માત્ર ફ્લેટની કિંમત જોઈને સોદો ન કરતા! પઝેશન લેતા પહેલાં ખિસ્સા ખાલી કરી દેશે બિલ્ડરોના આ વધારાના ચાર્જ
ઘર ખરીદવું એ દરેક વ્યક્તિના જીવનનું એક મોટું અને વહાલું સપનું હોય છે. જ્યારે આપણે કોઈ નવું ઘર કે ફ્લેટ જોવાનું શરૂ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણું આખું ધ્યાન માત્ર બિલ્ડરે જણાવેલી કિંમત (Property Price) પર જ કેન્દ્રિત હોય છે. સામાન્ય રીતે લોકો બહુ-બહુ તો રજીસ્ટ્રેશનના ખર્ચને મનમાં ગણીને ચાલતા હોય છે. પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ઘર ખરીદવાના સોદામાં આ તો માત્ર શરૂઆત છે!
ઘણા લોકો ઘર ખરીદ્યા પછી મુશ્કેલીમાં મુકાઈ જાય છે કારણ કે બજેટ અચાનક ખોરવાઈ જાય છે. ઘરની મૂળ કિંમત ઉપરાંત એવા અનેક ‘છુપા’ કે વધારાના ખર્ચાઓ છે, જેના વિશે જો પહેલાથી ખબર ન હોય, તો ખિસ્સામાંથી લાખો રૂપિયા વધારે ચૂકવવાનો વારો આવે છે. જો તમે પણ નજીકના ભવિષ્યમાં નવું ઘર ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો બજેટ પ્લાન કરતી વખતે નીચે જણાવેલા મહત્વના ખર્ચાઓને અચાનક આવી પડતી આફત ન સમજવા માટે પહેલાથી જ ગણતરીમાં લઈ લેજો.
૧. સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને રજીસ્ટ્રેશન ચાર્જીસ (ધારો તેના કરતાં મોટો ખર્ચ)
કોઈપણ મિલકત કાનૂની રીતે તમારા નામે કરવા માટે સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને રજીસ્ટ્રેશન ફી ચૂકવવી ફરજિયાત છે.
-
આ ખર્ચ પ્રોપર્ટીની કુલ કિંમતના અમુક ટકા જેટલો હોય છે, જે અલગ-અલગ રાજ્યો અને વિસ્તારો (જેમ કે ગ્રામ્ય કે શહેરી) મુજબ બદલાતો રહે છે.
-
ઘણી વખત તે મિલકતની સરકારી જંત્રી અથવા બજાર કિંમત પર ગણાય છે.
-
એક રાહતની વાત એ છે કે, દેશના ઘણા રાજ્યોમાં મહિલાઓના નામે પ્રોપર્ટી ખરીદવા પર સ્ટેમ્પ ડ્યુટીમાં વિશેષ છૂટછાટ અથવા કન્સેશન આપવામાં આવે છે. પરંતુ, આ રકમ લાખોમાં હોવાથી તેને ક્યારેય બજેટની બહાર ન ગણવી જોઈએ.
૨. જીએસટી (GST – ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસીસ ટેક્સ)
જો તમે નવું ઘર શોધી રહ્યા છો, તો જીએસટીના નિયમોને ખાસ સમજી લેવા જરૂરી છે.
-
જો તમે કોઈ એવી પ્રોપર્ટી ખરીદી રહ્યા છો જે હજુ બની રહી છે, એટલે કે અન્ડર-કન્સ્ટ્રક્શન (Under-construction) ફ્લેટ છે, તો તેના પર તમારે જીએસટી ચૂકવવો પડી શકે છે.
-
આનાથી વિપરીત, જો તમે રેડી-ટુ-મૂવ-ઇન (Ready-to-move-in) ઘર ખરીદો છો, અથવા તો જે પ્રોપર્ટીને બિલ્ડિંગ પ્રશાસન તરફથી ‘કમ્પ્લીશન સર્ટિફિકેટ’ (Completion Certificate) મળી ગયું છે, તેના પર સામાન્ય રીતે જીએસટી લાગતો નથી. તેથી, ઘર લેતા પહેલા જ બિલ્ડર સાથે ટેક્સની સ્પષ્ટતા કરી લેવી હિતાવહ છે.
૩. હોમ લોન પ્રોસેસિંગ અને લીગલ ચાર્જીસ
આજના સમયમાં મોટાભાગના લોકો ઘર ખરીદવા માટે હોમ લોનનો સહારો લે છે. આપણને એમ હોય કે બેંક બધી રકમ આપી દેશે, પરંતુ બેંક પણ પોતાની સેવાઓ માટે અલગ-અલગ ચાર્જ વસૂલે છે.
-
જ્યારે તમે હોમ લોન માટે અરજી કરો છો, ત્યારે બેંક પ્રોસેસિંગ ફી (Processing Fees) લે છે.
-
આ ઉપરાંત, બેંકના વકીલો પ્રોપર્ટીના કાગળોની કાનૂની તપાસ કરે છે જેને લીગલ વેરિફિકેશન કહેવાય છે, અને એન્જિનિયરો સાઇટ પર જઈને પ્રોપર્ટીની કિંમત આકે છે જેને ટેકનિકલ એસેસમેન્ટ કહેવાય છે.
-
આ બંને પ્રક્રિયાના ચાર્જીસ બેંક તમારી પાસેથી અલગથી વસૂલે છે. લોનની રકમ અને બેંકના નિયમો અનુસાર આ ચાર્જ બદલાતા રહે છે.
૪. એડવાન્સ મેઇન્ટેનન્સ અને સોસાયટીના અન્ય ખર્ચ
ફ્લેટ કે સોસાયટીમાં પઝેશન (કબ્જો) મેળવતા પહેલા બિલ્ડરો એક મોટો આંચકો આપતા હોય છે જે છે મેઇન્ટેનન્સ ચાર્જ.
-
ઘણા બિલ્ડરો સોસાયટીની જાળવણી માટે ગ્રાહક પાસેથી ૧ કે ૨ વર્ષનો એડવાન્સ મેઇન્ટેનન્સ ચાર્જ એકસાથે લઈ લે છે.
-
આ ઉપરાંત, જો સોસાયટીમાં સ્વિમિંગ પૂલ કે જિમ જેવી લક્ઝરી સુવિધાઓ હોય, તો ક્લબહાઉસ એક્સેસ ફી, કોમન એરિયા ડેવલપમેન્ટ ચાર્જ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ચાર્જ પણ અલગથી ચૂકવવા પડે છે. આ તમામ રકમો ભેગી થઈને બજેટને એક ઝાટકે વધારી દે છે.
૫. કાર પાર્કિંગ સ્પેસ (Parking Charges)
મેટ્રો શહેરો કે મોટા ટાઉનશિપ પ્રોજેક્ટ્સમાં પાર્કિંગ એક બહુ મોટી સમસ્યા છે અને બિલ્ડરો તેનો પણ મોટો ચાર્જ વસૂલે છે.
-
મોટાભાગના પ્રોજેક્ટ્સમાં ફ્લેટ કે મકાનની મૂળ કિંમતમાં પાર્કિંગની જગ્યા શામેલ હોતી નથી.
-
જો તમારે તમારા વાહન માટે સુરક્ષિત કે અલાયદી કાર પાર્કિંગ સ્પેસ જોઈતી હોય, તો તેના માટે બિલ્ડરને અલગથી લાખો રૂપિયા ચૂકવવા પડી શકે છે. ઓપન પાર્કિંગ અને કવર્ડ પાર્કિંગના ભાવો પણ અલગ-અલગ હોય છે, જેની પૂછપરછ ઘર બુક કરાવતી વખતે જ કરી લેવી જોઈએ.
૬. ઇન્ટિરિયર, ફર્નિચર અને ડેકોરેશન (અસલી ખર્ચની શરૂઆત)
સાચું કહીએ તો, ઘરની ચાવી હાથમાં આવ્યા પછી જ ખરો અને દેખીતો ખર્ચ શરૂ થાય છે. બિલ્ડર તમને માત્ર ચાર દીવાલો રંગીને આપી દે છે, તેને રહેવાલાયક ‘ઘર’ બનાવવાનું કામ તમારું છે.
-
આજના સમયમાં મોડ્યુલર કિચન, વોર્ડરોબ્સ (કબાટ), ફોલ્સ સીલિંગ, ગુણવત્તાયુક્ત પેઇન્ટિંગ અને આકર્ષક લાઇટિંગ પાછળ સારો એવો ખર્ચ થાય છે.
-
ત્યારબાદ સોફા, બેડ, ડાઇનિંગ ટેબલ જેવા ફર્નિચર અને પડદા, એર કંડિશનર (AC), ટીવી, ફ્રિજ જેવા હોમ એપ્લાયન્સીસ ખરીદવામાં પણ મોટું બજેટ વપરાઈ જાય છે. ઘણીવાર આ આખો ખર્ચ ઘરની કિંમતના ૧૦ થી ૧૫ ટકા જેટલો થઈ જતો હોય છે.
૭. વીજળી, પાણી અને ગેસ કનેક્શનના ચાર્જીસ
નવા ઘરમાં રહેવા જતા પહેલા પાયાની સુવિધાઓ કાર્યરત કરવી જરૂરી છે. બિલ્ડિંગ બની ગયા પછી દરેક ફ્લેટ દીઠ અલગ વીજળીનું મીટર, પાણીનું કનેક્શન અને આજકાલ પાઇપલાઇન ગેસ તથા ઇન્ટરનેટ કનેક્શન લેવા પડે છે.
-
સરકારી કે ખાનગી કંપનીઓ પાસેથી આ કનેક્શન મેળવવા માટે સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને કનેક્શન ચાર્જ ચૂકવવો પડે છે.
-
કેટલાક બિલ્ડરો આ સુવિધાઓ ઊભી કરવા માટે ‘ઇલેક્ટ્રિસિટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્થાપના ખર્ચ’ પણ ગ્રાહકોના માથે નાખતા હોય છે.
