લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠ: ભારતીય સેનાના નવા ‘આર્મી ચીફ’ તરીકેની સફર અને વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણ
ભારતીય સેનામાં નેતૃત્વના એક નવા યુગનો પ્રારંભ થવા જઈ રહ્યો છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠની ભારતીય સેનાના આગામી ચીફ તરીકે સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી છે. તેઓ 30 જૂને જનરલ ઉપેન્દ્ર દ્વિવેદી પાસેથી સેનાની કમાન સંભાળશે. 31 ઓગસ્ટ, 2028 સુધીનો તેમનો કાર્યકાળ ભારતીય સેનાના આધુનિકીકરણ અને સરહદી સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વનો સાબિત થશે. એક સૈનિકથી લઈને આર્મી ચીફ સુધીની તેમની સફર પ્રેરણાદાયી છે.
કારકિર્દીના પ્રારંભિક વર્ષો અને સૈન્ય દીક્ષા
પુણેના ખડકવાસલામાં સ્થિત પ્રતિષ્ઠિત નેશનલ ડિફેન્સ એકેડેમી (NDA) ના ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી રહેલા લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠે પોતાની લશ્કરી સફરની શરૂઆત ડિસેમ્બર 1986 માં કરી હતી, જ્યારે તેઓ આર્મર્ડ કોર્પ્સમાં કમિશન્ડ થયા હતા. લગભગ ચાર દાયકાની તેમની કારકિર્દીમાં તેમણે વિવિધ ભૌગોલિક અને પડકારજનક વાતાવરણમાં સેનાની સેવા કરી છે. એક આર્મર્ડ ઓફિસર તરીકે તેમણે ટાંકી રેજિમેન્ટના સંચાલનથી લઈને અત્યંત જટિલ આતંકવાદ વિરોધી કામગીરી સુધીના દરેક મોરચે પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી છે.
વ્યાપક કમાન્ડ અનુભવ અને રણનીતિક ક્ષમતા
સંરક્ષણ મંત્રાલયના અહેવાલ મુજબ, લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠ પાસે અસાધારણ કમાન્ડ અનુભવ છે. રણપ્રદેશની કઠિન પરિસ્થિતિઓ હોય કે વિકસિત ક્ષેત્રોની વ્યૂહાત્મક જવાબદારીઓ, તેમણે દરેક જગ્યાએ સેનાનું અસરકારક નેતૃત્વ કર્યું છે. તેમના અનુભવનું સૌથી મહત્વનું પાસું જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા અત્યંત સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં આતંકવાદ વિરોધી દળોનું સફળ સંચાલન છે. જ્યારે તેમને લેફ્ટનન્ટ જનરલના હોદ્દા પર બઢતી મળી, ત્યારે તેમણે ‘સુદર્શન ચક્ર કોર્પ્સ’ જેવા પ્રતિષ્ઠિત એકમની કમાન સંભાળી અને ત્યારબાદ દિલ્હી ક્ષેત્રના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ (GOC) તરીકે પણ સેવા આપી હતી.
પશ્ચિમી મોરચા પર સંચાલન અને વ્યૂહાત્મક ભૂમિકા
લેફ્ટનન્ટ જનરલ સેઠે ભારતીય સેનામાં કમાન્ડર તરીકે ઉચ્ચ હોદ્દો મેળવ્યા બાદ દક્ષિણ પશ્ચિમ કમાન્ડ અને દક્ષિણ કમાન્ડ બંનેના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ (GOC-in-C) તરીકે જવાબદારી નિભાવી છે. પશ્ચિમી મોરચા પર એકસાથે બે ઓપરેશનલ કમાન્ડનું નેતૃત્વ કરવું એ એક ખૂબ જ દુર્લભ અને સન્માનજનક સિદ્ધિ છે. આ પદો પર રહીને તેમણે સરહદી સુરક્ષા, સૈન્ય તૈયારી અને વ્યૂહાત્મક આયોજનમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
વૈશ્વિક અનુભવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરની લશ્કરી સમજ
લેફ્ટનન્ટ જનરલ સેઠની કારકિર્દી માત્ર દેશ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ભારતીય સેનાનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે. અંગોલામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન) ના શાંતિ રક્ષા મિશનમાં ઓપરેશન્સ ઓફિસર તરીકે તેમણે વૈશ્વિક પરિદ્રશ્યમાં સૈન્ય કામગીરીનો અનુભવ મેળવ્યો છે. ઉપરાંત, ફ્રાન્સના પેરિસમાં કમાન્ડ અને સ્ટાફ કોર્સમાં ભાગ લઈને તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય લશ્કરી રણનીતિઓ અને આધુનિક યુદ્ધ પદ્ધતિઓને નજીકથી સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આવી વૈશ્વિક સમજણ તેમને આજના આધુનિક યુદ્ધના યુગમાં એક અસરકારક નેતા બનાવે છે.
અસાધારણ શૈક્ષણિક રેકોર્ડ અને શિસ્ત
લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠ માત્ર ફિલ્ડ કમાન્ડમાં જ નહીં, પરંતુ લશ્કરી શિક્ષણમાં પણ અગ્રેસર રહ્યા છે. જુનિયર કમાન્ડ કોર્સમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવવું અને ડિફેન્સ સર્વિસીસ સ્ટાફ કોલેજમાં ‘શ્રેષ્ઠ વિદ્યાર્થી અધિકારી’ તરીકેનો મેડલ મેળવવો એ તેમની બૌદ્ધિક ક્ષમતાનું પ્રમાણ છે. આર્મી હેડક્વાર્ટરમાં સહાયક લશ્કરી સચિવ તરીકેની તેમની ભૂમિકા હોય કે દક્ષિણ પશ્ચિમ કમાન્ડ હેડક્વાર્ટરમાં બ્રિગેડિયર જનરલ સ્ટાફ તરીકેની જવાબદારી, તેમણે દરેક કાર્યમાં શિસ્ત અને સંપૂર્ણતા દાખવી છે.
ભાવિ આયોજન: આધુનિકીકરણ અને ક્ષમતા વિકાસ
ભારતીય સેનાના નવા વડા તરીકે તેમની પ્રાથમિકતા આધુનિકીકરણ પર રહેવાની છે. તેમના ભૂતકાળના કાર્યકાળ પર નજર નાખતા, તેમણે ક્ષમતા વિકાસ અને સૈન્ય માળખાને વધુ સક્ષમ બનાવવા પર હંમેશા ભાર મૂક્યો છે. ભારતની સુરક્ષા જરૂરિયાતો બદલાઈ રહી છે, ત્યારે સાયબર સુરક્ષા, ટેકનોલોજીકલ એડવાન્સમેન્ટ અને સરહદી માળખાગત સુવિધાઓના વિકાસમાં લેફ્ટનન્ટ જનરલ ધીરજ સેઠનો અનુભવ નિર્ણાયક સાબિત થશે.
