અતીતના દર્દને યાદ કરી ભાવુક થયા વડાપ્રધાન, પરિવાર ઉજાડનાર તે કાળો દિવસ ક્યારેય નહીં ભુલાય!
દરેક વર્ષે 14 ઓગસ્ટનો દિવસ ભારતના ઇતિહાસમાં એક એવો કાળો અધ્યાય લઈને આવે છે, જેની વેદના આજે પણ કરોડો દેશવાસીઓના હિલરોમાં જીવંત છે. આ તે દિવસ છે જ્યારે દેશને આઝાદી તો મળી, પરંતુ તેની સાથેસાથે એવું ભયાનક દર્દ મળ્યું જેણે સદીઓ જૂના સંબંધો અને સંસ્કૃતિઓને ચીરીને મૂકી દીધી. આ દર્દનાક ઇતિહાસની યાદમાં દર વર્ષે 14 ઓગસ્ટને ‘ભાગલા વિભીષિકા સ્મૃતિ દિવસ’ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ વર્ષે પણ આ અવસર પર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી તે તમામ લોકોને નમન કર્યા જેમણે ભાગલાના તે ખૌફનાક દોરમાં પોતાની જાન ગુમાવી હતી, પોતાના આશિયાના છોડ્યા હતા અને અપનોને હંમેશાં માટે ખોઈ દીધા હતા. આવો આ સમગ્ર પ્રસંગને વિસ્તારથી સમજીએ.
PM મોદીની ઇમોશનલ પોસ્ટ: ‘પરિવારો ઉજાડી ગયા, અપનોને ખોઈ દીધા’
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘એક્સ’ પર પોતાના સંદેશમાં દેશના તે દર્દનાક અતીતને યાદ કરતા ઊંડી સંવેદનાઓ વ્યક્ત કરી. PM મોદીએ લખ્યું, “આજે આપણે ‘ભાગલા વિભીષિકા સ્મૃતિ દિવસ’ મનાવી રહ્યા છીએ. આપણે તે તમામ લોકોના સાહસ અને સંઘર્ષને યાદ કરીએ છીએ જે ભાગલાથી પ્રત્યક્ષ રૂપથી પ્રભાવિત થયા હતા. આ ઇતિહાસનો તે દોર હતો જેણે ઘણા હસતા-રમતા પરિવારોની જિંદગીઓને સંપૂર્ણપણે તહેનહેસ કરી દીધી, પરિવારો ઉજાડી ગયા, લોકોએ પોતાના જીગરના ટુકડાઓ અને અપનોને ખોઈ દીધા અને અકલ્પનીય પીડા સહન કરી.”
ભાગલાના સમયે જે માનવીય ત્રાજદી થઈ હતી, તેની કલ્પના માત્રથી રૂંવાડા ઊભા થઈ જાય છે. રાતોરાત સરહદો ખેંચી દેવામાં આવી અને જે લોકો કાલ સુધી એક જ થાળીમાં જમતા હતા, તેઓ એકબીજાના લોહીના તરસ્યા બની ગયા. લાખો લોકોને પોતાનું ઘરબાર છોડીને રાતોરાત અજાણ્યા રસ્તાઓ પર પલાયન કરવું પડ્યું હતું. આ જ દર્દને રજૂ કરતા વડાપ્રધાને તે પેઢીના હોંસલાને પણ સલામ કરી.
શૂન્યથી જિંદગીની શરૂઆત અને માનવીય જઝ્બાને સલામ
વડાપ્રધાન મોદીએ માત્ર તે દર્દનાક દોરનો જ ઉલ્લેખ નથી કર્યો, પરંતુ તેની સાથેસાથે તે વિસ્થાપિત લોકોના અદમ્ય સાહસ અને જીવટતાની પણ પ્રશંસા કરી જેમણે શૂન્યથી પોતાની જિંદગીની ફરીથી શરૂઆત કરી હતી.
PM એ આગળ કહ્યું, “આ તમામ મુશ્કેલીઓ અને અણગણિત અડચણોમાંથી બહાર આવતા આપણા દેશવાસીઓએ શૂન્યથી પોતાની જિંદગી ફરીથી બનાવી. તેમણે પોતાના રસ્તાની પ્રત્યેક આફતને પોતાની સફળતામાં બદલી અને પોતાની મહેનતના જોરે દેશના વિકાસમાં પોતાનું અમૂલ્ય યોગદાન આપ્યું. તે લોકોની આ જીવન-યાત્રા આપણને શીખવે છે કે માનવીય જઝ્બા અને હિંમતની તાકાત શું હોય છે.”
ભાગલાનું દર્દ સહન કરનારા લોકોએ જે પ્રકારે શરણાર્થી શિબિરોમાંથી બહાર આવીને દેશના વિકાસમાં પોતાની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરી, તે દુનિયાના ઇતિહાસમાં એક અનન્ય ઉદાહરણ છે. તેમણે સાબિત કરી દીધું કે પરિસ્થિતિઓ ભલે ગમે તેટલી વિપરીત કેમ ન હોય, જો માનવીની અંદર હોંસલો હોય તો તે દરેક આપદાને અવસરમાં બદલી શકે છે.
પરસ્પર સદ્ભાવ અને ‘વિકસિત ભારત’નો સંકલ્પ
પોતાના સંદેશના અંતમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશવાસીઓથી એ અપીલ કરી કે આ દિવસ માત્ર આંસુઓ કે જૂની યાદો સુધી સીમિત ન રહેવો જોઈએ, પરંતુ આ આપણને ભવિષ્ય માટે એક મોટો પાઠ શીખવે છે. તેમણે પ્રાર્થના કરી કે આ દિવસ આપણા દેશમાં પરસ્પર સદ્ભાવ, શાંતિ અને ભાઈચારાની ભાવનાને વધુ મજબૂત કરે. PM એ દેશવાસીઓનું આહ્વાન કર્યું કે આપણે સૌ સાથે મળીને એક થઈએ અને ‘વિકસિત ભારત’ના નિર્માણની દિશામાં પૂરીનિષ્ઠા સાથે કામ કરીએ, જેથી દેશ ક્યારેય પણ આવી કોઈ ત્રાસદીનો સામનો ન કરે.
વધુ એક સંદેશ: ‘ઉદ્યોગ અને પુરુષાર્થથી જ નક્કી થાય છે સફળતા’
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અન્ય એક પોસ્ટમાં દેશવાસીઓને સંબોધિત કરતા લખ્યું, “ભાગલા વિભીષિકા સ્મૃતિ દિવસ પર તે તમામ દેશવાસીઓનું હૃદયથી નમન, જેમણે તે ભીષણ અને કઠિન દોરમાંથી બહાર આવીને દેશના વિકાસમાં અમૂલ્ય યોગદાન આપ્યું. તેમણે પોતાના સાહસ અને સામર્થ્યથી એ બતાવ્યું કે કેવી રીતે વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં પણ સંકલ્પોને સિદ્ધ કરવામાં આવે છે. આવો, સદ્ભાવ અને એકતાની રાષ્ટ્રીય ભાવનાને વધુ સશક્ત બનાવીએ.”
આ અવસર પર PM મોદીએ પ્રાચીન ભારતીય સંસ્કૃતિ અને મૂલ્યોનો સંદેશ આપતા ‘સંસ્કૃત સુભાષિતમ્’ પણ શેર કર્યું. તેમણે લખ્યું:
“ઉદ્યમસ્ય પ્રસાદેન દૃષ્ટિન્તે વિવિધઃ કાલઃ; કટાર એવ જલ્પંતી યદ્ ભવ્યમ્ તદ્ ભવિષ્યતિ.”
આ સંસ્કૃત સુભાષિતનો અર્થ સમજાવતા તેમણે જણાવ્યું કે પરિશ્રમ, ઉદ્યોગ અને પુરુષાર્થથી જ વિવિધ પ્રકારની કળાઓ, વિજ્ઞાન, ટેકનિકલ કૌશલ્ય, શિલ્પ અને નવીનીકરણ (નવાચાર) વિકસિત થાય છે અને આ જ સફળતાનો માર્ગ પ્રશસ્ત કરે છે.
વડાપ્રધાને આના દ્વારા સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો કે મનુષ્યે ક્યારેય પણ હાથ પર હાથ ધરીને કે ભાગ્યના ભરોસે બેસી રહેવું ન જોઈએ. ભલે અતીતનું દર્દ ગમે તેટલું ગાઢ કેમ ન હોય, આપણે હંમેશાં સાહસ, કર્મઠતા અને સાતત્યપૂર્ણ પ્રયાસ સાથે પોતાના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધતા રહેવું જોઈએ, કારણ કે અંતતઃ ‘પુરુષાર્થ જ આપણા ભાગ્યનો સાચો સર્જક’ હોય છે. ભાગલા વિભીષિકા સ્મૃતિ દિવસનો આ સંદેશ આજના સમયમાં પ્રત્યેક દેશવાસી માટે પ્રેરણાનો એક મોટો સ્ત્રોત છે.
