કંટોલા: દુનિયાની સૌથી તાકાતવર શાકભાજી, ડાયાબિટીસ અને બીપી જેવી બીમારીઓ માટે રામબાણ ઈલાજ!
ઘણા લોકો કંટોલાને ‘મીઠા કારેલા’ પણ કહે છે, કારણ કે તેનો આકાર કારેલા જેવો હોય છે પણ તે જરાય કડવા હોતા નથી. આયુર્વેદમાં કંટોલાને માંસ-મછલી કરતા પણ 50 ગણી વધુ શક્તિ આપનાર માનવામાં આવ્યું છે. જે લોકો શાકાહારી છે તેમના માટે આ શાકભાજી પ્રોટીનનો શ્રેષ્ઠ સ્ત્રોત છે.
કંટોલા કઈ સિઝનમાં મળે છે?
કંટોલા મુખ્યત્વે ચોમાસાની ઋતુમાં મળતી શાકભાજી છે. તેનો સમયગાળો સામાન્ય રીતે જૂનથી સપ્ટેમ્બર મહિના સુધીનો હોય છે. જ્યારે પહેલો વરસાદ પડે ત્યારે ખેતરો કે જંગલી વેલાઓ પર કંટોલા આવવાના શરૂ થાય છે. જુલાઈ અને ઓગસ્ટ મહિનામાં બજારમાં તેની પુષ્કળ આવક જોવા મળે છે. ઘણા લોકો વર્ષ આખું આ સીઝનની રાહ જોતા હોય છે જેથી તેઓ આ પૌષ્ટિક શાકભાજીનો આનંદ માણી શકે.
કેમ તેને ‘સૌથી શક્તિશાળી શાકભાજી’ કહેવાય છે?
કંટોલામાં પ્રોટીન, ફાઈબર, એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ, વિટામિન અને મિનરલ્સનો ભંડાર છે. તેમાં ફાઈટોકેમિકલ્સ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે, જે શરીરને અંદરથી મજબૂત બનાવે છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તેમાં કેલરી ખૂબ જ ઓછી હોય છે, જેના કારણે ડાયેટિંગ કરનારા લોકો માટે પણ તે આશીર્વાદરૂપ છે.
કંટોલા ખાવાના અદભૂત ફાયદા
1. બ્લડ શુગર (ડાયાબિટીસ) પર નિયંત્રણ:
કંટોલામાં એવા કુદરતી તત્વો હોય છે જે શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનના લેવલને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે. તેમાં રહેલું ફાઈબર ખોરાકમાંથી શુગરના શોષણને ધીમું કરે છે, જેનાથી જમ્યા પછી બ્લડ શુગર અચાનક વધી જતી નથી. જો કે, તે કોઈ દવાનો પર્યાય નથી, પણ ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે તે શ્રેષ્ઠ આહાર છે.
2. પાચનશક્તિમાં સુધારો:
કંટોલા ફાઈબરથી ભરપૂર હોય છે, જે કબજિયાતની સમસ્યા દૂર કરે છે અને પાચનતંત્રને સાફ રાખે છે. તે ગેસ અને એસિડિટીમાં પણ રાહત આપે છે. આયુર્વેદ મુજબ, બવાસીર (હરસ) જેવી બીમારીઓમાં કંટોલાનું સેવન અત્યંત ગુણકારી છે.
3. વજન ઘટાડવામાં મદદરૂપ:
જો તમે વજન ઉતારવા માંગતા હોવ, તો કંટોલા તમારા ડાયેટમાં ચોક્કસ હોવા જોઈએ. તેમાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ અને કેલરી ઓછી હોય છે. તે ખાધા પછી લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું લાગે છે, જેથી બિનજરૂરી ભૂખ લાગતી નથી.
4. બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયનું સ્વાસ્થ્ય:
કંટોલામાં રહેલા એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ લોહીના પરિભ્રમણને સુધારે છે અને હાઈ બ્લડ પ્રેશરને કંટ્રોલ કરવામાં મદદ કરે છે. આનાથી હૃદયની બીમારીઓ અને હાર્ટ એટેકનું જોખમ ઘટે છે.
5. કિડની સ્ટોન અને અન્ય બીમારીઓ:
પરંપરાગત રીતે કંટોલાનો ઉપયોગ કિડની સ્ટોનને ઓગળવા માટે પણ કરવામાં આવે છે. તે શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો (Toxins) બહાર કાઢવામાં મદદ કરે છે અને લિવરને પણ સુરક્ષિત રાખે છે.
કેવી રીતે બનાવવી કંટોલાની સબજી?
કંટોલાની સબજી બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે. તેને ગોળ ચિપ્સમાં કાપીને ડુંગળી અને સાદા મસાલા સાથે ફ્રાય કરીને બનાવી શકાય છે. ઘણા લોકો તેને કારેલાની જેમ ભરીને (ભરેલા કંકોડા) પણ બનાવે છે. ધ્યાન રાખવું કે તેને વધુ પડતા તેલમાં ન તળવા, જેથી તેના પોષક તત્વો જળવાઈ રહે.
સાવચેતીના થોડા શબ્દો
કોઈપણ વસ્તુનું અતિરેક નુકસાનકારક હોઈ શકે છે. જો તમે ડાયાબિટીસની દવા લેતા હોવ, તો કંટોલા તમારી ડાયેટમાં સામેલ કરતા પહેલા ડોક્ટરની સલાહ લેવી હિતાવહ છે, કારણ કે તે શુગર લેવલને કુદરતી રીતે ઘટાડે છે.
