UPIનો નવો રેકોર્ડ: ઓક્ટોબરમાં પહેલીવાર ₹30 લાખ કરોડને પાર થયા ડિજિટલ વ્યવહારો
ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે અને હવે UPIએ વધુ એક નવો રેકોર્ડ નોંધાવ્યો છે. નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI)ના ઓક્ટોબર 2026ના આંકડા અનુસાર, દેશમાં UPI દ્વારા થયેલા વ્યવહારોનું કુલ મૂલ્ય પહેલીવાર ₹30 લાખ કરોડને પાર થયું છે. ઓક્ટોબરમાં કુલ ₹31.53 લાખ કરોડના વ્યવહારો થયા હતા. આ સાથે વ્યવહારોની સંખ્યા પણ વધીને 25.47 અબજ પર પહોંચી હતી. તહેવારોની ખરીદી અને રોજિંદા પેમેન્ટમાં ડિજિટલ માધ્યમનો વધતો ઉપયોગ આ વૃદ્ધિ પાછળનાં મુખ્ય પરિબળો રહ્યાં છે.
સપ્ટેમ્બરની સરખામણીએ વ્યવહારોમાં કેટલો વધારો થયો?
ઓક્ટોબર 2026માં UPI દ્વારા ₹31.53 લાખ કરોડના વ્યવહારો થયા હતા, જ્યારે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં આ આંકડો ₹29.37 લાખ કરોડ હતો. એટલે એક મહિનામાં વ્યવહારોના કુલ મૂલ્યમાં આશરે 7.4 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.
વ્યવહારોની સંખ્યાની વાત કરીએ તો સપ્ટેમ્બરમાં 24.07 અબજ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા, જે ઓક્ટોબરમાં વધીને 25.47 અબજ થયા છે. ગયા વર્ષના ઓક્ટોબરની સરખામણીએ વ્યવહારોની સંખ્યામાં 23 ટકા અને કુલ મૂલ્યમાં આશરે 16 ટકાનો વધારો થયો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે લોકો હવે નાની-મોટી ખરીદી, બિલની ચુકવણી અને નાણાંની લેવડદેવડ માટે UPIનો વધુ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

દરરોજ ₹1 લાખ કરોડથી વધુના વ્યવહારો
ઓક્ટોબર મહિનાની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ રહી કે UPIનું સરેરાશ દૈનિક ટ્રાન્ઝેક્શન મૂલ્ય પહેલીવાર ₹1 લાખ કરોડને પાર થયું છે. આ મહિના દરમિયાન દરરોજ સરેરાશ ₹1,01,707 કરોડના વ્યવહારો થયા હતા.
વ્યવહારોની સંખ્યાની દૃષ્ટિએ પણ UPIએ મોટો આંકડો નોંધાવ્યો છે. ઓક્ટોબરમાં દરરોજ સરેરાશ 82.2 કરોડ ટ્રાન્ઝેક્શન થયા હતા. સપ્ટેમ્બરમાં આ સરેરાશ 80.2 કરોડ હતી. એટલે માત્ર કુલ વ્યવહારોનું મૂલ્ય જ નહીં, પરંતુ દરરોજ થતા ડિજિટલ પેમેન્ટની સંખ્યામાં પણ વધારો થયો છે.
આ આંકડા દર્શાવે છે કે UPI હવે માત્ર નાના દુકાનદારો કે રોજિંદા ખર્ચ પૂરતું મર્યાદિત નથી. મોટા સ્ટોર્સ, ઓનલાઇન ખરીદી, રેસ્ટોરાં, પરિવહન સેવાઓ અને વિવિધ પ્રકારની ચુકવણીઓમાં પણ તેનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
તહેવારોની ખરીદીએ ડિજિટલ પેમેન્ટને વેગ આપ્યો
ઓક્ટોબરમાં દિવાળી સહિતના તહેવારોની ખરીદીનો માહોલ હોવાથી બજારમાં ગ્રાહકોની અવરજવર વધી હતી. કપડાં, ઘરેણાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઘરવખરી અને ભેટસોગાદોની ખરીદી દરમિયાન લોકોએ રોકડની જગ્યાએ UPI દ્વારા ચુકવણી કરવાનું પસંદ કર્યું હતું.
દુકાનોમાં લગાવવામાં આવેલા QR કોડ સ્કેન કરીને થતી ચુકવણી હવે સામાન્ય બની ગઈ છે. નાના વેપારીઓથી લઈને મોટા શોરૂમ સુધી ડિજિટલ પેમેન્ટની સુવિધા ઉપલબ્ધ હોવાથી ગ્રાહકો માટે ખરીદી કરવી સરળ બની છે. આ ઉપરાંત ઓનલાઇન શોપિંગ, ફૂડ ડિલિવરી અને વિવિધ સેવાઓની ચુકવણીમાં પણ UPIનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે.
જોકે, ઓક્ટોબરના રેકોર્ડ પાછળ માત્ર તહેવારો જ કારણ નથી. સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટની વધતી પહોંચ, બેંકિંગ સેવાઓનું ડિજિટલાઇઝેશન અને તાત્કાલિક નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની સુવિધાએ પણ UPIને લોકપ્રિય બનાવ્યું છે.
નવેમ્બરમાં પણ રેકોર્ડ વૃદ્ધિની શક્યતા
નવેમ્બર મહિનામાં દિવાળી, લગ્નસરા અને તહેવારો બાદની ખરીદી જેવા પ્રસંગોને કારણે ડિજિટલ પેમેન્ટમાં વધુ વૃદ્ધિ જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને લગ્નની સિઝનમાં કપડાં, ઘરેણાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને અન્ય ખરીદી માટે UPIનો ઉપયોગ વધવાની શક્યતા છે.
જોકે, નવેમ્બરના પ્રથમ ચાર દિવસના દૈનિક વ્યવહારો અંગેના આંકડાઓને આખા મહિનાની સ્થિતિ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી. મહિનાના અંતે NPCIના સત્તાવાર આંકડા જાહેર થયા પછી જ નવેમ્બરમાં UPIનું કુલ મૂલ્ય અને વ્યવહારોની સંખ્યા કેટલી રહી તે સ્પષ્ટ થશે.
ઓક્ટોબરમાં નોંધાયેલા રેકોર્ડને ધ્યાનમાં રાખીને નવેમ્બરના આંકડા પર પણ બેંકિંગ અને ફિનટેક ક્ષેત્રની નજર રહેશે. જો તહેવારો અને લગ્નસરાની ખરીદીનો પ્રવાહ ચાલુ રહેશે, તો ડિજિટલ પેમેન્ટમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.

UPIએ સામાન્ય લોકો માટે ચુકવણી સરળ બનાવી
UPIની લોકપ્રિયતાનું એક મોટું કારણ તેની સરળતા છે. મોબાઇલ ફોનની મદદથી થોડી જ ક્ષણોમાં એક બેંક ખાતામાંથી બીજા ખાતામાં પૈસા મોકલી શકાય છે. દુકાનમાં ખરીદી હોય, વીજળીનું બિલ ભરવાનું હોય કે કોઈને નાણાં મોકલવાના હોય, અનેક કામો માટે UPI ઉપયોગી બની રહ્યું છે.
આ વ્યવસ્થાએ નાના વેપારીઓને પણ ડિજિટલ પેમેન્ટ સ્વીકારવાનું સરળ બનાવ્યું છે. ગ્રાહકોને છૂટા પૈસાની ચિંતા રહેતી નથી અને વેપારીઓને પણ ચુકવણીનો ડિજિટલ રેકોર્ડ મળે છે.
જોકે, ડિજિટલ પેમેન્ટ કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. પૈસા મોકલતાં પહેલાં પ્રાપ્તકર્તાનું નામ અને રકમ તપાસવી જોઈએ. અજાણી વ્યક્તિ દ્વારા મોકલવામાં આવેલી લિંક પર બેંકિંગ વિગતો આપવી નહીં અને UPI પિન કોઈની સાથે શેર કરવો નહીં.
ઓક્ટોબરના આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટની સ્વીકૃતિ સતત વધી રહી છે. ₹31.53 લાખ કરોડના વ્યવહારો અને દરરોજ સરેરાશ ₹1 લાખ કરોડથી વધુની ચુકવણી સાથે UPIએ નવો માઇલસ્ટોન હાંસલ કર્યો છે. હવે નવેમ્બરના સત્તાવાર આંકડા આ વૃદ્ધિ કેટલી આગળ વધે છે તે બતાવશે.
