ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં 75%નો ઘટાડો
અમેરિકા હંમેશા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે ઉચ્ચ શિક્ષણનું સૌથી પ્રિય કેન્દ્ર રહ્યું છે. સિલિકોન વેલીની ચમક અને વિશ્વકક્ષાની યુનિવર્સિટીઓની ડિગ્રીને સુવર્ણ ભવિષ્યની ગેરંટી માનવામાં આવતી હતી. પરંતુ 20 જાન્યુઆરી, 2025 ના રોજ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની શરૂઆત પછી સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયા છે. માત્ર એક વર્ષમાં, અમેરિકાની ધરતી ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે કોઈ ‘દુઃસ્વપ્ન’ થી ઓછી સાબિત થઈ રહી નથી. તાજેતરના આંકડા મુજબ, અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશમાં 75 ટકાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે.
1. કડક ઈમિગ્રેશન નીતિઓ અને ઘટતું આકર્ષણ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો બીજો કાર્યકાળ તેમના પ્રથમ કાર્યકાળ કરતા વધુ આક્રમક અને ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ (America First) ની નીતિ પર કેન્દ્રિત છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ, ખાસ કરીને ભારતીયો માટેના નિયમો એટલા કડક બનાવી દીધા છે કે હવે અમેરિકા જવું એ જોખમી સોદો લાગવા માંડ્યો છે.
જ્યાં પહેલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ હજારો ડોલર ખર્ચીને અમેરિકા જતા હતા, ત્યાં હવે અનિશ્ચિત વાતાવરણને કારણે તેઓ અન્ય વિકલ્પો (જેમ કે જર્મની, કેનેડા કે ઓસ્ટ્રેલિયા) તરફ જોવા મજબૂર થયા છે. એક વર્ષમાં 75% નો ઘટાડો એ દર્શાવે છે કે ભારતીય યુવાનોમાં અમેરિકાનું આકર્ષણ હવે તળિયે પહોંચ્યું છે.
2. 8000 વિદ્યાર્થીઓના વિઝા રદ: એક મોટો ફટકો
ડિસેમ્બર 2025 સુધીના આંકડા જોઈએ તો ટ્રમ્પ સરકારની કડકાઈનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. લગભગ 8000 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના વિઝા રદ કરવામાં આવ્યા છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓને અચાનક ઈમેલ દ્વારા જાણ કરવામાં આવી હતી કે તેમનો F-1 વિઝા સ્ટેટસ સમાપ્ત કરવામાં આવ્યો છે.
સૌથી ચોંકાવનારી વાત એ છે કે વિઝા રદ કરવા પાછળ જે કારણો આપવામાં આવી રહ્યા છે તે ખૂબ જ નજીવા છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, વિદ્યાર્થીઓને નીચેના આધારે દેશ છોડવાની નોટિસ આપવામાં આવી રહી છે:
-
ઓવરસ્પીડિંગ: ટ્રાફિક નિયમોના નાના ઉલ્લંઘનને પણ વિઝા રદ કરવાનું કારણ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.
-
જૂના કાયદાકીય કેસો: વર્ષો જૂના કેસો જે બંધ થઈ ગયા હતા, તેને ફરીથી ખોલીને વિદ્યાર્થીઓની પાત્રતા પર સવાલો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
-
વહીવટી ટેકનિકલ ખામીઓ: નાની કાગળની ભૂલો માટે પણ કોઈ રાહત આપવામાં આવતી નથી.
3. 2026: વધુ પડકારજનક પ્રવાસ
3. 2026: વધુ પડકારજનક પ્રવાસજો 2025 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે મુશ્કેલ હતું, તો 2026 વધુ મુશ્કેલીઓ વાળું રહેવાનું છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે નવા શૈક્ષણિક સત્ર માટે કેટલાક એવા નિયમો લાગુ કર્યા છે જે વિદ્યાર્થીઓના ખિસ્સા અને ગોપનીયતા બંને પર અસર કરે છે:
-
વધારાની ફી: વિદ્યાર્થીઓએ હવે ફરજિયાતપણે $250 ની વધારાની ફી ચૂકવવી પડશે.
-
સોશિયલ મીડિયાની કડક તપાસ: વિઝા અરજી સમયે વિદ્યાર્થીઓના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સની ઊંડી તપાસ કરવામાં આવશે. કોઈપણ રાજકીય કે ‘સરકાર વિરોધી’ ટિપ્પણી વિઝા રિજેક્શનનું કારણ બની શકે છે.
-
મર્યાદિત વિઝા રિન્યુઅલ: વિઝા રિન્યુઅલની પ્રક્રિયા હવે માત્ર પસંદગીના મોટા શહેરો પૂરતી મર્યાદિત કરી દેવામાં આવી છે, જેનાથી નાના શહેરોમાં રહેતા વિદ્યાર્થીઓ માટે મુસાફરી અને સમયનો ખર્ચ વધી જશે.
4. આર્થિક પ્રભાવ અને અનિશ્ચિતતા
ટ્રમ્પે માત્ર શિક્ષણ જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક વેપાર પર પણ કડક ટેરિફ (શુલ્ક) લાદી દીધા છે. તેની અસર ભારતીય અર્થતંત્ર અને વિદ્યાર્થીઓની ખરીદશક્તિ પર પણ પડી છે. ડોલર સામે રૂપિયાની નબળી સ્થિતિ અને અમેરિકામાં વધતી મોંઘવારીએ મધ્યમ વર્ગના ભારતીય પરિવારો માટે અમેરિકન શિક્ષણને પહોંચ બહાર કરી દીધું છે. જ્યારે વિદ્યાર્થીઓને ખાતરી નથી હોતી કે અભ્યાસ પૂરો કર્યા પછી તેમને ત્યાં કામ કરવાની તક (OPT/H-1B) મળશે, ત્યારે તેઓ લાખોનું દેવું કરીને અમેરિકા જવામાં ખચકાઈ રહ્યા છે.
5. વિદ્યાર્થીઓમાં ભય અને અસલામતીનું વાતાવરણ
હાલમાં અમેરિકામાં રહેતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ડરના છાયામાં જીવી રહ્યા છે. “F-1 સ્ટેટસ સમાપ્ત થવાની” અચાનક મળતી નોટિસોએ વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અસર કરી છે. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ જેઓ તેમના ડિગ્રીના છેલ્લા વર્ષમાં હતા, તેમને અચાનક ભારત પરત ફરવું પડ્યું, જેના કારણે તેમની કારકિર્દી અને પૈસા બંને બરબાદ થઈ ગયા.
“અમેરિકા હવે એ દેશ રહ્યો નથી જે પ્રતિભાઓનું સ્વાગત કરતું હતું. હવે અહીં દરેક ડગલે શંકા અને પ્રતિબંધો છે.” – એક અસરગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીની આપવીતી.
નિષ્કર્ષ
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળના પ્રથમ વર્ષે એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે અમેરિકાના દરવાજા હવે પહેલાની જેમ ખુલ્લા નથી. 75% નો ઘટાડો અને હજારો વિઝા રદ થવા એ માત્ર આંકડા નથી, પરંતુ બદલાતા વૈશ્વિક શૈક્ષણિક પરિદ્રશ્યનો સંકેત છે. જો 2026 માં પણ આ જ વલણ ચાલુ રહ્યું, તો તે દિવસ દૂર નથી જ્યારે અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓના રેન્કિંગ અને તેમની આર્થિક સ્થિતિ પર પણ તેની ઊંડી નકારાત્મક અસર પડશે.
