બ્રિટનની ઉર્જા નીતિ પર ટ્રમ્પનો પ્રહાર: “પોતાની પાસે તેલ હોવા છતાં નોર્વે પર નિર્ભર રહ્યું યુકે, પર્યાવરણના નામે આત્મઘાતી નિર્ણયો લીધા”
વૈશ્વિક રાજકારણમાંથી એક ખૂબ જ આશ્ચર્યજનક અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. બ્રિટનના વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે (Keir Starmer) સ્થાનિક રાજકીય દબાણ અને પક્ષની અંદર ઉઠેલા વિરોધ બાદ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. બ્રિટનની આ મોટી રાજકીય ઊથલપાથલ પર અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાની આગવી શૈલીમાં તીખી અને ચોંકાવનારી પ્રતિક્રિયા આપી છે. ટ્રમ્પે સ્ટાર્મરની નીતિઓ પર કટાક્ષ કરતા ‘પવનચક્કીઓ’ (Windmills) નો ઉલ્લેખ કર્યો અને દાવો કર્યો કે તેમણે અગાઉથી જ સ્ટાર્મરના પતન વિશે ભવિષ્યવાણી કરી દીધી હતી.
જૂન ૨૦૨૬ ના આ સપ્તાહમાં વૈશ્વિક રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે. સ્થાનિક અને પ્રાદેશિક ચૂંટણીઓમાં લેબર પાર્ટીના અત્યંત નબળા પ્રદર્શન બાદ બ્રિટિશ સંસદના સભ્યો (MPs) અને પક્ષના આંતરિક દબાણ સામે ઝૂકીને વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે સોમવારે લેબર પાર્ટીના નેતા પદેથી રાજીનામું આપવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. જો કે, દેશમાં વહીવટી શૂન્યાવકાશ ન સર્જાય તે માટે નવા નેતાની પસંદગીના સંક્રમણ સમયગાળા દરમિયાન તેઓ વડાપ્રધાન તરીકેની જવાબદારીઓ સંભાળતા રહેશે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ઓવલ ઓફિસમાંથી સનસનાટીભર્યો દાવો
કીર સ્ટાર્મરના રાજીનામાના સમાચાર જાહેર થતાં જ વ્હાઇટ હાઉસની ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતી વખતે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બ્રિટનની આંતરિક અને વિદેશ નીતિઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, “મને લાગે છે કે તે (સ્ટાર્મર) એક ખૂબ જ સારા માણસ છે, પરંતુ ઊર્જા, ઇમિગ્રેશન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને યોગ્ય રીતે ન સંભાળવાના કારણે તેમણે ખરેખર પોતાને અને પોતાના દેશને મોટું નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.”
ટ્રમ્પે બ્રિટનની ગ્રીન એનર્જી નીતિઓની મજાક ઉડાવતા આરોપ લગાવ્યો કે સ્ટાર્મરે ઉત્તર સમુદ્ર (North Sea) માંથી કુદરતી તેલ કાઢવાના બદલે માત્ર પવનચક્કીઓ (વિન્ડમિલો) સ્થાપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. ટ્રમ્પે ઉમેર્યું, “બ્રિટન પાસે ઉત્તર સમુદ્રમાં તેલનો બહુ મોટો હિસ્સો ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ પર્યાવરણીય કારણો આગળ ધરીને તેઓ તેને છોડવા માગે છે. પરિણામે બ્રિટને પોતાની જરૂરિયાતનું મોટાભાગનું તેલ અને ઊર્જા નોર્વે જેવા દેશો પાસેથી મોંઘા ભાવે ખરીદવી પડી રહી છે.”
નાટો અને ઈરાન યુદ્ધ અંગે મતભેદો સપાટી પર આવ્યા
અમેરિકી પ્રમુખે સ્પષ્ટ કર્યું કે બ્રિટિશ નેતા ભલે તેમના અંગત મિત્ર હતા, પરંતુ નાટો (NATO) ના સંચાલન અને ઈરાન સામેના સૈન્ય સંઘર્ષમાં તેમણે અમેરિકાને પૂરતું અને સમયસર સમર્થન આપ્યું ન હતું. ટ્રમ્પે અગાઉ પોતાના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ (TruthSocial) પર જ ભાખ્યું હતું કે સ્ટાર્મરની નીતિઓ લાંબો સમય ચાલશે નહીં.
બંને દેશો વચ્ચેના તણાવનું મુખ્ય કારણ સાયપ્રસમાં આવેલા બ્રિટિશ મિલિટરી બેઝનો ઉપયોગ કરવાનો મુદ્દો હતો. ટ્રમ્પે નિરાશા વ્યક્ત કરતા ખુલાસો કર્યો કે, જ્યારે અમેરિકાએ ઈરાની લક્ષ્યો પર બોમ્બમારો કરવા માટે સાયપ્રસમાં રોયલ એરફોર્સ (RAF) ના અક્રોટિરી બેઝનો ઉપયોગ કરવાની વિનંતી કરી, ત્યારે બ્રિટિશ સરકારે મંજૂરી આપવામાં ઘણો સમય બગાડ્યો હતો. બ્રિટને શરૂઆતમાં ટાપુ પર યુએસ એરફોર્સના ઉતરાણની ના પાડી દીધી હતી, જે ઇતિહાસમાં પ્રથમવાર બન્યું હતું. જો કે બાદમાં સ્ટાર્મર સરકારે નમતું જોખ્યું હતું, પરંતુ ટ્રમ્પના મતે આ વિલંબ બ્રિટિશ નેતા માટે ભારે રાજદ્વારી ભૂલ સાબિત થયો.
એન્ડી બર્નહામ બની શકે છે બ્રિટનના નવા વડાપ્રધાન
કીર સ્ટાર્મરના પદત્યાગ બાદ હવે બ્રિટનના રાજકીય ફલક પર નવા ચહેરાની શોધ શરૂ થઈ ગઈ છે. લેબર પાર્ટીના વરિષ્ઠ અને અનુભવી રાજકારણી તેમજ ગ્રેટર માન્ચેસ્ટરના ભૂતપૂર્વ મેયર એન્ડી બર્નહામ (Andy Burnham) સંસદમાં પુનરાગમન કર્યા બાદ વડાપ્રધાન પદની રેસમાં સૌથી આગળ હોવાનું મનાય છે. જો એન્ડી બર્નહામ સત્તાના સૂત્રો સંભાળશે, તો તેઓ છેલ્લા એક દાયકામાં બ્રિટનના ૭મા વડાપ્રધાન બનશે, જે યુકેની આર્થિક અને રાજકીય અસ્થિરતા દર્શાવે છે.
