કચ્છમાં ખનીજ ચોરી સામે સકંજો કડક: ભચાઉમાં વેરવિખેર થયા ગેરકાયદે રેતી વોશિંગ પ્લાન્ટ, કરોડોની મશીનરી જપ્ત
કચ્છ જિલ્લામાં ખનીજ ચોરી અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે તંત્ર દ્વારા સકંજો વધુ કડક કરવામાં આવ્યો છે. તાજેતરમાં ભચાઉ તાલુકાના નારણસરી ગામની સીમમાં ચાલતા એક મોટા ગેરકાયદે રેતી વોશિંગ પ્લાન્ટ પર વહીવટી તંત્ર દ્વારા આકસ્મિક દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે. કોઈપણ પ્રકારની બિનખેતી (NA) પરવાનગી વગર અને નિયમોને નેવે મૂકીને ધમધમતા આ પ્લાન્ટ સામે તંત્રની આ કડક કાર્યવાહીથી ખનીજ ચોરોમાં ફફડાટ ફેલાઈ ગયો છે.
કચ્છ જિલ્લા કલેક્ટરની કડક સૂચનાઓ અન્વયે મદદનીશ કલેક્ટર અને સબ ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) ભચાઉની આગેવાની હેઠળ આ ઓપરેશન પાર પાડવામાં આવ્યું હતું. વહીવટી તંત્ર અને ખાણ-ખનીજ વિભાગની સંયુક્ત ટીમે સ્થળ પર પહોંચીને મોટાપાયે ચાલતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિનો ખુલ્લું પાડવું કર્યો છે.
ખેતીની જમીનનો ગેરકાયદેસર ઔદ્યોગિક ઉપયોગ
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, ભચાઉ તાલુકાના નારણસરી ગામની સીમમાં ખેતીની જમીન આવેલી છે. કાયદાકીય નિયમો મુજબ કોઈપણ જમીન પર વ્યાપારી કે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ શરૂ કરતા પહેલા સક્ષમ અધિકારી પાસેથી બિનખેતી (NA – Non-Agricultural) ની પરવાનગી લેવી ફરજિયાત છે. પરંતુ, અહીં આ નિયમોને સરેઆમ નેવે મૂકી દેવામાં આવ્યા હતા.
કોઈપણ જાતની કાયદેસરની બિનખેતી મંજૂરી મેળવ્યા વિના જ ઔદ્યોગિક હેતુ માટે ગેરકાયદેસર રીતે રેતી ધોવાની (વોશિંગ) પ્રવૃત્તિ ધમધમી રહી હતી. આ બાબતની ગુપ્ત માહિતી મળતા જ તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું અને તા ૧૩ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૬ ના રોજ આકસ્મિક તપાસ હાથ ધરીને સમગ્ર કૌભાંડ ઝડપી પાડ્યું હતું.
કરોડો રૂપિયાની મશીનરી અને વાહનો જપ્ત
સંયુક્ત ટીમ દ્વારા નારણસરીના આ ગેરકાયદે પ્લાન્ટ પર કરવામાં આવેલી રેડ દરમિયાન મોટા પ્રમાણમાં સાધન-સામગ્રી મળી આવી હતી. તપાસ દરમિયાન સ્થળ પરથી નીચે મુજબના વાહનો અને મશીનરી જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે:
૧ હિટાચી મશીન (Hitachi Machine)
૪ ડમ્પર (Dumpers)
૧ બાવીસ વ્હીલ ટ્રક (22-Wheeler Truck)
૧ કોંક્રિટ મિક્સર મશીન
આ તમામ મળીને કુલ ૭ ભારે વાહનો અને મશીનરી તાત્કાલિક ધોરણે સીઝ કરવામાં આવ્યા છે. જપ્ત કરાયેલા આ સમગ્ર મુદ્દામાલની અંદાજિત બજાર કિંમત રૂપિયા ૩ કરોડ જેટલી થવા જાય છે. આટલી મોટી માત્રામાં મુદ્દામાલ જપ્ત થવાથી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ ચલાવનાર તત્વોને મોટો આર્થિક ફટકો પડ્યો છે.
અન્ય કાયદાકીય અને દંડનીય કાર્યવાહી
આ તપાસ દરમિયાન માત્ર ખનીજ ચોરી જ નહીં, પરંતુ અન્ય ગુનાહિત બાબતો પણ સામે આવી હતી.
આર.ટી.ઓ. અને પોલીસની કાર્યવાહી: સ્થળ પરથી તપાસ દરમિયાન એક નંબર પ્લેટ વગરની અને બ્લેક ફિલ્મ (કાચ પર બ્લેક ફિલ્મ લગાવેલી) ધરાવતી શંકાસ્પદ કાર પણ મળી આવી હતી. આ કાર સામે મોટર વ્હિકલ એક્ટ (Motor Vehicles Act) હેઠળ કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવા માટે આર.ટી.ઓ. અને પોલીસ વિભાગને સૂચના આપવામાં આવી છે.
જમીન મહેસૂલ કાયદો: ખેતીની જમીનનો બિનઅધિકૃત અને બિનખેતી પરવાનગી વગર ઔદ્યોગિક ઉપયોગ કરવા બદલ જમીન મહેસૂલ કાયદાની કડક જોગવાઈઓ હેઠળ પણ અલગથી કાર્યવાહી શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.
ગુજરાત મિનરલ્સ રૂલ્સ ૨૦૧૭: જપ્ત કરાયેલા તમામ વાહનો અને મશીનરી વિરુદ્ધ ‘ગુજરાત મિનરલ્સ (પ્રિવેન્શન ઓફ ઈલિંગલ માઇનિંગ, ટ્રાન્સપોર્ટેશન એન્ડ સ્ટોરેજ) રૂલ્સ, ૨૦૧૭’ અન્વયે દંડનીય કાર્યવાહી કરવા માટે તમામ વાહનોનો કબજો સંબંધિત પોલીસ સ્ટેશનને સુપરત કરવામાં આવ્યો છે.
ભચાઉના મદદનીશ કલેક્ટર અને સબ ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે કચ્છ જિલ્લામાં ખનીજ સંપત્તિનું ગેરકાયદેસર દોહન કે કૌભાંડો કોઈપણ સંજોગોમાં ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં અને ભવિષ્યમાં પણ આવા દરોડાની કાર્યવાહી સતત ચાલુ રહેશે.
