અમદાવાદ, સુરત અને રાજકોટમાં સોનાના હાજર ભાવ: ગ્રાહકો માટે સોનું ખરીદવાની આ સાચી તક છે?
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં સોનાનું સ્થાન હંમેશાં સર્વોપરી રહ્યું છે. લગ્નસરાની મોસમ હોય, કોઈ શુભ પ્રસંગ હોય કે પછી ભવિષ્ય માટે સુરક્ષિત રોકાણ કરવું હોય, સોનાની ખરીદી હંમેશાં ભારતીય પરિવારોની પ્રાથમિકતા રહી છે. વૈશ્વિક આર્થિક પરિબળો, કરન્સી માર્કેટની હિલચાલ અને સ્થાનિક સ્તરે માંગ તથા પુરવઠાના આધારે સોનાના ભાવોમાં રોજિંદા ધોરણે ફેરફારો થતા રહે છે.
આજે ૧૭ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના સવારના સત્રમાં દેશના ઝવેરી બજારોમાંથી સોનાના જે આંકડા સામે આવ્યા છે, તે મુજબ રોકાણકારો અને ગ્રાહકો માટે બજારની સ્થિતિ પર નજર રાખવી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. દેશના પ્રમુખ શહેરોમાં ૨૪ કેરેટ (શુદ્ધ સોનું), ૨૨ કેરેટ (દાગીના માટેનું સોનું) અને ૧૮ કેરેટ સોનાના હાજર ભાવ શું ચાલી રહ્યા છે, તેનો સવિસ્તર અહેવાલ અહીં પ્રસ્તુત છે.

મુખ્ય મહાનગરોમાં સોનાના તાજા ભાવોની સ્થિતિ
દેશના મોટા શહેરોમાં લોજિસ્ટિક્સ, સ્થાનિક ટેક્સ (જેમ કે જીએસટી અને સ્થાનિક ચૂંગી) તેમજ મેકિંગ ચાર્જિસના કારણે સોનાના દરોમાં થોડોઘણો તફાવત જોવા મળે છે.
દિલ્હી અને નોઈડા: રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીના બુલીયન બજારમાં ૨૪ કેરેટ સોનાનો પ્રતિ ૧૦ ગ્રામનો ભાવ ઉચ્ચા સ્તરે જળવાયો છે. જ્યારે સામાન્ય રીતે આભૂષણો બનાવવા માટે વપરાતું ૨૨ કેરેટ સોનું પણ મજબૂત મથાળે વેચાઈ રહ્યું છે. એનસીઆર વિસ્તારમાં ગ્રાહકોનો ઉત્સાહ સારો એવો જોવા મળી રહ્યો છે.
મુંબઈ અને પશ્ચિમી ક્ષેત્ર: દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈ ખાતે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના પ્રવાહોની સીધી અસર જોવા મળે છે. મુંબઈના ઝવેરી બજારમાં ૨૪ કેરેટ અને ૨૨ કેરેટ સોનાના દરો દેશના અન્ય મોટા શહેરોની સમાન જ સ્થિતિ દર્શાવી રહ્યા છે.
ચેન્નાઈ અને દક્ષિણ ભારત: દક્ષિણ ભારતમાં સોનાના આભૂષણોની ખરીદી પરંપરાગત રીતે સૌથી વધુ થાય છે. ચેન્નાઈ તથા બેંગલુરુ જેવા પ્રમુખ શહેરોમાં ૨૪ કેરેટ તેમજ ૨૨ કેરેટ સોનાની સાથે ૧૮ કેરેટ સોનાની માંગ પણ મોટા પ્રમાણમાં નોંધાઈ રહી છે.
કેરેટ મુજબ સોનાના ભાવો અને તેની વિશેષતાઓ
ગ્રાહકોએ સોનું ખરીદતી વખતે કેરેટની શુદ્ધતા વિશે પૂરી જાણકારી હોવી આવશ્યક છે:
૧. ૨૪ કેરેટ સોનું (૯૯.૯% શુદ્ધતા): આ સોનું સૌથી શુદ્ધ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે, જેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે સોનાના સિક્કા, બિસ્કીટ કે લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે થાય છે. આ સોનું નરમ હોવાથી તેનાથી નાજુક દાગીના બનાવી શકાતા નથી. ૨. ૨૨ કેરેટ સોનું (૯૧.૬% શુદ્ધતા): ભારતીય પરિવારોમાં મોટાભાગના પરંપરાગત આભૂષણો (હરમ, બંગડીઓ, નેકલેસ વગેરે) આ ૨૨ કેરેટ સોનામાંથી જ બનાવવામાં આવે છે, જેમાં તાંબુ કે ચાંદી જેવી અન્ય ધાતુઓનું મિશ્રણ કરીને તેને મજબૂતી આપવામાં આવે છે. ૩. ૧૮ કેરેટ સોનું (૭૫.૦% શુદ્ધતા): આજના યુવાવર્ગમાં આધુનિક, હળવા વજનના અને ડાયમંડ જ્વેલરીવાળા ડિઝાઈનર દાગીના બનાવવા માટે ૧૮ કેરેટ સોનાનો વ્યાપક ઉપયોગ થાય છે, જે પ્રમાણમાં સસ્તું પડે છે.

સોનું ખરીદતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી મહત્વની બાબતો
બજારના નિષ્ણાતો અને ગ્રાહક સુરક્ષાકારોના મતે, કોઈપણ ઝવેરી પાસેથી સોનું ખરીદતી વખતે કેટલીક બાબતોની કાળજી લેવી અનિવાર્ય છે:
BIS હોલમાર્ક (Hallmark): હંમેશાં ભારતીય માનક બ્યુરો (BIS) દ્વારા પ્રમાણિત હોલમાર્ક યુક્ત સોનું જ ખરીદવું જોઈએ, જેના પર છંકાયેલ હોલમાર્ક યુનિક આઈડી (HUID) નંબર સોનાની અસલી શુદ્ધતાની ખાતરી આપે છે.
આજની સચોટ કિંમત અને બિલ: ખરીદી કરતી વખતે તે દિવસના અધિકૃત બુલિયન રેટ્સ તપાસી લેવા અને મેકિંગ ચાર્જિસ તથા ૩ ટકા જીએસટી (GST) સાથેનું કમ્પ્યુટરાઈઝ્ડ પક્કું બિલ અવશ્ય લેવું.
આગામી તહેવારો અને લગ્નસરાની મોસમને ધ્યાનમાં રાખીને સોનાના બજારમાં ગ્રાહકોની અવરજવર સતત વધતી રહેશે, જેથી રોકાણકારોએ બજારના ટ્રેન્ડ પર નજર રાખીને યોગ્ય નિર્ણય લેવો હિતાવહ છે.
