સિનિયર સિટિઝન્સ માટે HDFC બેંક સરસ કે PNB? ૬ લાખની એફડી પર વ્યાજનું આખું ગણિત સમજો
બેંકિંગ અને પર્સનલ ફાઇનાન્સના ક્ષેત્રમાં પોતાની મહેનતની કમાણીને સુરક્ષિત રાખવા અને તેના પર ગેરંટેડ વળતર મેળવવા માટે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) આજે પણ દરેક ભારતીય પરિવારની પ્રથમ પસંદગી છે. જ્યારે રોકાણની રકમ ૬ લાખ રૂપિયા જેવી મોટી હોય, ત્યારે વ્યાજ દરમાં આવતો ૦.૧૦ ટકાનો નજીવો તફાવત પણ પાકતી મુદતે હજારો રૂપિયાનો ફાયદો કે નુકસાન કરાવી શકે છે. હાલમાં દેશની મોટી સરકારી બેંક પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને અગ્રણી ખાનગી બેંક HDFC બેંક વચ્ચે ૩ વર્ષની મુદતની એફડી પર જોરદાર સ્પર્ધા ચાલી રહી છે.
બદલાતા આર્થિક માહોલ વચ્ચે સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પો તરફ લોકોનો ઝુકાવ વધ્યો છે. જો તમે પણ આગામી ૩ વર્ષ માટે ૬ લાખ રૂપિયાનું એકસાથે ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટમાં રોકાણ કરવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને HDFC બેંક બંને તમારી સામે આકર્ષક વ્યાજ દરો સાથે તૈયાર છે. જો કે, આ બંને બેંકો અલગ-અલગ ગ્રાહક શ્રેણીઓ એટલે કે સામાન્ય નાગરિકો, વરિષ્ઠ નાગરિકો (Senior Citizens) અને અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો (Super Senior Citizens) ને જુદા-જુદા વ્યાજ દરો ઓફર કરી રહી છે. રોકાણની મહોર મારતા પહેલાં આ બંને બેંકોના વ્યાજનું વાસ્તવિક ગણિત સમજી લેવું ખૂબ જ ફાયદાકારક સાબિત થશે.
સામાન્ય નાગરિકો માટે એચડીએફસી બેંક ચઢિયાતી
જો તમે ૬૦ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના સામાન્ય નાગરિક છો, તો વ્યાજ દરની દ્રષ્ટિએ ખાનગી ક્ષેત્રની HDFC બેંક સહેજ આગળ જોવા મળે છે. પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) સામાન્ય નાગરિકોને ૩ વર્ષની એફડી પર ૬.૩૦ ટકા વાર્ષિક વ્યાજ ઓફર કરે છે, જેની સામે HDFC બેંક ૬.૪૫ ટકા વ્યાજ આપી રહી છે.
આ તફાવતને આંકડામાં સમજીએ તો, જો કોઈ સામાન્ય નાગરિક ૬ લાખ રૂપિયા ૩ વર્ષ માટે PNB માં જમા કરાવશે, તો તેને પાકતી મુદતે (Maturity) ૭,૨૩,૭૫૮ રૂપિયા મળશે. પરંતુ જો એ જ ૬ લાખ રૂપિયા HDFC બેંકમાં મૂકવામાં આવે, તો વ્યાજનો આંકડો વધીને ૭,૨૬,૯૭૧ રૂપિયા થઈ જાય છે. એટલે કે, HDFC બેંક સામાન્ય નાગરિકને આશરે ૩,૨૧૩ રૂપિયાનો ચોખ્ખો વધારાનો લાભ આપી રહી છે.
વરિષ્ઠ નાગરિકોને ક્યાં મળશે વધુ પેન્શન જેવું વળતર?
જેમની ઉંમર ૬૦ વર્ષ કે તેથી વધુ છે તેવા વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે પણ વ્યાજનો દર ઘણો મહત્વનો હોય છે કારણ કે ઘણા લોકો આ વ્યાજ પર જ ઘર ચલાવતા હોય છે. વરિષ્ઠ નાગરિકોની શ્રેણીમાં પણ HDFC બેંક આગળ છે. PNB ૩ વર્ષની મુદત પર ૬.૮૦ ટકા વ્યાજ આપે છે, જેની સામે HDFC બેંક ૬.૯૫ ટકા વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે.
જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક પોતાના ૬ લાખ રૂપિયા પીએનબીમાં ૩ વર્ષ માટે રોકે છે, તો તેને પરિપક્વતા પર ૭,૩૪,૫૧૮ રૂપિયા મળશે. આ જ રકમ જો એચડીએફસી બેંકની એફડીમાં રોકવામાં આવે, તો પાકતી મુદતે ૭,૩,૭૭૫ રૂપિયા હાથમાં આવશે. આનો અર્થ એ થયો કે વરિષ્ઠ નાગરિકોને HDFC બેંકમાં રોકાણ કરવાથી આશરે ૩,૨૫૭ રૂપિયાનું વધુ વ્યાજ કમાવા મળશે.
સુપર સિનિયર સિટીઝન્સ માટે પીએનબી બન્યું નંબર વન
૮૦ વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમર ધરાવતા અતિ વરિષ્ઠ નાગરિકો (Super Senior Citizens) માટે ચિત્ર એકદમ ઉલટું છે. આ શ્રેણીમાં સરકારી ક્ષેત્રની પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) સ્પષ્ટ વિજેતા બનીને ઉભરી આવી છે. PNB સુપર સિનિયર સિટીઝન્સને ૩ વર્ષની એફડી પર અત્યાર સુધીનો સૌથી ઊંચો ૭.૧૦ ટકા વ્યાજ દર ઓફર કરી રહી છે. આ આકર્ષક દરના કારણે, જો ૬ લાખ રૂપિયા ૩ વર્ષ માટે જમા કરવામાં આવે, તો પાકતી મુદતે આ રકમ વધીને સીધી ૭,૪૧,૦４૫ રૂપિયા થઈ જાય છે. બીજી તરફ, HDFC બેંક પાસે સુપર સિનિયર સિટીઝન્સ માટે કોઈ અલગથી વિશેષ વ્યાજ દરના આંકડા ઉપલબ્ધ નથી, જેથી આ વયજૂથના વડીલો માટે PNB જ સૌથી નફાકારક સાબિત થાય છે.
રોકાણકારો માટે ખાસ ચેતવણી: TDS ના નિયમો ભૂલતા નહીં
એફડીમાં રોકાણ કરતી વખતે માત્ર ઊંચા વ્યાજ દરો જોઈને હરખાવા જેવું નથી, તેની પાછળ ટેક્સનું ગણિત પણ સમજવું જરૂરી છે. બેંક એફડીમાંથી મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત હોતું નથી. જો એક નાણાકીય વર્ષમાં તમારી કુલ વ્યાજની આવક આવકવેરા વિભાગ દ્વારા નક્કી કરાયેલી ચોક્કસ મર્યાદા (સામાન્ય નાગરિકો માટે ૪૦,૦૦૦ રૂપિયા અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા) કરતાં વધી જાય, તો બેંક નિયમ મુજબ તમારા વ્યાજમાંથી TDS (ટેક્સ ડિડક્ટેડ એટ સોર્સ) કાપી લે છે. આ ટેક્સ કપાતથી બચવા માટે પાત્ર ગ્રાહકો નાણાકીય વર્ષની શરૂઆતમાં જ બેંકમાં ફોર્મ 15G અથવા 15H સબમિટ કરી શકે છે. આથી, રોકાણ કરતા પહેલાં પોતાની વયજૂથ અને ટેક્સ સ્લેબને ધ્યાનમાં રાખીને જ સાચો નિર્ણય લેવો હિતાવહ છે.
