સીડી ચઢતા જ હૃદયના ધબકારા વધી જાય છે? જાણો આ હૃદયની બીમારી છે કે એન્ઝાયટી?
ઘણા લોકોને થોડું ચાલવાથી અથવા થોડી સીડીઓ ચઢવાથી જ શ્વાસ ફૂલવા લાગે છે અને હૃદયના ધબકારા તેજ થઈ જાય છે. સામાન્ય રીતે લોકો તેને શ્વાસની બીમારી અથવા માત્ર નબળાઈ માનીને અવગણે છે. પરંતુ શું ધબકારા વધવા પાછળ હંમેશા શારીરિક કારણ જ હોય છે? નિષ્ણાતોના મતે, આ સમસ્યાનો સંબંધ તમારા માનસિક સ્વાસ્થ્ય એટલે કે ‘એન્ઝાયટી’ (ચિંતા) સાથે પણ હોઈ શકે છે.
ક્યારે આ હૃદયની સમસ્યા હોઈ શકે?
દિલ્હીની રાજીવ ગાંધી હોસ્પિટલના કાર્ડિયોલોજી વિભાગના એડિશનલ પ્રોફેસર ડૉ. અજીત જૈન જણાવે છે કે, જો સીડી ચઢતી વખતે ધબકારા વધવાની સાથે શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ પડતી હોય, તો તે હૃદયની બીમારીનો સંકેત હોઈ શકે છે.
જ્યારે હૃદયની ધમનીઓમાં બ્લોકેજ હોય છે, ત્યારે હૃદયને પૂરતો ઓક્સિજન મળતો નથી. પરિણામે, હૃદયને કામ કરવા માટે વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને ધબકારા તેજ થઈ જાય છે. જો તમને વારંવાર આવું થતું હોય, તો તરત જ કાર્ડિયોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
એન્ઝાયટી (ચિંતા) અને ધબકારા વચ્ચેનો સંબંધ
ડૉ. જૈન ઉમેરે છે કે, માત્ર સીડી ચઢતી વખતે જ નહીં પણ અન્ય સંજોગોમાં પણ ધબકારા વધે તો તે એન્ઝાયટી હોઈ શકે છે. તેના કેટલાક ખાસ લક્ષણો આ મુજબ છે:
- કોઈ મીટિંગ કે કાર્યક્રમમાં જતા પહેલા ગભરામણ થવી.
- સતત કોઈ અજાણ્યા ડર અથવા ચિંતામાં રહેવું.
- કોઈ ખાસ કારણ વગર બેચેની અનુભવવી. જો આવા લક્ષણો દેખાય, તો તમારે માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત (Psychiatrist) ની સલાહ લેવી જોઈએ.
અન્ય સંભવિત કારણો: એનિમિયા અને થાઈરોઈડ
હૃદયરોગ અને એન્ઝાયટી સિવાય પણ કેટલાક કારણો હોઈ શકે છે:
એનિમિયા (લોહીની કમી): શરીરમાં હિમોગ્લોબિન ઓછું હોય ત્યારે હૃદયને વધુ લોહી પંપ કરવું પડે છે, જેથી ધબકારા વધે છે.
થાઈરોઈડ: થાઈરોઈડ ગ્રંથિની અતિશય સક્રિયતાને કારણે પણ હાર્ટ રેટ વધી જાય છે. આ સમસ્યા ખાસ કરીને મહિલાઓમાં વધુ જોવા મળે છે.
બચાવ માટે શું કરવું?
તમારા હૃદય અને મનને સ્વસ્થ રાખવા માટે નીચેની બાબતોનું પાલન કરો:
- નિયમિત વ્યાયામ: દરરોજ ઓછામાં ઓછી 30 મિનિટ ઝડપથી ચાલો.
- સ્વસ્થ આહાર: તેલયુક્ત અને જંક ફૂડ ટાળીને પૌષ્ટિક ખોરાક લો.
- તણાવ મુક્તિ: માનસિક શાંતિ માટે યોગ અથવા મેડિટેશન (ધ્યાન) નો સહારો લો.
- નિયમિત ચેકઅપ: વર્ષમાં એકવાર ફૂલ બોડી ચેકઅપ કરાવો જેથી કોઈ પણ બીમારીની વહેલી જાણ થઈ શકે.
