અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કારમાં ઈરાને દેખાડી તાકાત, વિશ્વભરના નેતાઓ પ્રથમ દિવસે શ્રદ્ધાંજલિ આપવા પહોંચ્યા
પશ્ચિમ એશિયાના ભૌગોલિક રાજકારણમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ભારે તણાવ અને યુદ્ધની પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ઈરાનના ઈતિહાસનો એક મોટો અધ્યાય સત્તાવાર રીતે આખરી આરામ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. ઈરાનના ભૂતપૂર્વ સર્વોચ્ચ નેતા (સુપ્રીમ લીડર) આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કારની વિધિઓ શરૂ થઈ ગઈ છે, જેમાં ઈરાન સરકારે મોટા પાયે શક્તિ પ્રદર્શન કરીને પોતાની સૈન્ય અને રાજદ્વારી તાકાતનો પરચો આપ્યો છે. અલી ખામેનીના પાર્થિવ દેહને અંતિમ વિદાય આપવા માટે તેહરાનમાં વિશ્વભરના શક્તિશાળી નેતાઓ, રાજદ્વારીઓ અને પ્રતિનિધિઓ પ્રથમ દિવસે જ પહોંચ્યા હતા. સત્તાવાર અહેવાલો અનુસાર, તેમના પાર્થિવ દેહને ૪ જુલાઈથી શરૂ કરીને ૯ જુલાઈ સુધી ઈરાન અને ઈરાકના જુદા-જુદા પવિત્ર અને ઐતિહાસિક શહેરોમાં સામાન્ય જનતાના દર્શનાર્થે લઈ જવામાં આવશે, અને ત્યારબાદ ધાર્મિક વિધિઓ સાથે તેમને દફનાવવામાં આવશે.
હુમલા અને યુદ્ધના કારણે અંતિમ સંસ્કારમાં થયો વિલંબ
અલી ખામેનીના અંતિમ સંસ્કાર આટલા મહિનાઓ પછી કેમ થઈ રહ્યા છે, તેની પાછળ એક મોટું સૈન્ય સંકટ જવાબદાર રહ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ચાલુ વર્ષે ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ તેહરાન પર થયેલા એક ભીષણ અમેરિકી-ઇઝરાયલી સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં અલી ખામેનીનું અવસાન થયું હતું. આ હુમલા બાદ સમગ્ર મિડલ ઈસ્ટ પ્રદેશ તીવ્ર યુદ્ધની જ્વાળાઓમાં સપડાઈ ગયો હતો. સુરક્ષાના ગંભીર કારણો અને પ્રદેશમાં સતત ચાલતી લશ્કરી કાર્યવાહીઓને લીધે તેમના અંતિમ સંસ્કારને લાંબા સમય સુધી મુલતવી રાખવાની ફરજ પડી હતી. હવે, જ્યારે સ્થિતિ થોડી નિયંત્રણમાં આવી છે, ત્યારે ઈરાનની ઇસ્લામિક સરકાર પોતાના સૌથી પ્રભાવશાળી અને આદરણીય નેતાને વૈશ્વિક સ્તરે અત્યંત ભવ્ય અને યાદગાર વિદાય આપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
હિઝબુલ્લાહ અને ઇસ્લામિક જૂથોના નેતાઓની હાજરી
અંતિમ સંસ્કારના પ્રથમ દિવસે તેહરાન ખાતે એકત્ર થયેલા પ્રતિનિધિઓમાં લેબનીઝ સશસ્ત્ર લશ્કરી જૂથ હિઝબુલ્લાહના ભૂતપૂર્વ વડા હસન નસરાલ્લાહનો પરિવાર વિશેષ રૂપે હાજર રહ્યો હતો. હસન નસરાલ્લાહ પોતે પણ વર્ષ ૨૦૨૪ માં ઇઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા હતા, અને તેમનો પરિવાર ઈરાન સાથેના જૂના અને મજબૂત વૈર આક્રમણ સામેના સંબંધોને કારણે અહીં શ્રદ્ધાંજલિ આપવા પહોંચ્યો છે. આ ઉપરાંત, ઈરાનના પ્રાદેશિક સહયોગીઓ અને પડોશી દેશોના વરિષ્ઠ નેતાઓ પણ આ દુઃખદ ઘડીમાં સામેલ થયા છે, જેમાં પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી મોહસીન નકવી, ઈરાકના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ લતીફ રશીદ અને આર્મેનિયાના વડા પ્રધાન નિકોલ પશિન્યાન જેવી હસ્તીઓનો સમાવેશ થાય છે. આ નેતાઓએ અલી ખામેનીને શ્રદ્ધાસુમન અર્પણ કરીને ઈરાનની નવી લીડરશિપ સાથે મુલાકાત કરી હતી.
વ્લાદિમીર પુતિનના ખાસ દૂત તરીકે મેદવેદેવ તેહરાનમાં
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સૌથી મહત્વની રાજદ્વારી હાજરી રશિયાની રહી છે, જે પશ્ચિમી દેશો માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. રશિયાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને રશિયન સુરક્ષા પરિષદના વર્તમાન ઉપાધ્યક્ષ દિમિત્રી મેદવેદેવ શુક્રવારે, ૩ જુલાઈના રોજ જ એક ખાસ વિમાન દ્વારા તેહરાન પહોંચ્યા હતા. મેદવેદેવ અહીં રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના સત્તાવાર ખાસ દૂત તરીકે આવ્યા છે.
તેહરાન એરપોર્ટ અને ત્યારબાદ મુખ્ય સભાસ્થળે ઈરાનના નવા રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન અને વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું હતું. મેદવેદેવે પુતિન વતી શોક સંદેશ પાઠવ્યો હતો અને ખામેનીને ભીની આંખે શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી. નિષ્ણાતો માને છે કે મોસ્કો અને તેહરાન વચ્ચેના ગાઢ સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો કેટલા મજબૂત છે, તે આ હાજરી પરથી સ્પષ્ટ સાબિત થાય છે. આગામી ૯ જુલાઈ સુધી ચાલનારી આ અંતિમયાત્રા દરમિયાન આખું મિડલ ઈસ્ટ હાઈ એલર્ટ પર રહેશે.
