શું તમે લોન નથી લીધી છતાં હપ્તાના મેસેજ આવે છે? પાન કાર્ડના દુરુપયોગને રોકવા માટે આ રીતે કરો તપાસ
આજના ડિજિટલ યુગમાં લોન લેવાની પ્રક્રિયા જેટલી સરળ બની છે, તેટલી જ છેતરપિંડી અને લોન ફ્રોડની ઘટનાઓ પણ વધી છે. ઘણી વખત એવું બને છે કે આપણા પાન કાર્ડ (PAN Card) નો દુરુપયોગ કરીને કોઈ અન્ય વ્યક્તિ લોન લઈ લે છે અને આપણને તેની જાણ પણ હોતી નથી. જ્યારે આપણો ક્રેડિટ સ્કોર અચાનક ઘટી જાય અથવા બેંકમાંથી રિકવરી માટે ફોન આવે ત્યારે જ આપણને ખબર પડે છે. તેથી, તમારા પાન કાર્ડ પર કેટલી લોન એક્ટિવ છે તે સમયાંતરે ચેક કરવું અત્યંત સમજદારીભર્યું અને જરૂરી છે.
પાન કાર્ડ અને લોન વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
પાન કાર્ડ એટલે કે પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર એ માત્ર ટેક્સ ભરવા માટેનું સાધન નથી, પરંતુ તે તમારી નાણાકીય ઓળખ છે. જ્યારે પણ તમે કોઈ બેંક કે NBFC (નોન-બેંકિંગ ફાઈનાન્શિયલ કંપની) પાસે લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડ માટે અરજી કરો છો, ત્યારે તેઓ સૌથી પહેલા તમારા પાન કાર્ડ દ્વારા તમારો સિબિલ સ્કોર (CIBIL Score) અથવા ક્રેડિટ રિપોર્ટ તપાસે છે. તમારો તમામ લોન ઇતિહાસ, તમે હપ્તા સમયસર ભરો છો કે નહીં, અને હાલમાં તમારા નામે કેટલી લોન ચાલી રહી છે, આ બધી જ માહિતી તમારા પાન કાર્ડ સાથે લિંક હોય છે.
તમારા પાન કાર્ડ પર એક્ટિવ લોન કેવી રીતે ચેક કરવી? (સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ)
તમારા નામે કેટલી લોન ચાલે છે તે જાણવા માટે તમારે તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચેક કરવો પડશે. તમે સિબિલ (CIBIL), એક્સપિરિયન (Experian), અથવા ઈક્વિફેક્સ (Equifax) જેવી ક્રેડિટ બ્યુરોની વેબસાઈટ પર જઈને આ માહિતી મેળવી શકો છો. અહીં તેની સરળ રીત છે:
૧. અધિકૃત વેબસાઇટની મુલાકાત લો: સૌ પ્રથમ, CIBIL ની અધિકૃત વેબસાઇટ (www.cibil.com) પર જાઓ. આ સિવાય ઘણી ફિનટેક એપ્સ (જેમ કે Paytm, PolicyBazaar, અથવા Paisabazaar) પણ ફ્રીમાં ક્રેડિટ રિપોર્ટ જોવાની સુવિધા આપે છે.
૨. ‘Get Your Free CIBIL Score’ પર ક્લિક કરો: હોમ પેજ પર તમને તમારો સ્કોર ફ્રીમાં ચેક કરવાનો વિકલ્પ મળશે. તેના પર ક્લિક કરો.
૩. પર્સનલ વિગતો ભરો: તમારે તમારું નામ, જન્મ તારીખ, મોબાઈલ નંબર અને ઈમેલ આઈડી દાખલ કરવું પડશે.
૪. પાન કાર્ડ નંબર દાખલ કરો: ID Type માં ‘PAN Card’ પસંદ કરો અને તમારો ૧૦ અંકનો પાન નંબર દાખલ કરો.
૫. ઓળખની પુષ્ટિ (OTP Verification): તમારા રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર એક OTP આવશે, જે દાખલ કર્યા પછી તમારી ઓળખ સાબિત થશે.
૬. ડેશબોર્ડ પર લોન વિગતો જુઓ: લોગિન થયા પછી, તમારા ડેશબોર્ડ પર ‘Account Information’ અથવા ‘Enquiries’ સેક્શનમાં જાઓ. અહીં તમને તે તમામ લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડ્સનું લિસ્ટ દેખાશે જે તમારા પાન કાર્ડ પર એક્ટિવ છે.
જો કોઈ અજાણી લોન દેખાય તો શું કરવું?
જો તમારા ક્રેડિટ રિપોર્ટમાં એવી કોઈ લોન દેખાય જે તમે લીધી જ નથી, તો ગભરાવાને બદલે નીચેના પગલાં ભરો:
-
રિપોર્ટમાં ડિસ્પ્યુટ (Dispute) રેઝ કરો: સિબિલની વેબસાઈટ પર જ ‘Raise a Dispute’ નો વિકલ્પ હોય છે. ત્યાં તમે તે ખોટી લોન વિશે ફરિયાદ કરી શકો છો.
-
સંબંધિત બેંકનો સંપર્ક કરો: જે બેંક કે કંપનીના નામે લોન દેખાઈ રહી હોય, તેમને તાત્કાલિક જાણ કરો અને લેખિતમાં ફરિયાદ આપો.
-
સાયબર ક્રાઈમમાં ફરિયાદ: જો આ સ્પષ્ટપણે છેતરપિંડીનો મામલો હોય, તો ‘cybercrime.gov.in’ પર જઈને ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવો.
તુરંત ચેક કરવું કેમ છે સમજદારી?
૧. ક્રેડિટ સ્કોરની સુરક્ષા: જો કોઈ તમારા નામે લોન લઈને હપ્તા નથી ભરતું, તો તમારો ક્રેડિટ સ્કોર ખરાબ થશે અને ભવિષ્યમાં જ્યારે તમારે સાચી લોન જોઈતી હશે ત્યારે બેંક ના પાડી દેશે. ૨. નાણાકીય ફ્રોડથી બચાવ: વહેલી તપાસ કરવાથી તમે કોઈ મોટી આર્થિક છેતરપિંડીનો ભોગ બનતા બચી શકો છો. ૩. શાંતિ અને સુરક્ષા: નિયમિત ચેક કરવાથી તમને ખાતરી રહે છે કે તમારી નાણાકીય ઓળખ સુરક્ષિત છે.
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું બે વાર તમારો ક્રેડિટ રિપોર્ટ ચોક્કસપણે તપાસવો જોઈએ. આ પ્રક્રિયામાં માત્ર ૫ મિનિટ લાગે છે, પરંતુ તે તમને વર્ષોની માનસિક અને આર્થિક મુશ્કેલીમાંથી બચાવી શકે છે.
