દિલ્હી AIIMS એ રચ્યો ઇતિહાસ: માત્ર 13 મહિનામાં કરી 1000 થી વધુ રોબોટિક સર્જરી, જાહેર આરોગ્ય સેવામાં નવી ક્રાંતિ
અખિલ ભારતીય આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાન (AIIMS) દિલ્હીએ તબીબી ક્ષેત્રે એક અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. સંસ્થાના સર્જિકલ ડિસિપ્લિન વિભાગે છેલ્લા 13 મહિનામાં 1000 થી વધુ રોબોટિક સર્જરી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરીને નવો રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. આ સિદ્ધિ માત્ર AIIMS માટે જ નહીં, પરંતુ ભારતની સમગ્ર સરકારી આરોગ્ય વ્યવસ્થા માટે એક નિર્ણાયક સીમાચિહ્નરૂપ માનવામાં આવે છે.
જનરલ સર્જરીમાં રોબોટનો ઉપયોગ કરનાર દેશની પ્રથમ સરકારી હોસ્પિટલ
AIIMS દિલ્હી હવે દેશની પ્રથમ એવી સરકારી હોસ્પિટલ બની ગઈ છે જેણે સામાન્ય સર્જરી (General Surgery) માં રોબોટિક ટેકનિકને સફળતાપૂર્વક અપનાવી છે. અત્યાર સુધી રોબોટિક સર્જરી મુખ્યત્વે યુરોલોજી અને કેન્સર જેવા વિશિષ્ટ ક્ષેત્રો સુધી મર્યાદિત હતી, પરંતુ AIIMS એ તેને પથરી, હર્નિયા અને પિત્તાશય (gallbladder) કાઢવા જેવી સામાન્ય કામગીરી માટે પણ સુલભ બનાવી છે.
આ ઉપરાંત, સંસ્થાએ દેશમાં પ્રથમ વખત કોઈ સરકારી હોસ્પિટલમાં રોબોટિક કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવાનું ગૌરવ પણ પ્રાપ્ત કર્યું છે. આ સફળ ઓપરેશન ‘da Vinci Xi’ રોબોટિક સિસ્ટમની મદદથી એક 45 વર્ષીય દર્દી પર કરવામાં આવ્યું હતું.
દર્દીઓને મળી રહ્યા છે મોટા ફાયદા
રોબોટિક ટેકનિકના ઉપયોગથી દર્દીઓના સારવારના પરિણામોમાં ક્રાંતિકારી સુધારો જોવા મળ્યો છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનિકના મુખ્ય ફાયદા નીચે મુજબ છે:
- દુખાવામાં ઘટાડો: પરંપરાગત સર્જરીની તુલનામાં સર્જરી પછી થતા દુખાવામાં 50% સુધીનો ઘટાડો થયો છે.
- ઝડપી રિકવરી: હોસ્પિટલમાં રોકાવાનો સમય (Hospital Stay) લગભગ 30% ઓછો થયો છે, જેનાથી દર્દીઓ જલ્દી ઘરે પરત ફરી શકે છે.
- ચોકસાઈ અને સુરક્ષા: થ્રી-ડાયમેન્શનલ (3D) વિઝન અને રોબોટિક આર્મ્સની વધુ સારી પકડને કારણે જટિલ સર્જરી પણ નાના ચીરા લગાવીને અને ઓછા રક્તસ્ત્રાવ સાથે કરવામાં આવી રહી છે.
ગરીબો માટે વરદાન: મફત સારવાર
જ્યાં ખાનગી હોસ્પિટલોમાં રોબોટિક સર્જરીનો ખર્ચ લાખો રૂપિયા થાય છે, ત્યાં AIIMS માં આ સર્જરી મફત કરવામાં આવી રહી છે. સંસ્થાના નિયામક ડૉ. એમ. શ્રીનિવાસના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલ ‘આયુષ્માન ભારત’ જેવી યોજનાઓને અનુરૂપ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય સમાજના દરેક વર્ગ, ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા લોકો સુધી વિશ્વ કક્ષાની તબીબી ટેકનોલોજી પહોંચાડવાનો છે.
ભવિષ્યના સર્જનો માટે તાલીમ કેન્દ્ર
AIIMS દિલ્હી હવે માત્ર એક હોસ્પિટલ નથી, પરંતુ રોબોટિક સર્જરીની તાલીમ માટેનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર (Global Hub) બની ગયું છે. સંસ્થાની ‘SET Facility’ માં ‘da Vinci’ અને સ્વદેશી રીતે વિકસિત ‘SSI Mantra’ જેવી આધુનિક રોબોટિક સિસ્ટમ્સ ઉપલબ્ધ છે. હાલમાં અહીં 100 થી વધુ રેસિડેન્ટ ડોકટરોને તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે, જે ભારતીય આરોગ્ય પ્રણાલી માટે ભવિષ્યના નિષ્ણાતો તૈયાર કરી રહી છે.
સર્જિકલ વિભાગના વડા ડૉ. સુનીલ ચુમ્બરે જણાવ્યું હતું કે AIIMS નો ઉદ્દેશ્ય માત્ર રેકોર્ડ બનાવવાનો નથી, પરંતુ આ અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચાડવાનો અને અન્ય સરકારી હોસ્પિટલો માટે એક મોડેલ રજૂ કરવાનો છે.
