આરબીઆઈનો ચોંકાવનારો દાવો: ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ ૭% પહોંચશે? જાણો સામાન્ય માણસને શું ફાયદો થશે!
વિશ્વભરમાં આર્થિક મંદી અને મિશ્ર વૈશ્વિક સંકેતો વચ્ચે ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક અત્યંત ઉત્સાહજનક સમાચાર આવ્યા છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો આર્થિક વિકાસ દર (GDP Growth) રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ના પૂર્વ અંદાજ કરતાં પણ વધુ મજબૂત રહી શકે છે.
આરબીઆઈના ડેપ્યુટી ગવર્નર પૂનમ ગુપ્તા દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવેલા તાજેતરના અંદાજ અનુસાર, એપ્રિલ-જૂન ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં મજબૂત આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના દમ પર માર્ચમાં પૂરા થતા ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ભારતની ઈકોનોમિક ગ્રોથ ૭ ટકાની નજીક પહોંચી શકે છે. જો આ અનુમાન સાચું પડે છે, તો ભારત વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓમાં પોતાનું પ્રભુત્વ અને પ્રથમ સ્થાન વધુ મજબૂત બનાવી રાખશે.
ચેન્નઈ ખાતે આવેલી ‘મદ્રાસ સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ’ ના એક કાર્યક્રમમાં બોલતા પૂનમ ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, “પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં દેશની આર્થિક ગતિવિધિઓ આશા કરતાં ઘણી વધુ મજબૂત રહી છે, જેના આધારે આખા વર્ષનો ગ્રોથ રેટ RBI ના હાલના ૬.૭ ટકાના ફોરકાસ્ટથી આગળ નીકળી શકે છે.”
૭.૫% નો આધાર અને અર્થતંત્રની મજબૂત તાકાત
પૂનમ ગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ, આગામી સમયમાં ભારતે ૭.૫ ટકાના વિકાસ દરને ન્યૂનતમ બેઝમાર્ક (આધાર) માનવો જોઈએ અને દેશના અર્થતંત્રએ આનાથી પણ વધુ સારું પ્રદર્શન કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખવો જોઈએ.
સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે આ સકારાત્મક અંદાજ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે દેશ આંતરિક અને બાહ્ય સ્તરે અનેક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે.
પડકારો સામે અડીખમ: અનિયમિત કે નબળો વરસાદ અને વૈશ્વિક સ્તરે ઉર્જાના ઊંચા ભાવ (High Energy Costs) જેવા ભારે દબાણો હોવા છતાં, દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓની સ્પીડ ઘટી નથી.
રેઝિલિયન્સનું પ્રતીક: ભારતીય બજારોમાં સ્થાનિક વપરાશ (Domestic Consumption) અને સેવા ક્ષેત્રની મજબૂતાઈને કારણે અર્થતંત્ર કોઈપણ આંચકાને પચાવી પાડવા માટે સક્ષમ સાબિત થઈ રહ્યું છે.
વ્યાજદરમાં વધારા (Rate Hike) ના સંકેત: ગ્રોથ અને ફુગાવા વચ્ચે સંતુલન
આરબીઆઈના ડેપ્યુટી ગવર્નરનું આ નિવેદન તાજેતરમાં યોજાયેલી મોનેટરી પોલિસી મીટિંગના થોડા દિવસો બાદ આવ્યું છે. ઓગસ્ટની પોલિસી બેઠકના મિનિટ્સ દર્શાવે છે કે તેમનું વલણ ‘હૉકિશ’ (Hawkish) એટલે કે કડક નીતિઓ તરફી રહ્યું હતું. તેમણે વર્ષના અંત સુધીમાં વ્યાજદરમાં વધારો (Rate Hike) થવાની શક્યતા તરફ પણ ઈશારો કર્યો હતો.
જો દેશનો આર્થિક વિકાસ દર અપેક્ષા કરતાં વધુ મજબૂત રહે અને સાથોસાથ મોંઘવારી (Inflation) નું દબાણ પણ સતત બન્યું રહે, તો આરબીઆઈ માટે નાણાકીય નીતિ ઘડવી પડકારજનક બની શકે છે. મજબૂત ગ્રોથની વચ્ચે સેન્ટ્રલ બેંકે ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે ‘ગ્રોથ અને ઇન્ફ્લેશન’ વચ્ચે યોગ્ય સંતુલન જાળવવું ખૂબ જરૂરી બનશે.
બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સ પોઝિટિવ રહેવાનો આશાવાદ
બાહ્ય આર્થિક ક્ષેત્ર (External Accounts) ને લઈને પણ રિઝર્વ બેંક તરફથી સકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું છે. પૂનમ ગુપ્તાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતનું એક્સExternal સેક્ટર આવનારા દિવસોમાં ઘણું વધુ અનુકૂળ રહેવાની ધારણા છે.
ડેફિસિટમાંથી સરપ્લસ તરફ: અગાઉ આ નાણાકીય વર્ષમાં ભારતના ‘બેલેન્સ ઓફ પેમેન્ટ્સ’ (BoP) માં ખાધ (Deficit) રહેવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે અર્થશાસ્ત્રીઓને આશા છે કે તે પોઝિટિવ રહી શકે છે.
વિદેશી મૂડીનું આગમન: ભારતીય રૂપિયાને મજબૂતી આપવાના પગલાં અને વિદેશી મુદ્રા થાપણો (Foreign Currency Deposits) ને આકર્ષવા માટે આપવામાં આવી રહેલા ખાસ પ્રોત્સાહનોને કારણે દેશમાં આશરે ૮૦ બિલિયન ડોલર (80 Billion Dollars) સુધીનું વિદેશી ફંડ (Foreign Inflows) આવી શકે છે.
વિકસિત ભારત ૨૦૪૭ માટે ૮% થી વધુ ગ્રોથની જરૂરિયાત
ભારતની મજબૂત આર્થિક સ્થિતિને કારણે સરકારનો આત્મવિશ્વાસ પણ બે ગણો થયો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં જ વર્ષ ૨૦૪૭ સુધીમાં ભારતને એક ‘વિકસિત રાષ્ટ્ર’ (Developed Nation) બનાવવાનો પોતાનો સંકલ્પ દોહરાવ્યો હતો.
આર્થિક નિષ્ણાતો અને અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે, ૨૦૪૭ સુધીમાં આ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવા માટે ભારતે આગામી ઓછામાં ઓછા બે દાયકા (૨૦ વર્ષ) સુધી સતત ૮ ટકા કે તેથી વધુનો આર્થિક વિકાસ દર જાળવી રાખવો પડશે. આ સંજોગોમાં આરબીઆઈના ડેપ્યુટી ગવર્નર દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલો ૭ ટકા નજીકનો ગ્રોથ રેટ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક ખૂબ જ આશાસ્પદ અને પ્રોત્સાહક પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
