મધ્ય પૂર્વમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો સંઘર્ષ હવે અત્યંત ભયાનક અને ખતરનાક તબક્કામાં પ્રવેશ કરી ચૂક્યો છે. અમેરિકી દળો દ્વારા ઈરાનના વ્યાપારી અને વ્યૂહાત્મક રીતે અતિ મહત્વપૂર્ણ એવા કેશમ (Qeshm) ટાપુ પર કરવામાં આવેલા ઘાતક મિસાઈલ હુમલા બાદ ઈરાનમાં આક્રોશનો જ્વાળાભૂખી ફાટી નીકળ્યો છે.
આ લશ્કરી આક્રમણના વિરોધમાં મંગળવાર, ૩ નવેમ્બરે ઈરાનની રાજધાની તેહરાનની મુખ્ય સડકો પર અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વિરોધી સનસનાટીભર્યા બિલબોર્ડ્સ અને વિશાળ પોસ્ટરો લગાવવામાં આવ્યા છે. આ બિલબોર્ડ્સમાં ટ્રમ્પને જેલના સળિયા પાછળ દર્શાવવામાં આવ્યા છે અને તેની સાથે “અમે ટ્રમ્પને મારી નાખીશું” જેવી અત્યંત આક્રમક અને ધમકીભરી પંક્તિઓ લખવામાં આવી છે, જેણે વૈશ્વિક રાજકારણમાં મોટો ખળભળાટ મચાવી દીધો છે.
કેશમ ટાપુ પર બોમ્બમારો અને સંઘર્ષનું કારણ
હકીકતમાં, યુએસ મધ્યસત્ર ચૂંટણીઓના ગાળા વચ્ચે અમેરિકન સૈન્ય દ્વારા ઈરાનના કેશમ ટાપુને નિશાન બનાવીને પ્રચંડ આક્રમણ કરવામાં આવ્યું હતું. કેશમ ટાપુ ભૌગોલિક અને સૈન્ય દ્રષ્ટિએ ઈરાન માટે અત્યંત સંવેદનશીલ સ્થળ માનવામાં આવે છે.
અમેરિકાના કેટલાક વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ આ સૈન્ય કાર્યવાહીને ‘રક્ષણાત્મક પગલું’ ગણાવતા સત્તાવાર સ્પષ્ટતા કરી હતી કે આ હુમલાનો મુખ્ય હેતુ ઈરાનને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) માંથી પસાર થતા આંતરરાષ્ટ્રીય વાણિજ્યિક જહાજો અને તેલ ટેન્કરો પર હુમલો કરવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરતા રોકવાનો હતો. પરંતુ ઈરાને આ હુમલાને પોતાની સાર્વભૌમત્વ પરનો સીધો પ્રહાર ગણાવીને તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે.
ઈરાની સેનાનો દાવો: અમેરિકાના ૩ આધુનિક ડ્રોન ધ્વસ્ત
અમેરિકી હુમલાના વળતા પ્રહાર રૂપે ઈરાનની ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ સોમવારે રાત્રે એક મોટો દાવો કર્યો છે. IRGC ના અધિકૃત નિવેદન અનુસાર, દેશના દક્ષિણી આકાશમાં ઘૂસણખોરી કરી રહેલા અમેરિકાના ત્રણ અદ્યતન સૈન્ય ડ્રોન્સને ઈરાની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમે સફળતાપૂર્વક અટકાવીને તોડી પાડ્યા છે.
સૈન્ય અહેવાલો મુજબ, ધ્વસ્ત કરવામાં આવેલા ડ્રોન્સમાંથી બે MQM-170 આઉટલો મોડેલના હતા, જેને કેશમ ટાપુના હવાઈ ક્ષેત્રમાં જ આકાશમાં ઉડાવી દેવાયા હતા. જ્યારે ત્રીજું અત્યંત ખતરનાક ગણાતું MQ-9 રીપર (Reaper) ડ્રોન હતું, જેને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પૂર્વમાં આવેલી સમુદ્રી સીમામાં તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. આ દાવાથી બંને દેશો વચ્ચેના સૈન્ય તણાવમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થયો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને વૈશ્વિક ઇંધણ સુરક્ષા પર ખતરો
છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી અમેરિકા દ્વારા ઈરાન પર નાના પાયે ટાર્ગેટેડ હુમલાઓ કરવામાં આવી રહ્યા હતા, પરંતુ કેશમ ટાપુ પર મિસાઈલોનો મારો ચલાવીને સોમવારે મોટો યુદ્ધાભ્યાસ શરૂ કરાતાં સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધના કાળા વાદળો ઘેરાયા છે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના આ પ્રત્યક્ષ સૈન્ય સંઘર્ષની સીધી પ્રતિકૂળ અસર હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર પડી રહી છે, જ્યાંથી વિશ્વનો એક-ચતુર્થાંશ ક્રૂડ ઓઇલ પુરવઠો પસાર થાય છે. જળમાર્ગોમાં વધતી અસુરક્ષા અને વાણિજ્યિક જહાજો પરના સંકટને કારણે વૈશ્વિક સ્તરે ઇંધણના ભાવો ભડકે બળી રહ્યા છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ સંઘર્ષ તુરંત રોકવા માટે રાજદ્વારી દબાણ બનાવી રહ્યો છે.
