દુશ્મનનાં રડારને ચકમો આપશે ‘તુરિયું’: ચીનનાં જાસૂસી જેટ માટે નવું સુરક્ષા કવચ
ચીને એક સામાન્ય તુરિયાંના શાકભાજીને હાઇ-ટેક સ્ટીલ્થ કોટિંગ માં બદલીને દુનિયાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધું છે. વૈજ્ઞાનિકોએ તુરિયાંના ફાઇબર અને નેનોપાર્ટિકલ્સમાંથી એવી સામગ્રી (મટિરિયલ) બનાવી છે જે 99.99% રડાર તરંગોને શોષી લે છે. આનાથી જાસૂસી વિમાનો અવકાશમાંથી આવતા રડાર માટે લગભગ અદ્રશ્ય થઈ શકે છે.
શાકભાજી બન્યું સુરક્ષા કવચ
તુરિયાં જેવી સામાન્ય શાકભાજી હવે ચીનમાં જાસૂસી વિમાનોની સુરક્ષાનું નવું હથિયાર બની ગઈ છે. હજારો વર્ષો પહેલાં મિસ્રની રાણી ક્લિઓપેટ્રા આ તુરિયાંમાંથી બનેલો સ્પોન્જ નહાવામાં વાપરતી હતી, અને આજે ચીનના વૈજ્ઞાનિકો તેને સ્ટીલ્થ ટેક્નોલોજીના ભવિષ્ય તરીકે જોઈ રહ્યા છે.
સાંભળવામાં મજાક જેવું લાગે છે, પણ આ જ હળવા-ફૂલકા તુરિયાં હવે હાઇ-ટેક રડાર છુપાવનારી કોટિંગ બનવાની દોડમાં સૌથી આગળ નીકળી ગયા છે. ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) અને સરકારી એરોસ્પેસ ગ્રુપ કેસિક (Casic) એ તુરિયાંમાં રહેલા 3D ફાઇબર નેટવર્કને સ્ટીલ્થ ટેકનિકમાં બદલવાનો રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે. તેમનો દાવો છે કે આ કોટિંગ કોઈ પણ ફાઇટર કે જાસૂસી વિમાનને સ્પેસ-બેઝ્ડ રડારથી લગભગ ગાયબ કરી શકે છે.
આ તુરિયાં ટેક્નોલોજી કેવી રીતે કામ કરે છે?
-
ઇતિહાસનાં પુસ્તકોમાં તુરિયું માત્ર ક્લિઓપેટ્રાના બ્યુટી રૂટિનની શાકભાજી હતી. તેના ફાઇબરવાળા સ્પોન્જથી તે ત્વચા સાફ કરતી હતી.
-
પરંતુ હવે ચીનના વૈજ્ઞાનિકો પહેલાં તુરિયાંને પ્રોસેસ કરીને કાર્બન સ્ટ્રક્ચર માં બદલે છે.
-
ત્યાર બાદ, તેમાં નિકલ અને કોબાલ્ટથી બનેલા ખાસ નેનો પાર્ટિકલ્સ ભેળવવામાં આવે છે.
-
આ સંયોજન (કોમ્બિનેશન) મળીને એવી સામગ્રી બનાવે છે જે રડાર તરંગોને 99.99% સુધી શોષી લે છે.
-
તે માત્ર 4 મિલિમીટર પાતળું હોય છે અને જેટના 50 ચોરસ મીટર (sqm) રડાર ક્રોસ-સેક્શનને ઘટાડીને 1 ચોરસ મીટરથી પણ ઓછો દેખાડી શકે છે.
તુરિયાંમાં એવું શું ખાસ છે?
તુરિયાંની અંદરનું જાળીદાર માળખું (નેટવર્ક સ્ટ્રક્ચર) રડારની તરંગોને અંદર ખેંચી લે છે અને વારંવાર ઉછાળીને (રીબાઉન્ડ કરીને) ખતમ કરી દે છે. નેનોપાર્ટિકલ્સ તરંગની દિશા બદલતા રહે છે અને અંતે આ ઊર્જા ગરમીમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે. એટલે કે, રડારને ધૂળ ચાટવી પડે છે.
ચીનને આની જરૂર કેમ પડી?
સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેમ કે F-22 કે B-2 આકાર અને સામગ્રી (મટિરિયલ) થી રડારથી બચતા હતા. પરંતુ દુનિયા હવે અવકાશમાંથી રડાર દ્વારા દેખરેખ (નિરીક્ષણ) તરફ આગળ વધી ચૂકી છે.
લો-અર્થ-ઓર્બિટ સેટેલાઇટ્સ એટલા સ્પષ્ટ અને હાઇ-રિઝોલ્યુશન રડારનો ઉપયોગ કરી રહ્યાં છે કે જૂની સ્ટીલ્થ ટેકનિક તેમની નજર બચાવી શકતી નથી. ચીન ઇચ્છે છે કે તેના જાસૂસી વિમાનો અને નવી પેઢીના ડ્રોન ઉપરથી જોઈ રહેલા અમેરિકી અને સહયોગી દેશોના સેટેલાઇટ્સથી પણ ગાયબ રહી શકે.
હાલમાં આ ટેકનિક કેટલી ભરોસાપાત્ર છે?
અત્યારે આ માત્ર લેબ ટેસ્ટ પૂરતું સીમિત છે. વાસ્તવિક દુનિયામાં જેટને ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. જેમ કે:
-
ઝડપી ગતિ
-
હવામાનનું દબાણ
-
કંપન (વાઇબ્રેશન)
-
ગરમી અને ઠંડીમાં ફેલાવવું-સંકોચાવવું (એક્સપાન્શન-કોન્ટ્રેક્શન)
આ ઉપરાંત, તે અત્યારે કેટલીક ખાસ રડાર ફ્રીક્વન્સી પર જ વધુ સારું કામ કરે છે. યુદ્ધની પરિસ્થિતિમાં બધા જ રડાર સિસ્ટમને માત આપતા પહેલાં હજી વધુ કામ બાકી છે. તેમ છતાં, આ ટેકનિક દર્શાવે છે કે ચીન હવે પરંપરાગત વિજ્ઞાન નહીં, પણ કુદરતી રચના, જૂની પદ્ધતિઓ અને સસ્તા મટિરિયલમાંથી હાઇ-ટેક ઉકેલ શોધવાનો માર્ગ અપનાવવા લાગ્યું છે.
