આખા રાજસ્થાનમાં ફેમસ છે આ દહીં ભીંડી, તમે ટ્રાય કરી કે નહીં?
ઉનાળાની ઋતુમાં જ્યારે બપોરનો કાળઝાળ તડકો શરીરની ઉર્જા શોષી લે છે, ત્યારે રસોડામાં કંઈક એવું બનાવવાનું મન થાય છે જે માત્ર ઝડપથી બની જાય એટલું જ નહીં, પણ ખાવામાં ઠંડક અને તાજગી આપે તેવું પણ હોય. સામાન્ય રીતે ભીંડીનું કોરું શાક કે ભુજીયા તો દરેક ઘરમાં બને જ છે, પણ જો તમે એ જ બોરિંગ સ્વાદ ખાઈને કંટાળી ગયા હોવ, તો રાજસ્થાની દહીં ભીંડી તમારા જમવાનો સ્વાદ બદલવા માટે એકદમ પરફેક્ટ છે.
દહીંની હળવી ખટાશ, મસાલાની સુગંધ અને ભીંડાનો કુરૂકુરો સ્વાદ—આ કોમ્બિનેશન એટલું લાજવાબ છે કે જે કોઈ પણ આ ચાખશે, તે તમારી પાસે આની રેસીપી પૂછ્યા વગર રહી શકશે નહીં. ચાલો જાણીએ તેને બનાવવાની સૌથી સરળ અને રેસ્ટોરન્ટ સ્ટાઈલ રીત.
કેમ ખાસ છે આ દહીં ભીંડી?
રાજસ્થાનના પરંપરાગત રસોડામાં દહીંનો ઉપયોગ ખૂબ જ કરવામાં આવે છે, કારણ કે તે પેટને ઠંડક આપે છે. દહીં ભીંડીની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં ભીંડાની ચીકાશ સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જાય છે અને ગ્રેવી એટલી રિચ બને છે કે તમે તેને સાદી રોટલી, પરાઠા કે ભાત સાથે મજેથી ખાઈ શકો છો.
જરૂરી સામગ્રી (Ingredients)
બજારમાંથી તાજી અને કુણી ભીંડી લઈ આવો અને આ મસાલાઓ સાથે તૈયાર થઈ જાઓ:
-
ભીંડી: 400 ગ્રામ (બરાબર ધોયેલી અને લૂછીને કોરી કરેલી)
-
દહીં: 3-4 મોટી ચમચી (તાજું અને બરાબર ફીણેલું)
-
ડુંગળી: 1 મધ્યમ કદની (ઝીણી સમારેલી)
-
આદુ-લસણની પેસ્ટ: 1 નાની ચમચી
-
લીલા મરચાં: 2 (વચ્ચેથી ચીરેલા)
-
તેલ: 5 મોટી ચમચી (સરસવનું તેલ હોય તો સ્વાદ વધુ નિખરશે)
-
મસાલા:
-
જીરું: 1 નાની ચમચી
-
હળદર: 1/2 નાની ચમચી
-
લાલ મરચું પાવડર: 1.5 નાની ચમચી (સ્વાદ મુજબ)
-
ધાણાજીરું પાવડર: 1 મોટી ચમચી
-
ગરમ મસાલો: 1 નાની ચમચી
-
મીઠું: સ્વાદ અનુસાર
-
બનાવવાની રીત: સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગાઈડ (How to Cook)
સ્ટેપ 1: ભીંડીની તૈયારી
સૌ પ્રથમ ભીંડાને ધોઈને સુતરાઉ કપડાથી બરાબર લૂછી લો. યાદ રાખો, ભીંડામાં પાણી ન રહેવું જોઈએ નહિતર તે ચીકણા થઈ જશે. હવે ભીંડાના ઉપર અને નીચેના છેડા કાપીને તેને 1 થી 2 ઈંચના મોટા ટુકડામાં કાપી લો.
સ્ટેપ 2: ભીંડીને ફ્રાય કરવી
ગેસ પર એક કડાઈ મૂકો અને તેમાં 2 ચમચી તેલ નાખો. જ્યારે તેલ ગરમ થાય, ત્યારે તેમાં કાપેલી ભીંડી નાખો. તેને મધ્યમ આંચ પર ત્યાં સુધી સાંતળો જ્યાં સુધી ભીંડી 80% જેટલી ચઢી ન જાય અને તેના પર સોનેરી રંગ ન આવી જાય. શેકાઈ ગયા પછી ભીંડીને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.
સ્ટેપ 3: જાદુઈ દહીંનું મિશ્રણ
આ જ સ્ટેપ શાકને અસલી રાજસ્થાની સ્વાદ આપે છે. એક વાટકીમાં દહીં લો અને તેને બરાબર ફીણી લો જેથી તેમાં કોઈ ગાંગડા ન રહે. હવે તેમાં હળદર, ધાણાજીરું, લાલ મરચું અને ગરમ મસાલો ઉમેરો. દહીંમાં મસાલા પહેલા ભેળવવાથી ફાયદો એ થાય છે કે કડાઈમાં નાખતી વખતે દહીં ફાટી જતું નથી.
સ્ટેપ 4: વઘાર અને મસાલો તૈયાર કરવો
તે જ કડાઈમાં બાકીનું તેલ નાખો. તેલ ગરમ થાય એટલે જીરું નાખો. હવે તેમાં આદુ-લસણની પેસ્ટ અને લીલા મરચાં ઉમેરો. થોડી સેકન્ડ સાંતળ્યા પછી ઝીણી સમારેલી ડુંગળી નાખો. ડુંગળીને ધીમી આંચ પર ત્યાં સુધી સાંતળો જ્યાં સુધી તે ગુલાબી કે સોનેરી રંગની ન થઈ જાય.
સ્ટેપ 5: ગ્રેવી પકવવી
જ્યારે ડુંગળી શેકાઈ જાય, ત્યારે ગેસની આંચ એકદમ ધીમી કરી દો. હવે તેમાં તૈયાર કરેલું દહીંનું મિશ્રણ નાખો. તેને સતત હલાવતા રહો જેથી દહીં ફાટે નહીં. તેને ત્યાં સુધી પકવો જ્યાં સુધી મસાલાની કિનારીઓ પરથી તેલ છૂટું ન પડવા લાગે. મસાલાની સુગંધ આખા ઘરમાં પ્રસરી જશે!
સ્ટેપ 6: છેલ્લો ટચ
હવે સાંતળેલી ભીંડીને આ મસાલેદાર ગ્રેવીમાં ઉમેરો. સ્વાદ મુજબ મીઠું નાખો અને હળવા હાથે મિક્સ કરો. જો તમારે થોડી ગ્રેવી જોઈતી હોય, તો અડધો કપ નવશેકું પાણી ઉમેરી શકો છો, બાકી તેને લથપથ જ રહેવા દો. ઢાંકણ ઢાંકીને 2-3 મિનિટ સુધી ધીમી આંચ પર થવા દો જેથી ભીંડી મસાલાને બરાબર સોષી લે.
પરફેક્ટ દહીં ભીંડી બનાવવા માટેની ખાસ ટિપ્સ
-
દહીંનું તાપમાન: ફ્રીજમાંથી કાઢેલું એકદમ ઠંડુ દહીં સીધું ગરમ કડાઈમાં ન નાખો. તેને રૂમ ટેમ્પરેચર પર આવવા દો, નહિતર ગ્રેવી દાણાદાર થઈ જશે.
-
ચીકાશ ઓછી કરો: ભીંડી સાંતળતી વખતે તેમાં અડધા લીંબુનો રસ નાખવાથી તેની ચીકાશ તરત જ ખતમ થઈ જાય છે.
-
કસૂરી મેથી: અંતમાં થોડી કસૂરી મેથી હાથથી મસળીને નાખો, તેનાથી સુગંધ બિલકુલ ઢાબા જેવી આવશે.
લો, તમારી ગરમા-ગરમ રાજસ્થાની દહીં ભીંડી તૈયાર છે! તેને ઝીણી સમારેલી કોથમીરથી સજાવો. આ વાનગી માત્ર જોવામાં જ સુંદર નથી, પણ પૌષ્ટિક પણ છે. ઉનાળાની બપોરે ઠંડી છાશ અને આ દહીં ભીંડી સાથે લંચની મજા જ કંઈક અલગ છે.
તો હવે રાહ શેની જુઓ છો? આજે જ તમારી રસોઈમાં આ ટ્રાય કરો. ખાતરી રાખો, આ રેસીપી પછી કોઈ એમ નહીં કહે કે “આજે ફરી એ જ ભીંડાનું શાક?” ઉલટું બધા કહેશે, “બીજી વાર પણ આવું જ બનાવજો!”
