બેંકમાં પૈસા રાખવાનો જમાનો ગયો! આ કંપનીઓ આપી રહી છે FD પર તોતિંગ વ્યાજ
ભારતીય રોકાણકારો માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) હંમેશા સુરક્ષિત અને વિશ્વાસપાત્ર રોકાણનો પર્યાય રહી છે. સામાન્ય રીતે બેંક FD પર વ્યાજનો દર ૭ ટકાની આસપાસ મર્યાદિત રહે છે, જેના કારણે ઘણા રોકાણકારો હવે વિકલ્પોની શોધમાં છે. આ સંજોગોમાં, નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપનીઓ (NBFCs) અને હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (HFCs) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવતી ‘કોર્પોરેટ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ’ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની છે. કેટલીક કંપનીઓ તો વાર્ષિક ૯ ટકાથી પણ વધુ વળતરની ઓફર કરી રહી છે.
બેંક FD કરતા વધુ વળતર: શું છે કોર્પોરેટ FD?
બેંકમાં કરવામાં આવતી FD અને કોર્પોરેટ FD વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત વ્યાજ દરનો છે. કોર્પોરેટ FD એ એવી ડિપોઝિટ છે જે NBFCs અને HFCs દ્વારા સ્વીકારવામાં આવે છે. બેંકોની તુલનામાં આ કંપનીઓ ધિરાણ વ્યવસાયમાં વધુ જોખમ લેતી હોવાથી અને તેમને ભંડોળની જરૂરિયાત રહેતી હોવાથી, તેઓ ગ્રાહકોને આકર્ષવા માટે ઊંચા વ્યાજ દરની ઓફર કરે છે.
હાલના બજારના આંકડાઓ જોઈએ તો, મુથૂટ કેપિટલ (Muthoot Capital) જેવી કંપનીઓ વાર્ષિક ૭.૯ ટકાથી ૯.૧ ટકા સુધીનું વ્યાજ આપી રહી છે. તેવી જ રીતે, શ્રીરામ ફાઇનાન્સ (Shriram Finance) ૭ થી ૭.૬ ટકા, અને HUDCO ૭ થી ૭.૨૫ ટકા સુધીનું વળતર આપે છે. અન્ય મુખ્ય નામોમાં મહિન્દ્રા ફાઇનાન્સ, સુંદરમ ફાઇનાન્સ, LIC હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ, PNB હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ અને બજાજ ફાઇનાન્સ જેવી કંપનીઓ પણ ૬.૯ થી ૭ ટકા સુધીના વ્યાજ દર આપી રહી છે.
રોકાણ કરતા પહેલા ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મહત્વની બાબતો
બેંક FD અને કોર્પોરેટ FD વચ્ચેનો સૌથી મોટો તફાવત ‘સુરક્ષા’નો છે. બેંકમાં રાખેલી ડિપોઝિટને DICGC (રિઝર્વ બેંકની પેટાકંપની) દ્વારા વીમા સુરક્ષા મળે છે, જેનો અર્થ છે કે તમારી પાંચ લાખ રૂપિયા સુધીની મૂડી સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે. જોકે, કોર્પોરેટ FD ને આવી કોઈ સરકારી વીમા સુરક્ષા મળતી નથી.
તેથી, જ્યારે તમે કોઈ કંપનીમાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, ત્યારે ‘ક્રેડિટ ક્વોલિટી’ (Credit Quality) સૌથી મહત્વનું પરિબળ બની જાય છે. રોકાણ કરતા પહેલા CRISIL, ICRA અને CARE જેવી એજન્સીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા રેટિંગ્સ તપાસવા અત્યંત જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે, જે ડિપોઝિટ પાસે AAA કે FAAA રેટિંગ હોય, તે પ્રમાણમાં વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેમાં વ્યાજ કે મુદ્દલ ચૂકવવામાં ડિફોલ્ટ થવાની શક્યતા નહિવત હોય છે.
રોકાણકારો માટે સુગમતા અને વિકલ્પો
કોર્પોરેટ FD ની એક મોટી ખાસિયત તેની સુગમતા છે. રોકાણકારો પોતાની નાણાકીય જરૂરિયાત મુજબ વ્યાજ મેળવવાનો વિકલ્પ પસંદ કરી શકે છે:
-
પિરિયોડિક પેઆઉટ: જો તમારે નિયમિત આવકની જરૂર હોય, તો તમે માસિક, ત્રિમાસિક, અર્ધ-વાર્ષિક કે વાર્ષિક ધોરણે વ્યાજ મેળવી શકો છો.
-
ક્યુમ્યુલેટિવ FD (Cumulative FD): આ વિકલ્પમાં વ્યાજની રકમ સમયાંતરે ચૂકવવાને બદલે મુદ્દલમાં ઉમેરવામાં આવે છે. આ રીતે રોકાણકારને ‘ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ’ (Compounding) નો લાભ મળે છે, જે લાંબા ગાળા માટે ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
-
તરલતા (Liquidity): ઘણી કંપનીઓ રોકાણકારોને તેમની FD સામે લોન લેવાની પણ સુવિધા આપે છે, જેથી જરૂર પડે ત્યારે તમારે FD તોડ્યા વિના પણ નાણાં મળી શકે છે.
જોખમોને કેવી રીતે ઓળખવા?
કોર્પોરેટ FD માં વળતર વધારે છે, પણ તેની સાથે સંકળાયેલા જોખમોને પણ અવગણી શકાય નહીં:
૧. ડિફોલ્ટનું જોખમ: જો કંપની નાણાકીય મુશ્કેલીમાં મુકાય, તો તમારી મૂડી ગુમાવવાનું જોખમ રહેલું છે.
૨. પ્રીમેચ્યોર વિધડ્રોઅલ પેનલ્ટી: જો તમે મુદ્દત પૂરી થાય તે પહેલાં પૈસા ઉપાડો, તો કંપનીઓ દંડ (Penalty) વસૂલે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો લોક-ઇન પિરિયડ દરમિયાન પૈસા ઉપાડવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ હોય છે.
૩. ઓછી તરલતા: બેંક FD ની તુલનામાં કોર્પોરેટ FD માંથી પૈસા ઉપાડવા થોડા જટિલ અને ખર્ચાળ હોઈ શકે છે.
નાણાકીય સલાહકારોની શું સલાહ છે?
નાણાકીય આયોજનકારો માને છે કે જો તમે ઊંચું વ્યાજ મેળવવા માંગતા હોવ, તો ક્યારેય એક જ કંપનીમાં બધું રોકાણ ન કરવું જોઈએ. તમારા પોર્ટફોલિયોને વિવિધ સંસ્થાઓમાં વહેંચવો (Diversify) જોઈએ. તમારા કુલ રોકાણનો મોટો હિસ્સો ક્યારેય માત્ર એક જ કોર્પોરેટ FD માં રોકવો જોઈએ નહીં.
વધુમાં, માત્ર વ્યાજના આંકડા જોઈને આકર્ષિત થવાને બદલે કંપનીની નાણાકીય સ્થિરતા તપાસવી જોઈએ. રૂઢિચુસ્ત રોકાણકારો (Conservative Investors) માટે, જેમની પ્રાથમિકતા મૂડીની સુરક્ષા છે, તેમના માટે બેંક FD હજુ પણ શ્રેષ્ઠ છે, પરંતુ જેઓ થોડું જોખમ લઈને વધુ વળતર મેળવવા માંગે છે, તેમના માટે ઊંચા રેટિંગ ધરાવતી કોર્પોરેટ FD એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
