ગુજરાતમાં ગરમી અને વરસાદનો ‘બેવડો માર’: ફેબ્રુઆરીમાં રાહત બાદ ઉનાળામાં ‘લોકલ સિસ્ટમ’ મચાવશે હાહાકાર.
ગુજરાતમાં અત્યારે શિયાળાની વિદાયની ઘડીઓ ગણાઈ રહી છે અને ઉનાળો દસ્તક આપી રહ્યો છે. વહેલી સવારે ગુલાબી ઠંડી અને બપોરે આકરા તાપને કારણે ડબલ ઋતુનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. આ દરમિયાન ગુજરાતના જાણીતા હવામાન નિષ્ણાત પરેશ ગોસ્વામીએ (Paresh Goswami) આગામી ત્રણ મહિનાના હવામાનને લઈને ચોંકાવનારી અને મહત્વની આગાહી કરી છે. તેમની આગાહી મુજબ, ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ગરમીનો એક મોટો રેકોર્ડ તૂટવા જઈ રહ્યો છે, જે સામાન્ય જનતા માટે રાહતના સમાચાર છે, પરંતુ ખેડૂતો માટે આવનાર સમય પડકારજનક બની શકે છે.
ફેબ્રુઆરીમાં ૧૦ વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટશે
સામાન્ય રીતે ફેબ્રુઆરી મહિનાના બીજા અઠવાડિયાથી જ ગુજરાતમાં ગરમીનો પારો ૩૫ ડિગ્રી સેલ્સિયસને પાર કરી જતો હોય છે. પરેશ ગોસ્વામીએ છેલ્લા ૧૦ વર્ષના આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું કે, ૧૦ માંથી ૭ વર્ષ એવા રહ્યા છે જેમાં ફેબ્રુઆરીમાં કાળઝાળ ગરમી શરૂ થઈ ગઈ હતી.
પરંતુ, વર્ષ ૨૦૨૬ માં આ ટ્રેન્ડ બદલાશે. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં તાપમાનનો પારો ૩૧°C થી ૩૪°C ની વચ્ચે જ રહેવાની શક્યતા છે. એટલે કે, ફેબ્રુઆરીમાં ભીષણ ગરમી નહીં પડે અને છેલ્લા એક દાયકાનો ગરમીનો રેકોર્ડ તૂટશે. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં તાપમાન ૩૫ ડિગ્રીથી નીચે રહેવાથી લોકોને બપોરના સમયે મોટી રાહત મળશે.
ઝાકળના રાઉન્ડ અને ખેતી પર અસર
હવામાન નિષ્ણાતના જણાવ્યા મુજબ, આવતીકાલથી રાજ્યના વાતાવરણમાં ફરી પલટો આવશે. ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં વહેલી સવારે હળવા ઝાકળ (Dew) ના રાઉન્ડ જોવા મળશે. જોકે, વાહનચાલકોને મુશ્કેલી પડે તેવું ગાઢ ધુમ્મસ સર્જાય તેવી શક્યતા નહિવત છે. ફેબ્રુઆરીના અંત સુધીમાં આ ઝાકળ પણ ઓછું થઈ જશે અને આકાશ સ્વચ્છ બનશે. હાલનું આ વાતાવરણ ઘઉં, જીરું અને રાયડા જેવા રવિ પાક માટે ખૂબ જ સાનુકૂળ હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું છે.
એપ્રિલ-મે મહિનામાં ‘બેવડો માર’: હીટવેવ અને માવઠું
પરેશ ગોસ્વામીએ ફેબ્રુઆરી માટે રાહત આપી છે, પરંતુ એપ્રિલ અને મે મહિના માટે લાલબત્તી ધરી છે. માર્ચ મહિનાના અંતથી જ ગરમીનો પારો અચાનક ઉંચકાશે.
હીટવેવની આગાહી: એપ્રિલ અને મે મહિનામાં ગુજરાતના અનેક શહેરોમાં ભીષણ હીટવેવના રાઉન્ડ જોવા મળશે. પારો આકાશને આંબશે, જેના કારણે બપોરના સમયે લૂ વાગવાની શક્યતા પણ રહેશે.
લોકલ સિસ્ટમ અને માવઠું: સૌથી ચિંતાજનક વાત એ છે કે, જ્યારે ગરમી ખૂબ જ વધી જાય છે અને દરિયાઈ પવનોની દિશા બદલાય છે, ત્યારે ‘લોકલ સિસ્ટમ’ સક્રિય થાય છે. આ સિસ્ટમને કારણે એપ્રિલ અને મે મહિનામાં આકરા તાપની વચ્ચે અચાનક આકાશમાં વાદળો ઘેરાશે અને છૂટાછવાયા વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ એટલે કે માવઠું ખાબકશે.
ખેડૂતો માટે ચેતવણી
આ આગાહી બાદ ખેડૂતોની ચિંતામાં વધારો થયો છે. ફેબ્રુઆરીમાં અનુકૂળ વાતાવરણને કારણે પાક સારો ઉતરે તેવી આશા છે, પરંતુ માર્ચ પછી જ્યારે પાક ખળામાં લેવાનો સમય હોય અથવા ઉનાળુ પાક તૈયાર થઈ રહ્યો હોય, ત્યારે કમોસમી વરસાદ અને ભીષણ ગરમીનો આ ‘બેવડો માર’ પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ખેડૂતોએ અત્યારથી જ તેમના પાક વ્યવસ્થાપન અને સંગ્રહ માટે માનસિક તૈયારી રાખવાની જરૂર છે.
ગુજરાતીઓ માટે આગામી દિવસો મિશ્ર અનુભવો લઈને આવશે. ફેબ્રુઆરીમાં આરામદાયક વાતાવરણ માણ્યા બાદ, એપ્રિલ અને મે મહિનામાં કુદરતના પ્રકોપ સામે ઝઝૂમવા તૈયાર રહેવું પડશે. હવામાનના આ બદલાતા મિજાજ વચ્ચે નાગરિકોએ તેમના સ્વાસ્થ્ય અને ખેડૂતોએ તેમના પાકની કાળજી લેવી અનિવાર્ય છે.
