નાસ્તામાં કંઈક નવું ટ્રાય કરવું છે? જુવારનો ઉપમા છે બેસ્ટ ઓપ્શન, જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ રીત
જુવાર (Sorghum) એક એવું પ્રાચીન ધાન્ય છે જેને આપણા પૂર્વજો ખૂબ જ હોંશથી ખાતા હતા. પરંતુ સમય જતાં મેંદો અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડે તેનું સ્થાન લઈ લીધું. આજે જ્યારે દુનિયા ફરી ‘મિલેટ્સ’ (Millets) તરફ વળી રહી છે, ત્યારે જુવારનું નામ સૌથી ઉપર આવે છે. તે ગ્લુટેન-ફ્રી હોય છે અને ફાઈબરથી ભરપૂર હોવાને કારણે વજન ઘટાડવા માંગતા લોકોની પહેલી પસંદ છે.
જુવારનો ઉપમા જ કેમ?
જુવારમાં આયર્ન, મેગ્નેશિયમ અને કેલ્શિયમ જેવા મિનરલ્સ ભરપૂર માત્રામાં જોવા મળે છે. રવાના ઉપમાની સરખામણીમાં જુવારનો ઉપમા ખાવાથી તમને લાંબા સમય સુધી ભૂખ લાગતી નથી. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે પણ આ એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે કારણ કે તેનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઘણો ઓછો હોય છે.
જુવારનો ઉપમા બનાવવા માટેની જરૂરી સામગ્રી
આ હેલ્ધી ઉપમા બનાવવા માટે તમારે કોઈ ખાસ મહેનતની જરૂર નથી. તમારા રસોડામાં રહેલી મૂળભૂત વસ્તુઓથી જ તે તૈયાર થઈ જશે:
-
જુવારનો કરકરો લોટ અથવા દલિયો (Jowar Rava): 1 કપ
-
ઝીણી સમારેલી ડુંગળી: 1 નંગ
-
ઝીણા સમારેલા ગાજર અને ફણસી: અડધો કપ
-
લીલા વટાણા: મુઠ્ઠીભર
-
લીલા મરચાં: 2-3 (સ્વાદ મુજબ)
-
મીઠો લીમડો: 8-10 પાન
-
રાઈ: 1 નાની ચમચી
-
સીંગદાણા અથવા કાજુ: થોડાક (ક્રન્ચી સ્વાદ માટે)
-
લીંબુનો રસ: 1 મોટી ચમચી
-
લીલા ધાણા: ગાર્નિશિંગ માટે
-
તેલ અથવા ઘી: 2 મોટી ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ મુજબ
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ
જુવારનો ઉપમા બનાવવો રવાના ઉપમા જેટલો જ સરળ છે, બસ થોડી ધીરજની જરૂર છે કારણ કે જુવારને ચઢવામાં થોડો વધુ સમય લાગે છે.
સ્ટેપ 1: જુવાર તૈયાર કરો
સૌ પ્રથમ જુવારના દલિયાને સાફ કરી લો. એક કડાઈમાં થોડું ઘી નાખીને દલિયાને ધીમી આંચ પર ત્યાં સુધી શેકો જ્યાં સુધી તેમાંથી સુગંધ ન આવવા લાગે. શેકવાથી ઉપમા છૂટો બને છે અને ચીકણો થતો નથી.
સ્ટેપ 2: વઘાર કરો
હવે એક બીજી કડાઈ કે કૂકરમાં તેલ/ઘી ગરમ કરો. તેમાં રાઈ નાખો અને જ્યારે રાઈ તતડવા લાગે ત્યારે સીંગદાણા નાખીને હળવા ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી શેકો. ત્યારબાદ મીઠો લીમડો અને ઝીણા સમારેલા લીલા મરચાં ઉમેરો.
સ્ટેપ 3: શાકભાજી ચઢવો
હવે તેમાં સમારેલી ડુંગળી ઉમેરો અને ગુલાબી થાય ત્યાં સુધી સાંતળો. ત્યારબાદ ગાજર, ફણસી અને વટાણા ઉમેરીને 2-3 મિનિટ સુધી પકાવો. તમે તમારી પસંદગીના અન્ય શાકભાજી પણ ઉમેરી શકો છો.
સ્ટેપ 4: પાણીનું માપ
જુવાર માટે પાણીનું સાચું માપ ખૂબ જરૂરી છે. 1 કપ જુવારના દલિયા માટે લગભગ 2.5 થી 3 કપ પાણી ઉમેરો. સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખી પાણીને ઉકળવા દો.
સ્ટેપ 5: ધીમી આંચ પર પકાવો
જ્યારે પાણી ઉકળવા લાગે, ત્યારે શેકેલો જુવારનો દલિયો ધીમે-ધીમે ઉમેરો અને સતત હલાવતા રહો જેથી ગાંઠો ન પડે. હવે ગેસ ધીમો કરી દો અને ઢાંકણ ઢાંકીને તેને 8-10 મિનિટ સુધી ચઢવા દો. જો તમે કૂકરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવ તો 2 સીટી વગાડી લો.
સ્ટેપ 6: ફાઈનલ ટચ
જ્યારે બધું પાણી સુકાઈ જાય અને ઉપમા ચઢી જાય, ત્યારે ગેસ બંધ કરી દો. ઉપરથી લીંબુનો રસ અને તાજા સમારેલા લીલા ધાણા ઉમેરો. 2 મિનિટ માટે તેને ઢાંકીને રહેવા દો જેથી વરાળમાં તે વધુ સોફ્ટ થઈ જાય.
આ ઉપમા સ્વાસ્થ્ય માટે છે વરદાન
-
પાચનમાં સુધારો: હાઈ ફાઈબરને કારણે તે કબજિયાતની સમસ્યા દૂર કરે છે.
-
હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય: તે કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
-
એનર્જી બૂસ્ટર: સવારના નાસ્તામાં આ ખાવાથી તમે આખો દિવસ ઉર્જાવાન અનુભવશો.
-
હાડકાંની મજબૂતી: તેમાં રહેલું મેગ્નેશિયમ કેલ્શિયમના શોષણમાં મદદ કરે છે, જેનાથી હાડકાં મજબૂત બને છે.
નાસ્તો માત્ર પેટ ભરવા માટે નહીં, પરંતુ શરીરને પોષણ આપવા માટે હોવો જોઈએ. જુવારનો ઉપમા સ્વાદમાં લાજવાબ છે અને સ્વાસ્થ્યમાં બેમિસાલ. તો આગામી વખતે જ્યારે તમે કંઈક નવું અને હેલ્ધી બનાવવાનું વિચારો, ત્યારે ‘જુવારનો ઉપમા’ ચોક્કસ ટ્રાય કરજો!
