શું તમારી બેંકમાં વ્યાજ પર TDS કપાય છે? સાવધાન! હવે આ નવું ફોર્મ નહીં ભરો તો ખિસ્સા પર પડશે સીધી અસર
જો તમે અથવા તમારા પરિવારના વડીલો દર વર્ષે બેંકમાં જઈને ટેક્સ (TDS) કપાવવાથી બચવા માટે ફોર્મ ભરવાની દોડધામ કરતા હોવ, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઇનકમ ટેક્સ એક્ટ ૨૦૨૫ હેઠળ ટેક્સ પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે એક મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. દાયકાઓથી ચાલી આવતી Form 15G અને Form 15H ભરવાની પ્રથા હવે ભૂતકાળ બની ગઈ છે.
૧ એપ્રિલ ૨૦૨૬ થી આ જૂના ફોર્મ્સને હંમેશા માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે. કાગળિયાના આ જંજાળને ખતમ કરવા માટે સરકારે હવે એક નવું અને અત્યંત સરળ ‘ફોર્મ 121’ (Form 121) રજૂ કર્યું છે.
Form 15G અને 15H ની વિદાય: શું છે આ નવું ફોર્મ 121?
અત્યાર સુધી આપણી બેંકિંગ અને નાણાકીય વ્યવસ્થામાં ઉંમરના હિસાબે અલગ-અલગ ફોર્મ ભરવાનો નિયમ હતો. સામાન્ય રીતે ૬૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમર ધરાવતા કરદાતાઓએ વ્યાજની આવક પર TDS ન કપાય તે માટે Form 15G ભરવું પડતું હતું. બીજી તરફ, ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) માટે Form 15H ફરજિયાત હતું.
ઘણીવાર આ બંને ફોર્મ એકસરખા દેખાતા હોવાથી લોકો મૂંઝવણમાં મુકાઈ જતા હતા કે તેમણે કયું ફોર્મ જમા કરાવવું. ખાસ કરીને વડીલોને આ પ્રક્રિયામાં ઘણી મુશ્કેલી પડતી હતી. સરકારે આ મૂંઝવણને જડમૂળથી ખતમ કરી દીધી છે. નવા નાણાકીય વર્ષથી આ બંને ફોર્મ્સનું અસ્તિત્વ સમાપ્ત થઈ ગયું છે અને તેમને જોડીને માત્ર એક જ સિંગલ દસ્તાવેજ ‘ફોર્મ 121’ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. હવે દરેક પાત્ર કરદાતાએ માત્ર આ એક જ ફોર્મ જમા કરાવવાનું રહેશે.
ઓટોમેટિક સિસ્ટમથી કામ થશે આસાન
આ નવા ફેરફારનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે હવે કોઈ પણ વ્યક્તિએ પોતાની ઉંમર મુજબ અલગ-અલગ ફોર્મ યાદ રાખવાની જરૂર નથી. વરિષ્ઠ નાગરિકોને અવારનવાર એ ચિંતા સતાવતી હતી કે બેંકમાં ભૂલથી ખોટું ફોર્મ જમા ન થઈ જાય. ફોર્મ 121 આ આખી પ્રક્રિયાને ટેકનિકલ રીતે અત્યંત સરળ બનાવે છે.
જ્યારે તમે આ નવું ફોર્મ તમારી બેંક કે નાણાકીય સંસ્થામાં જમા કરશો, ત્યારે તેમનું બેકએન્ડ સિસ્ટમ તમારી ઉંમરના આધારે આપોઆપ યોગ્ય ટેક્સ નિયમો લાગુ કરી દેશે. એટલે કે, ફોર્મ ભલે એક જ હશે, પણ કરદાતાઓને મળતી છૂટછાટ તેમની વય મર્યાદા અનુસાર સિસ્ટમ પોતે જ નક્કી કરી લેશે. આનાથી બેંકોમાં થતી ભૂલો ઘટશે અને કરદાતાઓનો સમય પણ બચશે.
ટેક્સ પ્રક્રિયામાં ડિજિટલ ક્રાંતિ
સરકારનો ઉદ્દેશ્ય કરદાતાઓ માટે ‘ઈઝ ઓફ લિવિંગ’ (Ease of Living) વધારવાનો છે. ફોર્મ 121 ની રજૂઆત સાથે, હવે ટેક્સ ફાઇલિંગ અને TDS થી બચવાની પ્રક્રિયા વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનશે. જો તમારી વાર્ષિક આવક ટેક્સ લાયક મર્યાદાથી ઓછી હોય, તો ભૂલ્યા વગર તમારી બેંકમાં આ નવું ફોર્મ જમા કરાવી દેજો જેથી તમારા વ્યાજ પર ખોટો TDS ન કપાય.
