₹૨૬,૦૦૦ કરોડની મેગા ડીલ: RBL બેંકનો હિસ્સો ખરીદ્યા બાદ એમિરેટ્સ NBD ની શાખાઓ ૧ ડિસેમ્બરથી RBL માં વિલીન થશે
ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) એ દુબઈ સ્થિત જાણીતી બેંક ‘એમિરેટ્સ NBD’ (Emirates NBD Bank) ની ભારતમા આવેલી તમામ શાખાઓનું ભારતીય ખાનગી ક્ષેત્રની બેંક ‘RBL બેંક’ (RBL Bank) સાથે વિલીનીકરણ (Merger) કરવા માટેની આખરી મંજૂરી આપી દીધી છે.
રિઝર્વ બેંકે ૧૬ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ના રોજ જાહેર કરેલી સત્તાવાર યાદીમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ મર્જર ૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬થી અમલમાં આવશે. આરબીઆઈના આદેશ મુજબ, એમિરેટ્સ NBD બેંક P.J.S.C. ની તમામ ભારતીય શાખાઓ ૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬થી RBL બેંક લિમિટેડની શાખાઓ તરીકે ઓળખાશે અને તેની સાથે જ પોતાનું કામકાજ ચલાવશે.
આ નિર્ણય સાથે જ ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં વિદેશી મૂડીરોકાણના એક નવા યુગનો પ્રારંભ થયો છે, જેનાથી RBL બેંકના નેટવર્ક અને કેપિટલ બેઝમાં ખૂબ જ મોટો વધારો થશે.
નાણા મંત્રાલય તરફથી ૭૪% સુધીની હિસ્સેદારી ખરીદવા મળી હતી મંજૂરી
આ સમગ્ર મર્જર અને મૂડીરોકાણ પ્રક્રિયા અગાઉથી જ તબક્કાવાર રીતે ચાલી રહી હતી. આ વર્ષે મે મહિનામાં દેશના નાણા મંત્રાલયે એમિરેટ્સ NBD ને RBL બેંકમાં ૭૪ ટકા સુધીની હિસ્સેદારી (Stake) ખરીદવા માટે લીલી ઝંડી આપી હતી.
આ મંજૂરી એ ઘટનાક્રમ બાદ આવી હતી જેમાં એમિરેટ્સ NBD એ RBL બેંકની વધારેલી શેર મૂડીમાં ૬૦ ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો ખરીદી લીધો હતો. ૧૮ જૂન ૨૦૨૬ના રોજ આશરે ૨.૭૫ બિલિયન ડોલર એટલે કે ભારતીય રૂપિયામાં કહીએ તો લગભગ ૨૬,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના પ્રાઇમરી કેપિટલ ઇન્ફ્યુઝન (Primary Capital Infusion) ના માધ્યમથી આ ડીલ પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી. આ જંગી મૂડીરોકાણથી RBL બેંકનું નાણાકીય માળખું ખૂબ જ મજબૂત બન્યું છે.
ભારતના બેંકિંગ સેક્ટરમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું વિદેશી રોકાણ
એક મોટા કોર્પોરેટ ટ્રાન્ઝેક્શન તરીકે આ ડીલની પ્રથમ જાહેરાત ઓક્ટોબર ૨૦૨૫માં કરવામાં આવી હતી. તમામ જરૂરી રેગ્યુલેટરી મંજૂરીઓ મેળવ્યા બાદ અને કરાર મુજબની શરતો પૂર્ણ કર્યા પછી જ હવે આ પ્રક્રિયા આખરી તબક્કામાં પહોંચી છે.
આ ટ્રાન્ઝેક્શન ભારત દેશના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં થયેલા અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા વિદેશી પ્રત્યક્ષ રોકાણો (FDI) માંનું એક ગણાઈ રહ્યું છે.
શેર ખરીદીની વિગતો: એમિરેટ્સ NBD એ પ્રેફરેન્શિયલ શેર એલોટમેન્ટ (Preferential Share Allotment) ના માધ્યમથી RBL બેંકના ૯૨૯.૧ મિલિયન (આશરે ૯૨.૯૧ કરોડ) પૂરેપૂરા પેડ-અપ ઇક્વિટી શેર્સ ખરીદ્યા છે.
શેરની કિંમત: આ શેર્સ ૨૮૦ રૂપિયા પ્રતિ શેરના ભાવે ખરીદવામાં આવ્યા છે.
કુલ સોદો: આ સમગ્ર પ્રિફરેન્શિયલ શેર એલોટમેન્ટ ખરીદીનો કુલ આંકડો આશરે ૨૬,૦૧૬ કરોડ રૂપિયા જેટલો થવા જાય છે.
આટલા વિશાળ પાયે થયેલું આ રોકાણ દર્શાવે છે કે વૈશ્વિક બેંકો અને વિદેશી રોકાણકારો માટે ભારતનું નાણાકીય ક્ષેત્ર કેટલું સુરક્ષિત અને આકર્ષક બની રહ્યું છે.
એમિરેટ્સ NBD ની ભારતમાં અત્યાર સુધીની સફર
દુબઈની સૌથી મોટી બેંકોમાં સ્થાન ધરાવતી એમિરેટ્સ NBD એ ભારતમાં પોતાના પગપેસારો કરવા માટે વર્ષ ૨૦૧૬માં પ્રયાસો શરૂ કર્યા હતા.
૧. પ્રથમ શાખા: ૨૦૧૬માં RBI તરફથી મુંબઈ ખાતે પોતાની પ્રથમ ભારતીય શાખા ખોલવા માટે બેંકને મંજૂરી મળી હતી, જેણે જુલાઈ ૨૦૧૭થી વિધિવત રીતે પોતાનું કામકાજ શરૂ કર્યું હતું.
૨. વિસ્તરણ: મુંબઈની સફળતા બાદ બેંકે દેશના અન્ય આર્થિક રીતે મહત્વના શહેરો ગુરુગ્રામ (હરિયાણા) અને ચેન્નાઈ (તમિલનાડુ) માં પણ પોતાની બે નવી શાખાઓ ખોલી હતી.
૩. પ્રતિનિધિ કાર્યાલય: આ સિવાય બેંકે માર્ચ ૨૦૦૦ થી જ ભારતમાં એક રિપ્રેઝન્ટેટિવ ઓફિસ (Representative Office) જાળવી રાખી હતી, જેનાથી તે ભારતીય બજાર અને ગ્રાહકોની ગતિવિધિઓથી માહિતગાર રહી શકતી હતી.
હવે આ તમામ શાખાઓ RBL બેંકના છત્રછાયા હેઠળ આવી જશે.
બેંકના વર્તમાન ગ્રાહકો પર આ મર્જરની શું અસર થશે?
રિઝર્વ બેંકની તાજેતરની આ મંજૂરીથી એમિરેટ્સ NBD ના તમામ ભારતીય કામકાજો હવે RBL બેંકના વિશાળ નેટવર્ક હેઠળ આવી ગયા છે.
ગ્રાહકો માટે શું બદલાશે તે અંગે વાત કરીએ તો, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) ની સત્તાવાર પ્રિન્ટ રિલીઝમાં એ સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી કે આ વિલીનીકરણ (Amalgamation) ને કારણે ગ્રાહક સેવાઓ (Customer Services), ખાતાના નિયમો કે અન્ય ઓપરેશનલ વ્યવસ્થાઓમાં કોઈ તાત્કાલિક ફેરફાર થશે કે નહીં.
જોકે, સામાન્ય રીતે આવી પ્રક્રિયામાં ગ્રાહકોના ખાતા, બેલેન્સ અને ડિપોઝિટ સુરક્ષિત રહે છે અને બેંકો તરફથી ગ્રાહકોને સિસ્ટમ માઇગ્રેશન અંગે અગાઉથી એસએમએસ કે ઈમેલ દ્વારા જાણ કરવામાં આવતી હોય છે. ગ્રાહકોને હવે RBL બેંકની દેશભરમાં ફેલાયેલી શાખાઓ અને એટીએમ (ATM) નો લાભ પણ મળી શકશે.
શેરબજારમાં RBL બેંકના શેરમાં ઉછાળો
આ મર્જરને રિઝર્વ બેંક તરફથી લીલી ઝંડી મળવાના સમાચાર આવતા જ શેરબજારમાં RBL બેંકના શેર પર હકારાત્મક અસર જોવા મળી હતી.
શુક્રવાર, ૧૬ ઓક્ટોબરના રોજ નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) ખાતે બેંકિંગ કારોબાર બંધ થયો ત્યારે RBL બેંકનો શેર ૧.૧૦ ટકાના વધારા સાથે ૩૭૮.૨૫ રૂપિયાની સપાટી પર બંધ થયો હતો. બજારના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ૨૬,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના આ નવજીવન અને વિદેશી બેંક સાથેના મર્જરથી RBL બેંકનું ભવિષ્ય અને ગ્રોથ આંકડો આગામી સમયમાં વધુ મજબૂત બનશે.
