જાણો દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં આજના પેટ્રોલ અને ડીઝલના રેટ
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા બજારમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ (કાચા તેલ) ના ભાવોને લઈને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાની મધ્યસત્ર ચૂંટણીના પરિણામો અને રાજકીય સમીકરણો બદલાતાની સાથે જ ઈરાન સાથેનો યુદ્ધ સંઘર્ષ ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થવાની આશાઓ પ્રબળ બની છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાક્રમને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલના ભાવોમાં તીવ્ર ઘટાડો નોંધાયો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક ગણાતા બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં પ્રતિ બેરલ આશરે $૮.૯૮ નો મોટો કડાકો બોલાઈ ગયો છે, જેના કારણે બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઘટીને $૯૪.૬૨ પ્રતિ બેરલની નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગયું છે. બીજી તરફ, સરકારી તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ૫ નવેમ્બર ૨૦૨૬ ના રોજ સવારે ૬ વાગ્યે દેશભરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના નવા દરો જાહેર કર્યા છે. જોકે, વૈશ્વિક સ્તરે કાચું તેલ નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં સસ્તું થયું હોવા છતાં, ભારતીય ઓઇલ કંપનીઓએ છૂટક બજારમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ જ ફેરફાર ન કરતા ભાવો યથાવત રાખ્યા છે.
મુખ્ય શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના તાજા દરો
દેશભરના પ્રમુખ મહાનગરોમાં આજે ઇંધણના દરો સ્થિર જળવાઈ રહ્યા છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹ ૧૦૨.૧૨ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹ ૯૫.૨૦ પ્રતિ લિટર નોંધાયો છે. જ્યારે દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં પેટ્રોલ પ્રતિ લિટર ₹ ૧૧૧.૨૧ અને ડીઝલ ₹ ૯૭.૮૩ ના દરે વેચાઈ રહ્યું છે.
પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતામાં પેટ્રોલ ₹ ૧૧૩.૫૧ અને ડીઝલ ₹ ૯૯.૮૨ પ્રતિ લિટરના સ્તરે ઉપલબ્ધ છે. દક્ષિણ ભારતના શહેરોની વાત કરીએ તો ચેન્નાઈમાં પેટ્રોલ ₹ ૧૦૭.૭૬ અને ડીઝલ ₹ ૯૯.૫૫ પ્રતિ લિટર છે. બેંગલુરુમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹ ૧૧૧.૬૮ અને ડીઝલ ₹ ૯૯.૫૬ ના સ્તરે છે.
હૈદરાબાદમાં પેટ્રોલનો ભાવ પ્રતિ લિટર ₹ ૧૧૬.૧૫ અને ડીઝલનો ભાવ ₹ ૧૦૪.૨૩ ના ઉચ્ચ સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો છે. આ સિવાય હરિયાણાના ગુરુગ્રામમાં પેટ્રોલ ₹ ૧૦૨.૯૭ અને ડીઝલ ₹ ૯૫.૬૪ પ્રતિ લિટરના દરે ગ્રાહકોને મળી રહ્યું છે.
ક્રૂડ ઓઇલ સસ્તું થવા છતાં ભાવ કેમ ઘટતા નથી?
સામાન્ય નાગરિકોના મનમાં અવારનવાર એવો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચું તેલ સસ્તું થાય, તો દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ તાત્કાલિક કેમ ઘટતા નથી? આની પાછળ ભારતીય તેલ ક્ષેત્રનું જટિલ આર્થિક અને લોજિસ્ટિક ગણિત જવાબદાર છે.
સૌપ્રથમ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આજે જે ક્રૂડ ઓઇલ સસ્તું થાય છે, તેની તાત્કાલિક ડિલિવરી ભારતમાં થતી નથી. આજે ભારતમાં જે તેલ પ્રોસેસિંગ માટે પહોંચી રહ્યું છે, તેના સોદા અને દરો મહિનાઓ પહેલા જ (જેમ કે સપ્ટેમ્બર કે ઓક્ટોબર મહિનામાં) નક્કી થઈ ચૂક્યા હોય છે. આજે સસ્તા થયેલા ક્રૂડ ઓઇલની વાસ્તવિક ડિલિવરી ભારતીય રિફાઇનરીઓ સુધી પહોંચવામાં જાન્યુઆરી કે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૭ સુધીનો સમય લાગી જાય છે.
બીજું અને સૌથી મહત્વનું કારણ ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓનું ભૂતકાળનું આર્થિક નુકસાન છે. ભારતીય સરકારી તેલ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL) દરરોજ સવારે દરોની સમીક્ષા કરતી હોય છે. જ્યારે ભૂતકાળમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા હતા, ત્યારે સામાન્ય જનતાને મોંઘવારીના મારથી બચાવવા માટે કંપનીઓએ પોતાના માર્જિન પર ભારે નુકસાન વેઠીને પણ પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ વધાર્યા ન હતા. આવી પરિસ્થિતિમાં જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ક્રૂડના ભાવ ઘટે છે, ત્યારે કંપનીઓ તાત્કાલિક છૂટક ભાવ ઘટાડવાને બદલે અગાઉ વેઠેલા કરોડો રૂપિયાના નુકસાનની ભરપાઈ પહેલા કરે છે.
આ જ કારણોસર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ સસ્તું થયું હોવા છતાં, ભારતીય વાહનચાલકોને સ્થાનિક પંપો પર ઇંધણના ભાવોમાં તાત્કાલિક રાહત મળી નથી.
