શું તમે પણ ‘Fake Poverty’ ના શિકાર છો? સારી કમાણી છતાં બચત કેમ નથી થતી, જાણો આ ચોંકાવનારો કિસ્સો
બેંગલુરુની એક ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ (CA) મીનાલ ગોયલની એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ હાલમાં ઈન્ટરનેટ પર ભારે ચર્ચા જગાવી રહી છે. આ પોસ્ટ મધ્યમ અને ઉચ્ચ મધ્યમ વર્ગના એવા લોકોની વાસ્તવિકતા રજૂ કરે છે જેઓ સારી કમાણી કરવા છતાં મહિનાના અંતે ખાલી હાથ અનુભવે છે. મીનાલ ગોયલે નાણાકીય સાક્ષરતા અને ખર્ચને જોવાની દ્રષ્ટિ વિશે જે વાત કરી છે, તે દરેક કમાતા વ્યક્તિ માટે સમજવી ખૂબ જરૂરી છે.
રૂ. ૧.૫૫ લાખનો પગાર છતાં બચત માત્ર ૫૦૦૦? જાણો નાણાકીય વ્યવહારનું સાચું ગણિત
આજના સમયમાં મોંઘવારી અને બદલાતી જીવનશૈલી વચ્ચે ઘણા લોકોને એવું લાગે છે કે તેઓ ગમે તેટલું કમાય, પણ બચત થતી નથી. બેંગલુરુના એક ૨૯ વર્ષના યુવકનો કિસ્સો આ બાબતનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આ યુવકની માસિક આવક આશરે રૂ. ૧.૫૫ લાખ છે, પરંતુ મહિનાના અંતે તેના બેંક એકાઉન્ટમાં માંડ ૫,૦૦૦ થી ૯,૦૦૦ રૂપિયા જ બચે છે. આ સ્થિતિ તેને માનસિક તણાવ આપી રહી હતી, કારણ કે તેને લાગતું હતું કે તે બધું જ ઉડાવી રહ્યો છે.
ખર્ચ અને રોકાણ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી
મીનાલ ગોયલ સમજાવે છે કે આપણે ઘણીવાર આપણા ‘રોકાણ’ અને ‘દેવું ચૂકવવાની પ્રક્રિયા’ ને પણ ‘ખર્ચ’ માની લઈએ છીએ. પેલા ૨૯ વર્ષના યુવકના કિસ્સામાં:
-
લગભગ રૂ. ૨૦,૦૦૦ SIP (Systematic Investment Plan) માં જઈ રહ્યા છે.
-
આશરે રૂ. ૭૦,૦૦૦ લોન EMI (Home Loan અથવા અન્ય) માં જઈ રહ્યા છે.
અહીં સમજવા જેવી વાત એ છે કે આ ૯૦,૦૦૦ રૂપિયા એવો ખર્ચ નથી જે પાણીમાં જઈ રહ્યો છે. SIP એ ભવિષ્ય માટેની મૂડી છે અને EMI એ મિલકત (Asset) બનાવવા માટેની ચૂકવણી છે. આ પૈસા ક્યાંય ખોવાઈ નથી રહ્યા, પણ તમારા જ ભવિષ્ય માટે એક સુરક્ષિત કવચ તૈયાર કરી રહ્યા છે.
લાઈફસ્ટાઈલનો સાચો ખર્ચ કેટલો?
જો આપણે કુલ આવકમાંથી રોકાણ અને EMI ને બાજુ પર મૂકીએ, તો તે વ્યક્તિનો વાસ્તવિક ઘરખર્ચ અને લાઈફસ્ટાઈલ પાછળનો ખર્ચ માત્ર ૬૦,૦૦૦ રૂપિયા ની આસપાસ થાય છે. આ આંકડો જોતા સ્પષ્ટ થાય છે કે તે યુવકની જીવનશૈલી બહુ ઉડાઉ નથી. સમસ્યા તેની કમાણીમાં કે ખર્ચમાં નથી, પરંતુ તેના ‘પૈસાને જોવાની રીત’ માં છે. જ્યારે તમે ૯૦,૦૦૦ રૂપિયાનું એસેટ બિલ્ડિંગ કરતા હોવ, ત્યારે તેને ‘બચત નથી થતી’ એમ કહેવું તકનીકી રીતે ખોટું છે.
રેડિટ (Reddit) પોસ્ટ અને સામાન્ય માણસની મથામણ
આ ચર્ચા ત્યારે શરૂ થઈ જ્યારે એક યુઝરે રેડિટ પર પોતાની નાણાકીય સ્થિતિ શેર કરી. તેણે જણાવ્યું કે પરિવાર સાથે રહેતી વખતે ભાડું, રાશન, મુસાફરી, ઇન્ટરનેટ, મેડિકલ ખર્ચ અને બાળકની જવાબદારીઓ વચ્ચે તેની જેબ ખાલી થઈ જાય છે.
તેણે આંકડા આપતા કહ્યું કે ગયા વર્ષે તેની કુલ આવક રૂ. ૧૯.૬ લાખ હતી, જેની સામે ખર્ચ ૧૮.૬ લાખ સુધી પહોંચી ગયો હતો. જોકે, આ ખર્ચ વધવા પાછળ કેટલાક અનિવાર્ય કારણો પણ હતા, જેમ કે પત્નીની ડિલિવરી પછીની રિકવરી અને મેડિકલ ઈમરજન્સી. આવા કિસ્સાઓમાં જ્યારે ખર્ચ વધે છે, ત્યારે વ્યક્તિ ડરવા લાગે છે કે તે આર્થિક રીતે નબળો પડી રહ્યો છે.
માનસિક તણાવ ઘટાડવાનો માર્ગ: નાણાકીય સ્પષ્ટતા
મીનાલ ગોયલ કહે છે કે લોકો રોકાણ, લોન અને રોજિંદા ખર્ચને એક જ ટોપલીમાં મૂકી દે છે. આનાથી એક ભ્રમ ઊભો થાય છે કે “મેં આટલી મહેનત કરી પણ હાથમાં શું આવ્યું?”
ખરેખર તો, તમારે તમારા ખર્ચને ત્રણ ભાગમાં વહેંચવો જોઈએ:
-
આવશ્યક ખર્ચ: ઘરનું ભાડું, ખોરાક, શિક્ષણ અને વીજળીનું બિલ.
-
રોકાણ અને લોન: જે તમારા ભવિષ્ય માટે એસેટ બનાવી રહ્યા છે.
-
લક્ઝરી ખર્ચ: બહાર જમવું, ફરવા જવું કે બિનજરૂરી શોપિંગ.
જો તમારું મોટાભાગનું નાણું બીજા વિભાગ (રોકાણ અને લોન) માં જઈ રહ્યું હોય, તો તમારે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. તમે ગરીબ નથી થઈ રહ્યા, પણ તમે લાંબા ગાળાની અમીરી તરફ ડગ માંડી રહ્યા છો.
