કન્ટેનર મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ: બજેટની આ એક જાહેરાત લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરના આ ૪ શેરોની કિસ્મત બદલી નાખશે
૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ના રોજ રજૂ થયેલા કેન્દ્રીય બજેટમાં ભારત સરકારે દેશના લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક બનાવવા માટે માસ્ટર પ્લાન રજૂ કર્યો છે. નાણામંત્રી દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી ૧૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની કન્ટેનર મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ આગામી સમયમાં ભારતીય સપ્લાય ચેઈનનો નકશો બદલી નાખશે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ભારતની આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડીને સ્થાનિક સ્તરે જહાજ અને કન્ટેનરનું ઉત્પાદન વધારવાનો છે. આ વ્યૂહાત્મક પગલાથી રોકાણકારો માટે લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં મોટી તકો ઉભી થઈ છે.
૧૦,૦૦૦ કરોડની નવી સ્કીમ: લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં ‘ગેમ-ચેન્જર’
બજેટ ૨૦走૬માં જાહેર કરાયેલી ૧૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાની યોજના ખાસ કરીને કન્ટેનર ઉત્પાદન (Container Manufacturing) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટે છે. ભારત હાલમાં દર વર્ષે લાખો ખાલી કન્ટેનરની આયાત કરે છે, જેની પાછળ મોટું વિદેશી હૂંડિયામણ ખર્ચાય છે. આ નવી સ્કીમ હેઠળ આગામી ૫ વર્ષમાં ભારતને કન્ટેનર ઉત્પાદનનું હબ બનાવવાનું લક્ષ્ય છે. આનાથી માત્ર લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો નહીં થાય, પરંતુ નિકાસકારોને સમયસર અને સસ્તા ભાવે કન્ટેનર ઉપલબ્ધ થશે. આ યોજના સાથે ૨૦ નવા નેશનલ વોટરવેઝ (Inland Waterways) ના વિકાસની પણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જે પરિવહનને વધુ ઝડપી બનાવશે.
લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરના ‘વિનર’ બને તેવા ૪ મુખ્ય શેર
સરકારના આ મોટા પુશ બાદ શેરબજારમાં લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ પ્રત્યે રોકાણકારોનો રસ વધ્યો છે. અહીં એવી ૪ કંપનીઓ છે જેમના પર નિષ્ણાતોની નજર છે:
-
૧. કન્ટેનર કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (CONCOR): આ ક્ષેત્રની સૌથી મોટી સરકારી કંપની હોવાને કારણે કોનકોરને નવી કન્ટેનર સ્કીમનો સીધો લાભ મળશે. રેલવે સાથે જોડાયેલા મજબૂત નેટવર્ક અને નવા ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર (DFC) થી કંપનીના બિઝનેસમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.
-
૨. ગેટવે ડિસ્ટ્રિપાર્ક્સ (Gateway Distriparks): ખાનગી ક્ષેત્રની આ દિગ્ગજ કંપની મલ્ટી-મોડલ લોજિસ્ટિક્સમાં સક્રિય છે. કન્ટેનર ટર્મિનલ અને રેલવે લોજિસ્ટિક્સમાં તેની મજબૂત પકડ હોવાથી બજેટની જાહેરાતો આ શેર માટે ‘બૂસ્ટર’ સાબિત થઈ શકે છે.
-
૩. ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (TCI): ટીસીઆઈ સપ્લાય ચેઈન સોલ્યુશન્સ અને વેરહાઉસિંગ ક્ષેત્રે મોટું નામ છે. લોજિસ્ટિક્સ કોરિડોર અને વોટરવેઝના વિકાસથી કંપનીની કાર્યક્ષમતા વધશે, જે તેના નફામાં પરિણમી શકે છે.
-
૪. શિપિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (SCI): મેરીટાઇમ (દરિયાઈ) ક્ષેત્રે સરકારના ધ્યાન અને જહાજ નિર્માણ પરના ભારને કારણે એસસીઆઈ આ યાદીમાં મહત્વની છે. નવા વોટરવેઝ અને કોસ્ટલ કાર્ગો પ્રમોશન સ્કીમ આ કંપની માટે લાંબા ગાળાના ગ્રોથ એન્જિન સાબિત થઈ શકે છે.
ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ટેકનોલોજીનો સમન્વય
બજેટમાં માત્ર ફંડિંગ જ નહીં, પરંતુ ટેકનોલોજી પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આધુનિક ‘નોન-ઇન્ટ્રુસિવ સ્કેનિંગ’ (Non-intrusive scanning) અને એઆઈ-આધારિત કસ્ટમ ક્લિયરન્સ જેવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ બંદરો પર માલસામાનના વેઈટિંગ પીરિયડમાં ઘટાડો કરશે. આ સુધારાઓ લોજિસ્ટિક્સ કંપનીઓ માટે કાર્યકારી ખર્ચ (Operating Cost) ઘટાડવામાં મદદરૂપ થશે. બજેટમાં પીએમ ગતિ શક્તિ યોજના હેઠળ નવા કોરિડોર વિકસાવવાની વાત પણ કરવામાં આવી છે, જે સીધી રીતે રોકાણકારોના પોર્ટફોલિયોમાં તેજી લાવી શકે છે.
રોકાણકારો માટે નિષ્કર્ષ અને વ્યૂહરચના
૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૬ ના માર્કેટ સેન્ટિમેન્ટ મુજબ, લોજિસ્ટિક્સ સ્ટોક્સમાં ‘બાય ઓન ડિપ્સ’ (ઘટાડે ખરીદી) ની રણનીતિ અપનાવી શકાય છે. ૧૦,૦૦૦ કરોડની આ સ્કીમ કોઈ ટૂંકા ગાળાની અસર નથી, પરંતુ આગામી દાયકા માટે ભારતને ‘ગ્લોબલ લોજિસ્ટિક્સ પાવરહાઉસ’ બનાવવાનો પાયો છે. જોકે, રોકાણકારોએ કોઈપણ શેરમાં રોકાણ કરતા પહેલા કંપનીના નાણાકીય અહેવાલો અને પોતાના નાણાકીય સલાહકારની મદદ લેવી જોઈએ, કારણ કે બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે.
