Jio-Airtel ની ઊંઘ ઉડી જશે! Vi લાવ્યું ₹60,000 કરોડનો માસ્ટરપ્લાન, પણ બેંકોએ લીધો આ મોટો નિર્ણય
ભારતીય ટેલિકોમ માર્કેટમાં અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા અને સ્પર્ધકોને માત આપવા માટે વોડાફોન આઈડિયા (Vi) એક મોટો દાવ રમવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આગામી દસ વર્ષના કેપિટલ એક્સપેન્ડિચર (કેપેક્સ) એટલે કે નેટવર્ક વિસ્તાર અને અપગ્રેડેશન માટે કંપની ₹35,000 કરોડનું મોટું દેવું (લોન) એકઠું કરવા જઈ રહી છે. આ લોન માટે દેશની 8થી 10 મોટી બેંકોનું એક સિંડીકેટ (કન્સોર્ટિયમ) તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આદિત્ય બિરલા ગ્રુપના બેકિંગવાળી આ કંપની માટે આ પગલું તેના ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
SBI બનશે સૌથી મોટો ધિરાણકર્તા: ₹7,000 કરોડ આપવાની તૈયારી
આ મેગા લોન પ્રોજેક્ટમાં દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક, સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહી છે. પ્રાપ્ત અહેવાલો મુજબ, SBI આ કુલ ધિરાણનો લગભગ 20% હિસ્સો એટલે કે ₹7,000 કરોડ મંજૂર કરવા તૈયાર થઈ ગયું છે. બાકીની રકમ ખાનગી અને અન્ય સરકારી બેંકો વચ્ચે વહેંચવામાં આવશે.
બેંકો વચ્ચે થયેલી સહમતિ મુજબ, આ કન્સોર્ટિયમમાં જોડાયેલી દરેક બેંકે ઓછામાં ઓછી ₹1,500 કરોડની લોન આપવી પડશે. SBIના આંતરિક આંકડા અને વિશ્લેષણ અનુસાર, Viને હાલમાં ₹35,000 કરોડની બહારની લોનની જરૂર છે. જોકે, પોતાના સમગ્ર નેટવર્કને 4G અને 5Gમાં સંપૂર્ણપણે અપગ્રેડ કરવા માટે કંપનીનો કુલ ખર્ચ ₹60,000 કરોડ થવાનો અંદાજ છે. બાકી બચેલી ₹25,000 કરોડની રકમ કંપની પોતાની આંતરિક કમાણી (ઇન્ટરનલ એક્રુઅલ્સ) અને ભવિષ્યમાં નવા ઇક્વિટી શેર બહાર પાડીને મેળવશે.
બેંકોએ મૂકી અત્યંત કડક શરતો: કુમાર મંગલમ બિરલા પર નજર
એકતરફ જ્યાં બેંકો એટલી મોટી રકમ આપવા માટે તૈયાર થઈ છે, તો બીજી તરફ તેમણે પોતાની મૂડી સુરક્ષિત રાખવા માટે Vi સમક્ષ કેટલીક અત્યંત કડક શરતો પણ મૂકી છે.
ચેરમેન પદની શરત: બેંકોની સૌથી મહત્વની શરત એ છે કે લોનની મુદત પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી કુમાર મંગલમ બિરલાએ જ Viના ચેરમેન પદે રહેવું પડશે. બિરલા મે 2026માં જ કંપનીના ચેરમેન તરીકે ફરીથી પાછા ફર્યા છે, અને બેંકો તેમના નેતૃત્વમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે.
કૅશ ફ્લો પર નજર: SBI કંપનીના દૈનિક કેશ ફ્લો અને નાણાકીય વ્યવહારો પર સંપૂર્ણ દેખરેખ રાખશે. કંપનીનું તમામ ફંડ બેંકના ચોક્કસ ખાતાઓમાંથી જ પસાર થશે, જેથી દરેક ટ્રાન્ઝેક્શનમાં પારદર્શિતા જાળવી શકાય.
ઇક્વિટી જાળવી રાખવી: આદિત્ય બિરલા ગ્રુપે કંપનીમાં પોતાની વર્તમાન ભાગીદારી જાળવી રાખવી પડશે અને તેમાંથી હિસ્સો ઘટાડી શકાશે નહીં.
સરકારી અને પ્રાઈવેટ બેંકો સાથે વાટાઘાટો ચાલુ
આ સમગ્ર ધિરાણ પ્રક્રિયામાં ‘નેશનલ બેંક ફોર ફાઇનાન્સિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્ડ ડેવલપમેન્ટ’ (NaBFID) બીજી સૌથી મોટી ધિરાણકર્તા બેંક તરીકે ઉભરી શકે છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, NaBFID આશરે ₹4,000 કરોડનું ધિરાણ આપી શકે છે.
આ ઉપરાંત, પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB), કેનરા બેંક, બેંક ઓફ બરોડા (BoB), અને યુનિયન બેંક ઓફ ઈન્ડિયા જેવી દેશની અગ્રણી સરકારી બેંકો પણ વાતચીતના અંતિમ તબક્કામાં છે. સાથોસાથ, HDFC બેંક અને ICICI બેંક જેવા પ્રાઈવેટ સેક્ટરના દિલધડક ખેલાડીઓ પણ આ ચર્ચાનો ભાગ છે. ઓક્ટોબરના મધ્ય સુધીમાં આ લોનનું આખું માળખું અને દસ્તાવેજીકરણ તૈયાર થઈ જાય તેવી પૂરતી શક્યતાઓ છે.
બિરલા ગ્રુપ પાસે ગેરંટીની માંગણી કેમ?
હાલના શેર હોલ્ડિંગ પેટર્નની વાત કરીએ તો, વોડાફોન આઈડિયામાં ભારત સરકાર પાસે સૌથી મોટો એટલે કે 49% હિસ્સો છે, જે કંપનીના જૂના બાકી લેણાં અને સ્પેક્ટ્રમ ચાર્જીસને ઇક્વિટીમાં કન્વર્ટ કર્યા પછી મળ્યો હતો. બ્રિટનની વોડાફોન ગ્રુપ પાસે 19% અને આદિત્ય બિરલા ગ્રુપ પાસે આશરે 6.64% હિસ્સો છે.
ધિરાણ આપનારી બેંકો હવે આદિત્ય બિરલા ગ્રુપ પાસેથી એક મજબૂત કોર્પોરેટ ગેરંટીની માંગ કરી રહી છે. વર્ષ 2021માં જ્યારે કંપની ભારે દેવાના ડુંગર નીચે દબાયેલી હતી, ત્યારે કુમાર મંગલમ બિરલાએ બોર્ડમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું. હવે બેંકો કોઈ જોખમ લેવા માંગતી નથી. તેઓ એ બાબતની ખાતરી કરવા માંગે છે કે જો ભવિષ્યમાં પરિસ્થિતિ કથળે અથવા બિઝનેસ પ્લાન સફળ ન થાય, તો બેંકોને અડધે રસ્તે એકલી છોડી દેવામાં ન આવે.
