મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધની પાકિસ્તાન પર ભયાનક અસર; ઇંધણ ડ્યુટીમાં ૨૦૦ ટકાનો વધારો, હાઇ-ઓક્ટેન હવે ₹૩૦૦ પ્રતિ લિટર
મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાની અસર હવે દક્ષિણ એશિયાના દેશો પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. આર્થિક રીતે પહેલેથી જ નબળા પાકિસ્તાનની સ્થિતિ ‘કંગાળ’ થી પણ બદતર થઈ રહી છે. યુદ્ધના ૨૪મા દિવસે, પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શાહબાઝ શરીફે ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક બોલાવીને હાઇ-ઓક્ટેન ઇંધણ (High-Octane Fuel) પરની ડ્યુટીમાં ૨૦૦ ટકાનો વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે.
૨૦૦ ટકાનો ભાવ વધારો: લક્ઝરી ગાડીઓ પર બ્રેક
પાકિસ્તાન સરકારે લીધેલા આ આકરા નિર્ણય મુજબ, લક્ઝરી વાહનોમાં વપરાતા હાઇ-ઓક્ટેન ઇંધણની કિંમત હવે પ્રતિ લિટર ₹૧૦૦ થી સીધી વધીને ₹૩૦૦ થઈ ગઈ છે. એટલે કે, જે લોકો મોંઘી સ્પોર્ટ્સ કાર કે પ્રીમિયમ વાહનો વાપરે છે, તેમણે હવે લિટર દીઠ ₹૨૦૦ વધારાના ચૂકવવા પડશે. સરકારની દલીલ છે કે આ વધારો માત્ર પ્રીમિયમ ઇંધણ પર છે, જેથી સામાન્ય જનતા પર તેનો સીધો ભાર નહીં પડે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને હવાઈ ભાડામાં અગાઉ થયેલો વધારો
પાકિસ્તાનમાં મોંઘવારીનો આ કોઈ પહેલો આંચકો નથી. અગાઉ ૬ માર્ચના રોજ સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર ₹૫૫ નો વધારો કર્યો હતો.
-
પેટ્રોલની હાલની કિંમત: ₹૩૨૧.૧૭ પ્રતિ લિટર
-
ડીઝલની હાલની કિંમત: ₹૩૩૫.૮૬ પ્રતિ લિટર
આ ઉપરાંત, જેટ ઇંધણ (Jet Fuel) ના ભાવ વધવાને કારણે ૧૦ માર્ચથી વિમાનની ટિકિટો પણ મોંઘી થઈ ગઈ છે. સ્થાનિક ફ્લાઇટના ભાડામાં ₹૨,૮૦૦ થી ₹૫,૦૦૦ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટિકિટોમાં ₹૧૦,૦૦૦ થી ₹૨૮,૦૦૦ સુધીનો વધારો ઝીંકવામાં આવ્યો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને પાકિસ્તાનનું ઉર્જા સંકટ
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની એ માર્ગ છે જ્યાંથી પાકિસ્તાનનો મોટાભાગનો તેલ પુરવઠો આવે છે. યુદ્ધને કારણે આ માર્ગ બંધ થતા પાકિસ્તાન પાસે તેલનો સ્ટોક મર્યાદિત રહ્યો છે. વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધતા પાકિસ્તાનનું વિદેશી મુદ્રા ભંડાર ખાલી થઈ રહ્યું છે. શાહબાઝ શરીફ સરકારે આર્થિક ખાધને પહોંચી વળવા માટે લક્ઝરી વપરાશ પર ટેક્સ વધારવાની રણનીતિ અપનાવી છે.
સામાન્ય જનતા માટે રાહત કે આભાસ?
સરકારે દાવો કર્યો છે કે જાહેર પરિવહન (Public Transport) અને સામાન્ય પેટ્રોલ પર આ નવા વધારાની અસર નહીં થાય. જોકે, આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે જ્યારે પણ ઇંધણના કોઈ એક પ્રકારમાં મોટો વધારો થાય છે, ત્યારે તેની સાંકળ અસરો સમગ્ર બજાર પર પડે છે. માલસામાનની હેરફેર મોંઘી થતા આગામી દિવસોમાં જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધવાની પણ પૂરી શક્યતા છે.
૨૩ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ રીપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાન માટે આગામી દિવસો અત્યંત પડકારજનક છે. જો મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ શાંત નહીં થાય અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખુલશે નહીં, તો પાકિસ્તાનમાં સામાન્ય પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પણ ₹૪૦૦ ના સ્તરને વટાવી શકે છે. હાલમાં તો લક્ઝરી કાર ચાલકોએ ₹૩૦૦ પ્રતિ લિટરના ભાવે તેલ પુરાવવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.
