શું તમે સેલરી મેનેજમેન્ટમાં થાપ ખાઈ રહ્યા છો? જાણો કેવી રીતે 1 લાખના પગારમાં પણ થઈ શકે છે લખલૂંટ બચત
આજના આધુનિક અને મોંઘવારીના જમાનામાં નોકરિયાત વર્ગ સામે સૌથી મોટો પડકાર માત્ર પૈસા કમાવવાનો નથી, પરંતુ તેને યોગ્ય રીતે મેનેજ કરવાનો છે. દર મહિને પગાર આવતાની સાથે જ ભાડું, EMI, વીજળી-પાણીના બિલ, બાળકોની ફી અને અન્ય પ્રાથમિક જરૂરિયાતોમાં પૈસા પાણીની જેમ વહી જાય છે. મહિનાના અંતે બચત માટે કંઈ જ બાકી રહેતું નથી. આવી સ્થિતિમાં, નાણાકીય નિષ્ણાતો ’50-30-20′ ના નિયમને બજેટ પ્લાનિંગનો સૌથી સરળ અને અસરકારક રસ્તો માને છે.
શું છે 50-30-20 નો નિયમ?
આ નિયમ તમારી ટેક્સ બાદની (In-hand) સેલરીને ત્રણ મુખ્ય હિસ્સામાં વહેંચવાની સલાહ આપે છે:
-
50% – અનિવાર્ય જરૂરિયાતો: આમાં ઘરનું ભાડું, કરિયાણું, વીજળી-પાણીના બિલ, બાળકોની સ્કૂલ ફી, વીમો અને લોનના હપ્તા (EMI) જેવી પાયાની જરૂરિયાતોનો સમાવેશ થાય છે.
-
30% – અંગત શોખ અને લાઈફસ્ટાઈલ: આ હિસ્સો મનોરંજન, બહાર જમવા જવું, શોપિંગ, ફરવા જવું અને મૂવી જેવી ઈચ્છાઓ પૂરી કરવા માટે છે.
-
20% – બચત અને રોકાણ: આ સૌથી મહત્વનો ભાગ છે, જે તમારા ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરે છે. તેને SIP, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કે અન્ય રોકાણના સાધનોમાં લગાવવો જોઈએ.
ઘરનું ભાડું કેટલું હોવું જોઈએ?
મોટા શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે ભાડું એ સૌથી મોટો ખર્ચ હોય છે. ફાઇનાન્શિયલ પ્લાનર્સના મતે, તમારું ભાડું તમારી ઇન-હેન્ડ સેલરીના 25% થી 30% ની અંદર હોવું જોઈએ. જો તમે પગારનો અડધો ભાગ માત્ર ભાડામાં ખર્ચો છો, તો તમારી બચત અને રોકાણ પર તેની સીધી માઠી અસર પડે છે. દાખલા તરીકે, જો તમારો પગાર ₹1 લાખ હોય, તો તમારું ભાડું ₹25 થી 30 હજારની વચ્ચે હોવું એ આર્થિક દૃષ્ટિએ સમજદારીભર્યું છે.
EMI ને કેવી રીતે રાખશો અંકુશમાં?
આજના યુગમાં હોમ લોન, કાર લોન કે પર્સનલ લોન લેવી સામાન્ય બની ગઈ છે, પરંતુ તેની EMI તમારા બજેટને ખોરવી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, તમારી તમામ EMI તમારી માસિક આવકના 30% થી 40% થી વધુ ન હોવી જોઈએ. જો તમારી સેલરીનો મોટો ભાગ હપ્તામાં જતો રહેશે, તો અચાનક આવતા મેડિકલ ઈમરજન્સી કે અન્ય ખર્ચ વખતે તમે આર્થિક દબાણમાં આવી જશો. તેથી, કોઈપણ લોન લેતા પહેલા તેની EMI ની ગણતરી બજેટ મુજબ કરવી જોઈએ.
SIP: સંપત્તિ સર્જનનું શક્તિશાળી એન્જિન
લાંબા ગાળે મોટું ભંડોળ ઉભું કરવા માટે SIP (Systematic Investment Plan) એ સૌથી શ્રેષ્ઠ રસ્તો છે. આમાં ‘કમ્પાઉન્ડિંગ’ એટલે કે ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજનો જાદુ જોવા મળે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ 25 વર્ષની ઉંમરથી દર મહિને માત્ર ₹5,000 ની SIP શરૂ કરે અને દર વર્ષે તેમાં થોડો વધારો કરતો રહે, તો નિવૃત્તિ સુધીમાં તે કરોડો રૂપિયાનું ફંડ તૈયાર કરી શકે છે. બચતના 20% હિસ્સાનો મોટો ભાગ SIP માં રોકવો એ આર્થિક આઝાદીનો સાચો માર્ગ છે.
ઈમરજન્સી ફંડ અને વીમો: તમારી સુરક્ષા કવચ
માત્ર રોકાણ કરવું પૂરતું નથી, તમારી પાસે સુરક્ષા પણ હોવી જોઈએ.
-
હેલ્થ ઈન્શ્યોરન્સ: અચાનક આવતી બીમારી અને હોસ્પિટલના ખર્ચ સામે રક્ષણ આપે છે.
-
ટર્મ ઈન્શ્યોરન્સ: તમારા પરિવારના ભવિષ્યને સુરક્ષિત બનાવે છે.
-
ઈમરજન્સી ફંડ: તમારી પાસે ઓછામાં ઓછા 6 મહિનાના ઘરખર્ચ જેટલી રકમ ઈમરજન્સી ફંડ તરીકે હોવી જોઈએ. નોકરી છૂટી જાય કે કોઈ અનપેક્ષિત સંજોગોમાં આ ફંડ સંકટ સમયની સાંકળ સાબિત થાય છે.
પગાર વધે તો બચત પણ વધારવી
ઘણા લોકોની આદત હોય છે કે જેવી સેલરી વધે કે તરત જ તેઓ પોતાના ખર્ચાઓ વધારી દે છે, જેને ‘લાઈફસ્ટાઈલ ઈન્ફ્લેશન’ કહેવામાં આવે છે. નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે આવક વધવાની સાથે રોકાણની રકમ પણ વધારવી જોઈએ. જો તમે તમારા રોકાણને ‘ઓટો-ડેબિટ’ મોડ પર સેટ કરો છો, તો રોકાણમાં નિયમિતતા રહેશે અને તમે શિસ્તબદ્ધ રીતે મોટી સંપત્તિ બનાવી શકશો.
