સવારની આ ‘ભૂલ’ પડી શકે છે ભારે: હાર્ટ સ્પેશિયાલિસ્ટની મોટી ચેતવણી

સવારના 90% હાર્ટ એટેકનું કારણ ખોરાક કે તણાવ નહીં, પણ તમારી આ એક સામાન્ય આદત છે: ડોક્ટરનો મોટો ખુલાસો

આજના સમયમાં હાર્ટ એટેક એ માત્ર વૃદ્ધોની બીમારી રહી નથી, પણ 30 થી 40 વર્ષના યુવાનોમાં પણ તેનું પ્રમાણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે આપણે હાર્ટ એટેક માટે ખરાબ ખાનપાન, માનસિક તણાવ અને બેઠાડુ જીવનશૈલીને જવાબદાર ગણીએ છીએ. પરંતુ તાજેતરમાં વિયેનાના એક જાણીતા હાર્ટ સ્પેશિયાલિસ્ટ ડો. માર્ટિન હીગલે એક ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે. તેમના મતે, સવારે આવતા મોટાભાગના હાર્ટ એટેક માટે તમારો ખોરાક કે તણાવ નહીં, પણ સવારે ઉઠ્યા પછીની પહેલી 10 મિનિટની એક આદત જવાબદાર છે.

શું છે એ જીવલેણ આદત?

ડો. હીગલે લગભગ 12,000 થી વધુ કાર્ડિયાક કેસોના ડેટાનો અભ્યાસ કર્યા બાદ જણાવ્યું કે, 90% સવારના હાર્ટ એટેક પાછળ ‘તરત જ ડિજિટલ ઉત્તેજના’ (Sudden Digital Stimulation) જવાબદાર છે. આપણે બધા જ સવારે ઉઠતાની સાથે જ પહેલું કામ શું કરીએ છીએ? સ્લીપ મોડમાં રહેલો મોબાઈલ હાથમાં લઈએ છીએ.

નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે આપણે ઊંઘમાંથી જાગીએ છીએ, ત્યારે આપણું શરીર તરત જ એક્ટિવ મોડમાં નથી આવતું. બ્લડ પ્રેશર અને હાર્ટ રેટને સ્થિર થવામાં સમય લાગે છે. પરંતુ ઉઠતાની સાથે જ સ્માર્ટફોન વાપરવો, સોશિયલ મીડિયા સ્ક્રોલ કરવું કે ઓફિસના ઈમેઈલ અને ન્યૂઝ જોવાથી મગજ અને શરીર પર એકાએક દબાણ આવે છે. આ ‘બ્લુ લાઈટ’ અને માહિતીનો ભારે મારો શરીરને અચાનક ઇમરજન્સી મોડમાં ધકેલી દે છે.

કેન્સર સામે વૈજ્ઞાનિકો જંગ જીત્યા: નવી દવા સ્વાદુપિંડના દર્દીઓનું આયુષ્ય બમણું કરશે

એસીમાં સૂતી વખતે સાંધા જકડાઈ જાય છે? જાણો ડોક્ટર પાસેથી તેનું અસલી કારણ!

કેમ સવારનો સમય જ છે સૌથી ખતરનાક?

વૈજ્ઞાનિક રીતે જોઈએ તો, સવારે 6 થી 10 વાગ્યાની વચ્ચે શરીરમાં કુદરતી રીતે જ કોર્ટિસોલ (સ્ટ્રેસ હોર્મોન) નું સ્તર વધવા લાગે છે. આ સમયે આપણું લોહી પણ અન્ય સમય કરતા થોડું વધારે ઘટ્ટ હોય છે.

• સડન જૉલ્ટ: ઉઠતાની સાથે જ ફોન ચલાવવો અથવા ઉઠીને સીધા ભાગદોડ શરૂ કરી દેવાથી હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશર એકાએક વધી જાય છે.
• ઓક્સિજનનો અભાવ: શરીર હજી ઓક્સિજનના સપ્લાયને સ્થિર કરી રહ્યું હોય ત્યાં જ આપણે માનસિક તણાવ લેવાનું શરૂ કરી દઈએ છીએ, જે હૃદયની ધમનીઓ પર ભાર વધારે છે.
• પ્લેટલેટ્સની સક્રિયતા: સવારે લોહીમાં પ્લેટલેટ્સ વધુ સક્રિય હોય છે, જેના કારણે બ્લડ ક્લોટિંગ (લોહી ગંઠાઈ જવું) થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

ડોક્ટરની સલાહ: હાર્ટને બચાવવા શું કરવું?

ડો. હીગલ અને અન્ય હૃદયરોગના નિષ્ણાતો સવારના હાર્ટ એટેકથી બચવા માટે નીચેની ટિપ્સ આપે છે:

1. પહેલી 10 મિનિટ ફોનથી દૂર રહો: જાગ્યા પછી ઓછામાં ઓછી 15 થી 30 મિનિટ સુધી મોબાઈલ કે કોઈ પણ ઈલેક્ટ્રોનિક ગેજેટને અડશો નહીં.
2. ધીમેથી ઉઠો: પથારીમાંથી એકાએક ઝટકા સાથે ઊભા ન થાઓ. જાગ્યા પછી 1-2 મિનિટ પથારીમાં બેસો અને શરીરને જાગ્રત થવાનો સમય આપો.
3. ગહન શ્વાસ લો: ઉઠ્યા પછી 1 મિનિટ ઊંડા શ્વાસ લેવાથી શરીરમાં ઓક્સિજનનું સ્તર વધે છે અને બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રિત રહે છે.
4. હળવું હલનચલન: સીધા દોડવા કે ભારે કસરત કરવાને બદલે 5-10 મિનિટ હળવું સ્ટ્રેચિંગ અથવા વોકિંગ કરો.
5. હાઇડ્રેશન: ઉઠીને સૌથી પહેલા એક ગ્લાસ પાણી પીવો, જેથી રાત્રિ દરમિયાન થયેલ ડિહાઈડ્રેશન દૂર થાય અને લોહીની સ્નિગ્ધતા (Viscosity) ઓછી થાય.

તમે શું ખાઓ છો અને કેટલો વ્યાયામ કરો છો તે ચોક્કસપણે મહત્વનું છે, પરંતુ તમે તમારા દિવસની શરૂઆત કેવી રીતે કરો છો તે તમારા હૃદય માટે જીવન અને મરણ વચ્ચેનો તફાવત સાબિત થઈ શકે છે. તેથી, આવતીકાલથી સવારે ઉઠીને ફોન ચેક કરવાને બદલે તમારા હૃદયને થોડો ‘શાંત સમય’ આપો.