અમેરિકી મિડટર્મ ચૂંટણી: શું ટ્રમ્પની પાર્ટીનો ઇતિહાસ પુનરાવર્તિત થશે?
અમેરિકન રાજકારણમાં હાલમાં મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓને લઈને ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના રિપબ્લિકન પક્ષ માટે આ ચૂંટણીઓ એક મોટી કસોટી સાબિત થઈ રહી છે. અમેરિકન રાજકીય ઇતિહાસ પર નજર નાખીએ તો, આ ચૂંટણીઓના આંકડા અને પરિણામો સત્તાધારી પક્ષ માટે હંમેશા ચિંતાનો વિષય રહ્યા છે. ઐતિહાસિક દસ્તાવેજો દર્શાવે છે કે જ્યારે પણ મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓ યોજાઈ છે, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિના પોતાના પક્ષે ઘણીવાર જનતાના રોષનો સામનો કરવો પડ્યો છે.
ઇતિહાસ કહે છે કે છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં યોજાયેલી મિડટર્મ ચૂંટણીઓમાં રાષ્ટ્રપતિના પક્ષે મોટાપાયે બેઠકો ગુમાવી છે. આંકડાકીય વિશ્લેષણ મુજબ, ભૂતકાળની લગભગ ૨૦ ચૂંટણીઓમાંથી ૧૮ વખત શાસક પક્ષને નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે. આ એક એવો ટ્રેન્ડ છે જે વર્તમાન ટ્રમ્પ પ્રશાસન માટે પણ ચિંતાનો વિષય બન્યો છે. હાલના સર્વેક્ષણો અને જનતાના વલણને જોતા એવું સ્પષ્ટ થાય છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપલિકન પાર્ટી સામે આ ચૂંટણીમાં મોટો પડકાર ઉભો થયો છે.
આ પરિસ્થિતિ પાછળ કેટલાક મુખ્ય કારણો જવાબદાર છે. દેશમાં વધી રહેલી મોંઘવારી, રોજિંદી વસ્તુઓના વધતા ભાવ અને અર્થવ્યવસ્થાની સ્થિતિથી સામાન્ય નાગરિકોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઇમિગ્રેશન નીતિઓ અને વિદેશી બાબતો જેવાં ગંભીર મુદ્દાઓ પર પણ મતદારો ખુશ નથી દેખાઈ રહ્યા. જ્યારે સામાન્ય પ્રજા મોંઘવારી અને આર્થિક પડકારોનો સામનો કરતી હોય, ત્યારે સત્તાધારી પક્ષ સામે મતપેટીમાં પોતાનો રોષ વ્યક્ત કરવો એ અમેરિકી લોકશાહીમાં એક જૂનો રિવાજ બની ગયો છે.
જો મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પની પાર્ટી સદન (કોંગ્રેસ) માં પોતાનું બહુમત ગુમાવે છે, તો તેની સીધી અસર રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયો પર પડશે. અમેરિકી બંધારણ મુજબ, ‘ચેક એન્ડ બેલેન્સ’ (અંકુશ અને સંતુલન) ની વ્યવસ્થા છે, જ્યાં મોટા નીતિગત નિર્ણયો, બજેટ અને કાયદાકીય કાર્યો માટે રાષ્ટ્રપતિએ સંસદની મંજૂરી લેવી પડે છે. જો વિપક્ષી ડેમોક્રેટિક પાર્ટીનું સંસદમાં વર્ચસ્વ વધી જાય, તો ટ્રમ્પ માટે પોતાના મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયો અને ટેરિફ કે વીઝા નીતિઓને લાગુ કરવી મુશ્કેલ બની જશે. એટલું જ નહીં, રાષ્ટ્રપતિ સામે રાજકીય દબાણ અને મહાભિયોગનું જોખમ પણ વધી શકે છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, મિડટર્મ ચૂંટણી એ માત્ર બેઠકો જીતવા કે હારવાની લડાઈ નથી, પરંતુ તે આગામી સમય માટે રાષ્ટ્રપતિની સત્તા પર કાબૂ રાખવાની એક મોટી કડી છે. ઇતિહાસના પાનાંઓ સાક્ષી છે કે મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં સત્તાધારી પક્ષ માટે જીત મેળવવી હંમેશાં લોઢાના ચણા ચાવવા સમાન રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની ટીમ આ પડકારોનો સામનો કરીને ઇતિહાસ બદલવામાં સફળ થાય છે કે પછી જૂની પરંપરા મુજબ તેમની પાર્ટીને પણ મોટો ફટકો પડે છે.
