વાહનની ટાંકી ફૂલ કરાવતા પહેલાં જાણી લો આજનો ભાવ, ૧૫ જુલાઈએ તેલ કંપનીઓએ જાહેર કર્યા નવા દર
આજના મોંઘવારીના યુગમાં સામાન્ય માણસના ખિસ્સાને સૌથી વધુ અસર કરતી કોઈ વસ્તુ હોય તો તે પેટ્રોલ અને ડીઝલ છે. સવારે ઉઠીને બાઇક કે કાર લઈને ઓફિસે કે કામે નીકળતા વાહનચાલકો માટે ઈંધણના દૈનિક ભાવો જાણવા ખૂબ જ જરૂરી બની ગયા છે. દર બીજા દિવસની જેમ જ, દેશની અગ્રણી સરકારી તેલ કંપનીઓ જેવી કે ઇન્ડિયન ઓઇલ, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ દ્વારા આજે એટલે કે ૧૫ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ પણ પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા દરોની યાદી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરી દેવામાં આવી છે. વાહનચાલકો માટે સૌથી મોટા અને રાહતના સમાચાર એ છે કે આજે પણ દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ પણ પ્રકારનો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ એટલે કે કાચા તેલના ભાવમાં સતત ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી રહ્યો હોવા છતાં, સ્થાનિક બજારમાં કિંમતોને યથાવત રાખવામાં આવી છે.
વિવિધ શહેરોમાં પેટ્રોલના આજના ભાવો
જો આપણે દેશના મુખ્ય મહાનગરો અને શહેરોમાં પેટ્રોલની કિંમતોની વાત કરીએ તો રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં આજે એક લિટર પેટ્રોલ ખરીદવા માટે ગ્રાહકોએ ૧૦૨.૧૨ રૂપિયા ચૂકવવા પડી રહ્યા છે. તેની સરખામણીએ આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલનો ભાવ ઘણો ઊંચો છે, જ્યાં એક લિટર પેટ્રોલ રૂ. ૧૧૧.૨૧ ના સ્તરે સ્થિર છે. પૂર્વ ભારતના મુખ્ય કેન્દ્ર ગણાતા કોલકાતામાં પેટ્રોલનો દર રૂ. ૧૧૩.૫૧ પર પહોંચ્યો છે, જ્યારે દક્ષિણ ભારતના અગ્રણી શહેર ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર રૂ. ૧૦૭.૭૭ ના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે.
ગુજરાતના અમદાવાદની વાત કરીએ તો અહીં વાહનચાલકોને અન્ય મેટ્રો શહેરોની સરખામણીએ થોડી રાહત છે, કારણ કે અમદાવાદમાં આજે પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર રૂ. ૧૦૧.૭૦ નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત પટનામાં પેટ્રોલ ૧૧૩.૩૫ રૂપિયા, પહાડી વિસ્તાર એવા લેહમાં ૧૦૯.૮૧ રૂપિયા, હૈદરાબાદમાં સૌથી ઊંચા દરો પૈકી એક એટલે કે ૧૧૫.6૯ રૂપિયા અને પૂર્વોત્તરના કોહિમામાં ૧૦chart.૩૯ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે પેટ્રોલ મળી રહ્યું છે.
ડીઝલના દરોની વર્તમાન સ્થિતિ
વાણિજ્યિક વાહનો અને ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર માટે કરોડરજ્જુ સમાન ગણાતા ડીઝલના ભાવો પણ આજે સ્થિર રાખવામાં આવ્યા છે. દિલ્હીમાં આજે ડીઝલનો ભાવ ૯૫.૨૦ રૂપિયા પ્રતિ લિટર છે, જ્યારે મુંબઈમાં તે રૂ. ૯૭.૮૩ ના ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે. કોલકાતામાં ડીઝલ ખરીદવા માટે ૯૯.૮૨ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં તેનો ભાવ ૯૯.૫૫ રૂપિયા પ્રતિ લિટર છે.
અમદાવાદમાં આજે ડીઝલનો દર ૯૭.૮૪ રૂપિયા પ્રતિ લિટર પર સ્થિર છે, જે મુંબઈની કિંમતની લગભગ નજીક છે. બિહારના પટનામાં ડીઝલ ૯૯.૩૬ રૂપિયા, લેહમાં ૯૭.૯૨ રૂપિયા, હૈદરાબાદમાં ૧૦૩.૮૨ રૂપિયા અને કોહિમામાં ૯૫.૯૧ રૂપિયા પ્રતિ લિટરના ભાવે સામાન્ય જનતાને મળી રહ્યું છે. ડીઝલના ભાવો સ્થિર રહેવાને કારણે માલસામાનના પરિવહન ખર્ચમાં કોઈ વધારો નહીં થાય, જે પરોક્ષ રીતે શાકભાજી અને અન્ય જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરશે.
ભાવ સ્થિર રહેવા પાછળનું ગણિત અને કિંમતોમાં તફાવતનું કારણ
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત વધઘટની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે, તેમ છતાં સ્થાનિક બજારમાં તેલ કંપનીઓએ કિંમતોને નિયંત્રિત રાખી છે. આ સ્થિરતા પાછળ મુખ્યત્વે સરકારી તેલ કંપનીઓની લાંબા ગાળાની દર-નિર્ધારણ નીતિઓ, કરવેરાનું માળખું અને વર્તમાન બજારની ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓ જવાબદાર માનવામાં આવે છે.
ઘણા વાહનચાલકોના મનમાં એવો પ્રશ્ન થતો હોય છે કે દરેક શહેરમાં ભાવો આટલા અલગ-અલગ કેમ હોય છે? વાસ્તવમાં, પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા લાગુ કરાતી એક્સાઇઝ ડ્યુટી ઉપરાંત જે તે રાજ્ય સરકારો પોતાના સ્તરે વેટ (વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ) અને સ્થાનિક સેસ કે કરવેરા વસૂલે છે. આ ઉપરાંત, તેલના મુખ્ય ડેપોથી લઈને જુદા જુદા શહેરોના પેટ્રોલ પંપ સુધી ઈંધણ પહોંચાડવાનો પરિવહન ખર્ચ (ટ્રાન્સપોર્ટ કોસ્ટ) પણ અલગ હોય છે. આ જ કારણે ભૌગોલિક અંતર અને રાજ્ય સરકારોની કર નીતિ મુજબ દિલ્હી, મુંબઈ કે અમદાવાદ જેવા શહેરો વચ્ચે ઈંધણના ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, દેશમાં દરરોજ સવારે ૬ વાગ્યે આ નવીનતમ દરો અપડેટ કરવામાં આવે છે.
