શું સફેદ ચોખા ખરેખર વજન વધારે છે? જાણો ડાયેટિશિયનનો અભિપ્રાય

ચોખા ખાવાના શોખીન છો? વજન ઘટાડવા માટે આ રીતે કરો ડાયેટમાં સામેલ

સફેદ ચોખા એ વિશ્વભરમાં, ખાસ કરીને ભારતીય ઘરોમાં સૌથી વધુ ખવાતું અનાજ છે. દાળ-ભાત હોય કે શાક-ભાત, આપણું ભોજન તેના વગર અધૂરું લાગે છે. જોકે, જ્યારે વજન ઘટાડવાની વાત આવે છે, ત્યારે સૌથી પહેલા ભાતને આહારમાંથી દૂર કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. લોકોમાં એવી માન્યતા છે કે સફેદ ચોખામાં માત્ર કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ હોય છે જે સીધું પેટની ચરબી વધારે છે. પરંતુ શું આ વાત સંપૂર્ણ સત્ય છે? પોષણશાસ્ત્રીઓના મતે, કોઈપણ ખોરાક પોતે જ ‘જાડો’ નથી હોતો, પરંતુ આપણે તેને કઈ રીતે અને કેટલી માત્રામાં ખાઈએ છીએ તે મહત્વનું છે. સફેદ ચોખા રિફાઈન્ડ અનાજ હોવાથી તેમાં ફાઈબર ઓછું હોય છે, જેના કારણે તે જલ્દી પચી જાય છે અને બ્લડ શુગર વધારી શકે છે, પરંતુ જો તેને યોગ્ય રીતે ખાવામાં આવે તો તે વજન વધારવાનું કારણ બનતા નથી.

શું દરરોજ ભાત ખાવાથી પેટની ચરબી ઘટાડી શકાય?

આ પ્રશ્ન થોડો વિરોધાભાસી લાગે છે, પણ જવાબ ‘હા’ હોઈ શકે છે. પેટની ચરબી વધવા પાછળનું મુખ્ય કારણ ‘કેલરી સરપ્લસ’ (જરૂરિયાત કરતા વધુ કેલરી લેવી) છે. જો તમે તમારા આખા દિવસની કેલરી મર્યાદામાં રહીને ભાત ખાઓ છો, તો તેનાથી પેટની ચરબી વધતી નથી. હકીકતમાં, સફેદ ચોખા પચવામાં ખૂબ જ હળવા હોય છે. જે લોકોને પાચનની સમસ્યા હોય તેમના માટે તે આશીર્વાદ સમાન છે. જ્યારે તમારું પાચનતંત્ર સારું હોય, ત્યારે મેટાબોલિઝમ સુધરે છે જે આડકતરી રીતે વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે. પેટની ચરબી ઘટાડવા માટે તમારે ભાત છોડવાની જરૂર નથી, પરંતુ તેની સાથે લેવામાં આવતી વસ્તુઓ જેવી કે તેલવાળા શાક કે વધુ પડતું ઘી ટાળવું જોઈએ. ચોખામાં સોડિયમનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે, જે શરીરમાં વધારાનું પાણી જમા થવા દેતું નથી (water retention), જેનાથી તમે ફૂલેલા દેખાતા નથી.

સફેદ ચોખા ખાવાના ફાયદા અને આડઅસરો

સફેદ ચોખાના ફાયદા વિશે વાત કરીએ તો, તે ત્વરિત ઉર્જાનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. તે ગ્લુટેન-મુક્ત છે, તેથી જેમને ગ્લુટેનથી એલર્જી હોય તેમના માટે તે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. તેમાં વિટામિન B અને મેગ્નેશિયમ જેવા તત્વો હોય છે જે સ્નાયુઓના સ્વાસ્થ્ય માટે સારા છે. જોકે, તેની કેટલીક આડઅસરો પણ છે જે ધ્યાનમાં રાખવી જરૂરી છે. સફેદ ચોખાનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) ઊંચો હોય છે, જેનો અર્થ છે કે તે ખાધા પછી બ્લડ શુગર ઝડપથી વધી શકે છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે આ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. વધુમાં, પ્રોસેસિંગ દરમિયાન તેમાંથી ફાઈબર અને મિનરલ્સ નીકળી જાય છે, જેના કારણે તે ખાધા પછી જલ્દી ભૂખ લાગે છે. જો તમે માત્ર ભાત જ ખાઓ છો અને પ્રોટીન કે ફાઈબરનો ઉમેરો કરતા નથી, તો તમે જરૂર કરતા વધુ કેલરી ખાઈ શકો છો જે વજન વધારી શકે છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

વજન ઘટાડવાના આહારમાં સફેદ ચોખા ઉમેરવાની ટિપ્સ

જો તમે વજન ઘટાડવા માંગો છો અને ભાત પણ છોડવા નથી માંગતા, તો નીચેની ટિપ્સ તમને ખૂબ કામ લાગશે:

• પોર્શન કંટ્રોલ (માત્રા પર ધ્યાન): આ સૌથી મહત્વનો નિયમ છે. થાળીનો અડધો ભાગ શાકભાજીથી ભરો, એક ચોથાઈ ભાગ પ્રોટીન (દાળ, પનીર અથવા ચિકન) અને બાકીના એક ચોથાઈ ભાગમાં જ ભાત લો.

• રાંધવાની રીત બદલો: ભાતને કુકરમાં રાંધવાને બદલે ઓસામણ કાઢીને (વધારાનું પાણી કાઢીને) રાંધો. આનાથી ચોખામાં રહેલું વધારાનું સ્ટાર્ચ નીકળી જાય છે અને કેલરી ઓછી થાય છે.

• ફાઈબર સાથે જોડો: સફેદ ચોખામાં ફાઈબર હોતું નથી, તેથી તેની ઉણપ પૂરી કરવા માટે તેમાં પુષ્કળ પ્રમાણમાં સમારેલા શાકભાજી ઉમેરીને ‘વેજીટેબલ પુલાવ’ બનાવો.

• સમયનું ધ્યાન રાખો: ભાતને રાત્રે ખાવાને બદલે લંચ (બપોરના ભોજન)માં લેવાનું પસંદ કરો. દિવસ દરમિયાન તમારું શરીર સક્રિય હોય છે, તેથી ચોખામાંથી મળતી ઉર્જા વપરાઈ જાય છે.

• પ્રોટીન મિક્સ કરો: હંમેશા ભાત સાથે દાળ, કઠોળ કે દહીં લો. પ્રોટીન અને ફાઈબર ચોખાના પાચનને ધીમું કરે છે, જેનાથી શુગર સ્પાઈક થતી નથી અને લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું લાગે છે.