Pakistan Crude Crisis ઈરાન-ઈઝરાયલ જંગની સૌથી વધુ અસર પાકિસ્તાન પર!
Pakistan Crude Crisis પાકિસ્તાન અત્યારે તેના ઈતિહાસના સૌથી ખરાબ ઊર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. ઈરાનના રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ દ્વારા અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને યુરોપિયન યુનિયનના જહાજો માટે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બંધ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ રૂટ પાકિસ્તાન માટે અત્યંત મહત્વનો છે કારણ કે તે યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈત જેવા દેશોમાંથી પોતાનું ૭૦% ક્રૂડ ઓઈલ આ માર્ગે મંગાવે છે.
આંકડાકીય વાસ્તવિકતા: કેટલું ઇંધણ બાકી છે?
પાકિસ્તાનના નાણામંત્રી મુહમ્મદ ઔરંગઝેબે તાજેતરમાં મીડિયા સમક્ષ સ્વીકાર્યું છે કે દેશની સ્થિતિ અત્યંત નાજુક છે. સરકાર પાસે ઉપલબ્ધ સ્ટોકની વિગતો નીચે મુજબ છે:
-
પેટ્રોલ અને ડીઝલ: ૨૮ દિવસનો સ્ટોક.
-
ક્રૂડ ઓઈલ: માત્ર ૧૦ દિવસનો ભંડાર.
-
LPG (રસોઈ ગેસ): ૧૫ દિવસનો પુરવઠો.
જો આગામી બે સપ્તાહમાં પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત નહીં થાય, તો પાકિસ્તાનના પરિવહન અને ઉદ્યોગો સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ શકે છે.
શાહબાઝ શરીફની ‘બચત’ વ્યૂહરચના
પાકિસ્તાની અખબાર ‘ડોન’ ના અહેવાલ મુજબ, વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફ આ સંકટને પહોંચી વળવા માટે કોવિડ-૧૯ જેવી પદ્ધતિઓ લાગુ કરવાનું વિચારી રહ્યા છે. સરકાર નીચે મુજબના પગલાં લઈ શકે છે:
-
રિમોટ વર્કિંગ: ખાનગી અને સરકારી ઓફિસોમાં અઠવાડિયામાં બે દિવસ ‘વર્ક ફ્રોમ હોમ’ ફરજિયાત બનાવવું.
-
ઓનલાઇન શિક્ષણ: શાળાઓ અને કોલેજોને ફરીથી ઓનલાઇન મોડમાં સ્થાનાંતરિત કરવી જેથી પરિવહન પાછળનું ઇંધણ બચે.
-
રાઇડ શેરિંગ: સરકારી કર્મચારીઓને ફરજિયાતપણે કાર-પૂલિંગ અથવા રાઇડ શેરિંગ કરવા માટે સૂચના આપવામાં આવશે.
મોંઘવારીનો માર અને આર્થિક અસરો
નિષ્ણાતો માને છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેશે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ $૧૨૦ થી $૧૪૦ પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. પાકિસ્તાન માટે આ ભાવે તેલ ખરીદવું અશક્ય બની જશે. પરિણામે, પાકિસ્તાનમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચશે, જેનાથી ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ૨૦% થી ૩૦% નો ઉછાળો આવી શકે છે.
વીજળી કાપની પણ આશંકા
પાકિસ્તાનનો મોટો હિસ્સો વીજળીના ઉત્પાદન માટે આયાતી ઇંધણ પર નિર્ભર છે. જો તેલનો પુરવઠો નહીં મળે, તો દેશમાં લાંબા સમય સુધી પાવર કટ (Load Shedding) જોવા મળી શકે છે. આ સંકટ માત્ર વાહનો પૂરતું મર્યાદિત નથી, પણ સામાન્ય માણસના ઘરના રસોડા અને વીજળી સુધી પણ પહોંચી ગયું છે.
શાહબાઝ સરકાર હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મદદ માટે હાથ ફેલાવી રહી છે, પરંતુ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર ઈરાનનો અંકુશ પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટો અવરોધ બની રહ્યો છે.
