નિયમો તોડવાનું ભારે પડ્યું: નિવા બૂપા અને એકો ઇન્સ્યોરન્સ સામે રેગ્યુલેટરની આકરી કાર્યવાહી, જુઓ શું છે કારણ!
ભારતના હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ સેક્ટરમાં તાજેતરમાં જ એક મોટી અને ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. દેશની અગ્રણી હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીઓમાં ગણાતી નિવા બૂપા હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ (Niva Bupa Health Insurance) પર દેશના વીમા નિયામક IRDAI (Insurance Regulatory and Development Authority of India) એ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ (EoM) એટલે કે કંપનીના ઓપરેશનલ ખર્ચ અને કમિશન ખર્ચની નિર્ધારિત મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ નિયમનકારે કંપની પર આગામી 6 મહિના સુધી દેશમાં કોઈ પણ નવી શાખા અથવા નવું બિઝનેસ લોકેશન (Places of Business) ખોલવા પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે.
શું છે આખો મામલો અને IRDAI ની કાર્યવાહી?
વીમા નિયામક IRDAI એ એક સત્તાવાર આદેશ જારી કરીને નિવા બૂપા હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ કંપનીને 19 ઓગસ્ટ, 2026 થી આગામી છ મહિનાની મુદત માટે કોઈ પણ નવું બિઝનેસ લોકેશન કે નવી બ્રાન્ચ ખોલવા પર રોક લગાવી દીધી છે.
આ સિવાય, રેગ્યુલેટરે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે નક્કી કરવામાં આવેલી ‘એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ’ (EoM) લિમિટનું પાલન ન કરવા બદલ કંપનીને સખત ચેતવણી પણ આપી છે. આ કડક કાર્યવાહી પહેલાં IRDAI એ કંપની પાસે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે તેના EoM લિમિટના ઉલ્લંઘન અંગે સ્પષ્ટતા અને જવાબ માંગ્યો હતો. કંપની દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા ખુલાસાથી અસંતોષ વ્યક્ત કરીને નિયામકે આ આદેશ પસાર કર્યો છે.
શેરબજાર અને સ્ટેકહોલ્ડર્સને કંપનીએ શું આપ્યો જવાબ?
IRDAI ના આ કડક આદેશ બાદ નિવા બૂપા કંપનીએ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) ને સત્તાવાર માહિતી આપી હતી. કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ નિયામકના આ આદેશનું કાનૂની અને વ્યવસાયિક સ્તરે મૂલ્યાંકન કરી રહ્યા છે અને પોતાના તમામ સ્ટેકહોલ્ડર્સ તથા ગ્રાહકોના હિતોની રક્ષા કરવા માટે જરૂરી તમામ યોગ્ય પગલાં ભરશે.
કંપનીએ પોતાના બચાવમાં વધુમાં સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે:
કંપની 31 માર્ચ, 2026 ના રોજ પૂરા થયેલા આખા નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન તમામ નિયમોનું પાલન કરી ચૂકી છે.
30 જૂન, 2026 ના રોજ પૂરા થયેલા ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા (Q1) માટે પણ IRDAI ના ‘એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ (જેમાં એજન્ટ્સ અને પાર્ટનર્સનું કમિશન પણ સામેલ છે) રેગ્યુલેશન્સ, 2024’ ના તમામ નિયમોનું સંપૂર્ણપણે પાલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ ઉપરાંત, 31 માર્ચ, 2027 ના રોજ પૂરા થનારા સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન પણ કંપની આ નિયમોના દાયરામાં જ કામકાજ કરશે.
તમામ સ્પષ્ટતાઓ છતાં, ભૂતકાળના નિયમભંગ બદલ નિયામકે કંપની સામે દંડનાત્મક પગલું ભરીને સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે.
એકો જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ (Acko General Insurance) પર પણ થઈ ચુકી છે આવી જ કાર્યવાહી
અહીં નોંધનીય બાબત એ છે કે IRDAI માત્ર એક જ કંપની પર કડક નથી બન્યું, પરંતુ આખી ઇન્ડસ્ટ્રીમાં શિસ્ત જાળવવા માટે સતત આકરા નિર્ણયો લઈ રહ્યું છે. તાજેતરમાં જ જારી કરાયેલા એક અન્ય સમાન આદેશમાં, વીમા નિયામકે એકો જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ (Acko General Insurance) ને પણ આ જ કારણોસર છ મહિના સુધી નવા બિઝનેસ લોકેશન ખોલવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.
એકો જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ સામે પણ નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે નક્કી કરાયેલી EoM લિમિટનું ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ હતો, જેના બદલ કંપનીને કડક ચેતવણી સાથે આ આદેશની તારીખથી આગામી 6 મહિના માટે નવી બ્રાન્ચ ખોલવા પર રોક લગાવી દેવામાં આવી હતી.
શું હોય છે એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ (EoM) લિમિટ?
સામાન્ય ભાષામાં સમજીએ તો, એક્સપેન્સ ઓફ મેનેજમેન્ટ (EoM) એ વીમા કંપનીઓ દ્વારા તેમના રોજિંદા કારોબારને ચલાવવા માટે કરવામાં આવતો કુલ ખર્ચ છે. આ ખર્ચમાં નીચેની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે:
એજન્ટ્સ અને એજન્સીઓનું કમિશન: વીમા પોલિસીઓ વેચવા બદલ એજન્ટોને આપવામાં આવતું કમિશન.
ઓપરેશનલ ખર્ચ: ઓફિસનું ભાડું, કર્મચારીઓનો પગાર, માર્કેટિંગ, જાહેરાત અને ટેકનોલોજી પર થતો ખર્ચ.
IRDAI ના નિયમો અનુસાર, વીમા કંપનીઓ ગ્રાહકો પાસેથી એકત્રિત કરેલા પ્રીમિયમનો અમુક ચોક્કસ ટકા હિસ્સો જ આ પ્રકારના સંચાલન ખર્ચ (Management Expenses) પાછળ વાપરી શકે છે. જો કંપનીઓ આ લિમિટ કરતાં વધુ પૈસા ખર્ચે, તો તેની સીધી વિપરીત અસર કંપનીના આર્થિક સ્વાસ્થ્ય અને ગ્રાહકોના પ્રીમિયમના દર પર પડે છે. તેથી જ નિયામક આ ક્ષેત્રે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી ચલાવી લેવા તૈયાર નથી.
આ નિર્ણયની શું પડશે અસર?
IRDAI ની આ કાર્યવાહી બાદ હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ સેક્ટરમાં એ સંદેશ સ્પષ્ટ થઈ ગયો છે કે નિયમોનું પાલન કરવું એ દરેક કંપની માટે ફરજિયાત છે, પછી ભલે તે કંપની કેટલી પણ મોટી કે લોકપ્રિય કેમ ન હોય.
જોકે, આ નિર્ણયથી નિવા બૂપા કે એકો ઇન્સ્યોરન્સના હાલના ગ્રાહકો અને તેમની પાસે રહેલી પોલિસીઓ પર કોઈ જ નકારાત્મક અસર પડશે નહીં. કંપનીઓ પોતાની વર્તમાન શાખાઓ અને ઓનલાઇન પ્લેટફોર્મ દ્વારા ગ્રાહકોને તમામ સેવાઓ અને ક્લેમ સેટલમેન્ટની પ્રક્રિયા પૂર્વવત રીતે આપતી રહેશે. પરંતુ આગામી 6 મહિના સુધી આ કંપનીઓ ભૌતિક રીતે પોતાની નવી ઓફિસો ખોલીને નેટવર્કનો વિસ્તાર કરી શકશે નહીં.
