એલોન મસ્કનો ‘મહાપ્લાન’: ભારતમાં સ્ટારલિંકની એન્ટ્રી અને 7,500 નવા સેટેલાઇટ્સને મળી મંજૂરી
એલોન મસ્કની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ કંપની સ્ટારલિંક (Starlink) એ ભારતમાં પોતાની સેવાઓ શરૂ કરતા પહેલા એક મોટી વૈશ્વિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. અમેરિકન રેગ્યુલેટર ફેડરલ કોમ્યુનિકેશન્સ કમિશન (FCC) એ સ્ટારલિંકને અવકાશમાં 7,500 નવા સેકન્ડ-જનરેશન (Gen 2) સેટેલાઇટ્સ તૈનાત કરવાની આંશિક મંજૂરી આપી દીધી છે. આ પગલાથી કંપનીના અધિકૃત સેટેલાઇટ્સની કુલ સંખ્યા હવે 15,000 થઈ જશે, જેનાથી ઇન્ટરનેટની ગતિ અને કવરેજમાં ક્રાંતિકારી સુધારો થવાની અપેક્ષા છે.
ભારતમાં લોન્ચિંગ અને સંભવિત કિંમત
ભારત સરકારના ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) એ ‘સ્ટારલિંક સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ’ ને GMPCS અને ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર (ISP) લાઇસન્સ પહેલાથી જ આપી દીધું છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર:
- માસિક પ્લાન: ભારતમાં સ્ટારલિંકના રેસિડેન્શિયલ પ્લાનની કિંમત આશરે ₹8,600 પ્રતિ માસ હોઈ શકે છે.
- હાર્ડવેર ફી: તેના માટે જરૂરી હાર્ડવેર કિટનો વન-ટાઇમ ચાર્જ ₹34,000 રહેશે.
આ સેવા ખાસ કરીને એવા ગ્રામીણ અને અંતરિયાળ વિસ્તારો માટે ‘ગેમ-ચેન્જર’ સાબિત થશે જ્યાં ફાઇબર ઓપ્ટિક કે પરંપરાગત બ્રોડબેન્ડ પહોંચાડવું મુશ્કેલ છે.
ટેકનિકલ વિકાસ: Gen 2 અને Gen 3 ડિશ વચ્ચેનો તફાવત
સ્ટારલિંક તેના હાર્ડવેરને પણ સતત અપડેટ કરી રહ્યું છે. યુઝર્સ હવે Gen 2 અને તાજેતરમાં આવેલા Gen 3 હાર્ડવેર વચ્ચે પસંદગી કરી શકે છે:
| વિશેષતા | Gen 2 (Standard Actuated) | Gen 3 (Standard) |
| ડિઝાઇન | લંબચોરસ અને ઓટોમેટિક ફરે તેવી | કિકસ્ટેન્ડ ડિઝાઇન સાથે વધુ આધુનિક |
| વજન | 4.17 કિલોગ્રામ | અંદાજે 2.9 કિલોગ્રામ (વધુ પોર્ટેબલ) |
| ટેકનોલોજી | સ્ટાન્ડર્ડ વાઇ-ફાઇ | Wi-Fi 6 સપોર્ટ સાથે વધુ સ્પીડ |
| તાપમાન | -30°C થી 50°C માં સક્ષમ | ઉચ્ચ કાર્યક્ષમતા અને વધુ પાવર વપરાશ |
સુરક્ષા અને સરકારી શરતો
ભારતમાં સેવા શરૂ કરવા માટે સરકારે કડક સુરક્ષા શરતો રાખી છે. લાઇસન્સ મુજબ, ભારતીય યુઝર્સનો તમામ ડેટા ભારતની અંદર જ રહેશે અને તેને દેશની બહાર કોઈ સર્વર પર કોપી કરી શકાશે નહીં. સાથે જ, તમામ ગેટવે સ્ટેશનો ભારતમાં જ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
ભવિષ્યની રાહ
સ્ટારલિંકની યોજના 2028 સુધીમાં તેના નવા સેટેલાઇટ્સનો 50% હિસ્સો લોન્ચ કરવાની છે. 100 થી વધુ દેશોમાં પહોંચ સાથે સ્ટારલિંક વિશ્વનું સૌથી મોટું LEO (Low Earth Orbit) સેટેલાઇટ નેટવર્ક બની ગયું છે. જેમ જેમ વધુ સેટેલાઇટ્સ ભ્રમણકક્ષામાં જશે, તેમ ગ્રાહકોને ઓછી ‘લેટન્સી’ (વિલંબ) અને 200 Mbps સુધીની ઝડપી સ્પીડ મળવાની સંભાવના છે.
