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી
પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં ચાલી રહેલો હાઇડ્રામા થમવાનું નામ લઈ રહ્યો નથી. આગામી ૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ યોજાનારી નંદીગ્રામ અને રાજનગર વિધાનસભા બેઠકોની પેટાચૂંટણી પહેલાં રાજ્યના આંતરિક રાજકારણમાં મોટો ઉથલપાથલ સર્જાયો છે. આ ચૂંટણીના પરિણામો ૯ ઓક્ટોબરે જાહેર થવાના છે, પરંતુ તે પહેલાં જ પશ્ચિમ બંગાળમાં લગભગ ૧૫ વર્ષથી સત્તામાં રહેલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC) અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા સંકટનો સામનો કરી રહી છે. પક્ષના વરિષ્ઠ અને વફાદાર નેતાઓ બળવાખોર બની રહ્યા છે, ત્યારે છેલ્લા ૨૪ કલાકની ઘટનાઓએ સૌને ચોંકાવી દીધા છે.
નામાંકન પરત, સુવેન્દુ સાથે મુલાકાત અને કોંગ્રેસ ઉમેદવારની ધરપકડ
શુક્રવારે નંદીગ્રામ બેઠક પર એક અણધારી રાજકીય ઘટના જોવા મળી હતી. મમતા બેનર્જી જૂથના અધિકૃત ઉમેદવાર સંચિતા પ્રધાન ડેએ અચાનક વિરોધ પક્ષના નેતા સુવેન્દુ અધિકારી સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ બેઠક બાદ તેમણે નંદીગ્રામ બેઠક પરથી પોતાનું ઉમેદવારી પત્ર પાછું ખેંચી લીધું હતું.
આ અચાનક બદલાયેલા ચિત્ર બાદ મમતા બેનર્જી જૂથે નવો ઉમેદવાર ઊભો રાખવાને બદલે કોંગ્રેસના ઉમેદવાર મિલન પ્રધાનને બહારથી સમર્થન આપવાની જાહેરાત કરી હતી. જોકે, રાજકીય ઘટનાક્રમ અહીં અટક્યો ન હતો. સમર્થનની જાહેરાતના થોડા જ કલાકોમાં સ્થાનિક પોલીસે જૂના કેસ સંદર્ભે કોંગ્રેસના ઉમેદવાર મિલન પ્રધાનની ધરપકડ કરી લીધી હતી. આ ઘટનાથી વિપક્ષોએ રાજ્ય સરકાર અને વહીવટીતંત્ર પર આકરા પ્રહારો કર્યા છે.
પક્ષનું નામ અને ‘જોડી ફૂલ’ સિમ્બોલ સીલ: ચૂંટણી પંચનો વચગાળાનો આદેશ
બીજી તરફ, તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં આંતરિક વર્ચસ્વની લડાઈ હવે પક્ષના નામ અને ચૂંટણી પ્રતીક સુધી પહોંચી ગઈ છે. વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ પક્ષ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયો છે. એક તરફ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જીનું જૂથ છે, તો બીજી તરફ અરૂપ રોય અને રીતબ્રત બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળનું બળવાખોર જૂથ છે, જે પક્ષના બંધારણીય માળખા પર પોતાનો દાવો કરી રહ્યું છે.
બંને જૂથોએ ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પોતાને જ વાસ્તવિક ટીએમસી તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. ૧૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ ચૂંટણી પંચે ‘ચૂંટણી પ્રતીક આદેશ, ૧૯૬૮’ ના ફકરા ૧૫ હેઠળ વચગાળાનો ચુકાદો આપતા મૂળ નામ “ઓલ ઈન્ડિયા તૃણમૂલ કોંગ્રેસ” અને પરંપરાગત ચૂંટણી પ્રતીક “ફૂલો અને ઘાસ” (જોડી ફૂલ) ના ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અસરથી પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો.
બંને જૂથોને મળ્યા કામચલાઉ નામ અને નવું પ્રતીક
ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કયો જૂથ સાચો છે તેનો આખરી નિર્ણય લાંબી કાનૂની પ્રક્રિયા બાદ લેવાશે. પરંતુ પેટાચૂંટણીમાં કોઈ મૂંઝવણ ન થાય તે માટે ૧૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ બંને જૂથોને કામચલાઉ નામો અને પ્રતીકો ફાળવવામાં આવ્યા હતા:
મમતા બેનર્જી જૂથ: આ જૂથને “મમતા ઓલ ઈન્ડિયા તૃણમૂલ કોંગ્રેસ” નામ અને “ફૂટબોલ ખેલાડી” નું ચૂંટણી પ્રતીક ફાળવાયું છે.
અરૂપ રોય / રીતબ્રત બેનર્જી જૂથ: આ જૂથને “ડેમોક્રેટિક તૃણમૂલ કોંગ્રેસ” નામ અને “પરબિડીયું” (એન્વલપ) નું ચૂંટણી પ્રતીક આપવામાં આવ્યું છે.
પંચે પશ્ચિમ બંગાળ, મેઘાલય અને ત્રિપુરામાં આ બંને જૂથોને આગામી પેટાચૂંટણી પૂરતી માન્યતા આપી છે.
મમતા બેનર્જી સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા: ૨૧ સપ્ટેમ્બરે મહત્વની સુનાવણી
ચૂંટણી પંચ દ્વારા પક્ષનું મૂળ નામ અને પ્રતીક સીલ કરવાના નિર્ણય સામે મમતા બેનર્જી જૂથે સખત વિરોધ નોંધાવ્યો છે અને પંચના વચગાળાના આદેશને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો છે. મમતા જૂથની માંગ છે કે જ્યાં સુધી અંતિમ નિર્ણય ન આવે ત્યાં સુધી મૂળ પ્રતીક વાપરવાની મંજૂરી તેમને જ મળવી જોઈએ.
અહેવાલો અનુસાર, આ અરજી પર ૨૧ સપ્ટેમ્બરના રોજ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) ની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચ સમક્ષ વહેલી સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે. હાલમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસનું જૂનું નામ અને પ્રતીક ફ્રીઝ રહેતા બંગાળનું રાજકારણ ગરમાયું છે.
