પોતાના ઘરનું સપનું થશે સાકાર: જાણો તમારી સેલેરી મુજબ લોનનું ગણિત અને મલ્ટિપ્લાયર મેથડ
પોતાનું ઘર હોવું એ દરેક વ્યક્તિનું સપનું હોય છે, પરંતુ આજના મોંઘવારીના જમાનામાં એકસાથે લાખો રૂપિયા બચાવવા લગભગ અશક્ય છે. તેથી જ મોટાભાગના લોકો હોમ લોનનો સહારો લે છે. જો તમારી માસિક સેલેરી 40,000 રૂપિયા છે, તો તમને કેટલી લોન મળી શકે અને બેંક કયા આધારે આ રકમ નક્કી કરે છે, તે સમજવું ખૂબ જરૂરી છે. ઘણી એવી વાતો છે જે બેંકો સામાન્ય રીતે ગ્રાહકોને સ્પષ્ટપણે જણાવતી નથી, પરંતુ તમારી આર્થિક યોજના માટે તે જાણવી અનિવાર્ય છે.
40 હજારની સેલેરી પર હોમ લોનનું ગણિત: મલ્ટિપ્લાયર મેથડ
બેંકો જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિની લોન લેવાની ક્ષમતા (Loan Eligibility) નક્કી કરે છે, ત્યારે તેઓ મુખ્યત્વે ‘મલ્ટિપ્લાયર મેથડ’નો ઉપયોગ કરે છે. આ પદ્ધતિ મુજબ, બેંક તમારી નેટ માસિક સેલેરીને ચોક્કસ ગુણાંક સાથે ગુણે છે. સામાન્ય રીતે બેંકો 72 ગણા સુધીની રકમ લોન તરીકે આપે છે. જો તમારી સેલેરી 40,000 રૂપિયા છે, તો 72 ના ગુણાંક મુજબ તમને આશરે 28,80,000 રૂપિયા (લગભગ 29 લાખ) સુધીની હોમ લોન મળી શકે છે.
જોકે, આ માત્ર એક મૂળભૂત આંકડો છે. બેંક એ પણ જુએ છે કે તમારા હાથમાં ખરેખર કેટલી રકમ આવે છે. જો તમારી 40,000 ની સેલેરીમાંથી પીએફ, ટેક્સ કે અન્ય કપાત થતી હોય અને તમારા હાથમાં 35,000 રૂપિયા આવતા હોય, તો બેંક તે રકમને આધારે ગણતરી કરશે. બીજી મહત્વની વાત એ છે કે બેંક ‘FOIR’ (Fixed Obligation to Income Ratio) પણ તપાસે છે. બેંક માને છે કે વ્યક્તિએ પોતાની કુલ આવકના 40% થી 50% કરતા વધુ રકમ હપ્તા (EMI) પાછળ ખર્ચવી ન જોઈએ. એટલે કે જો તમે પહેલાથી જ કોઈ બાઈક કે પર્સનલ લોનનો હપ્તો ભરી રહ્યા છો, તો તમારી હોમ લોનની રકમ ઘટી શકે છે.
નોકરીની સ્થિરતા અને બિઝનેસ પ્રોફાઇલનું મહત્વ
માત્ર પગાર હોવો પૂરતો નથી, બેંક એ પણ જુએ છે કે તમારી આવક કેટલી ‘સુરક્ષિત’ છે. બેંક ક્યારેય એવા વ્યક્તિને લોન આપવાનું જોખમ લેતી નથી જેની નોકરી જોખમમાં હોય. જો તમે વારંવાર નોકરી બદલતા હોવ અથવા તમારી કંપનીનું કદ નાનું હોય, તો બેંક તમને ઓછી રકમની લોન આપી શકે છે અથવા વ્યાજ દર વધારે વસૂલી શકે છે. બેંકો સામાન્ય રીતે એવા ઉધાર લેનારાઓને પસંદ કરે છે જેઓ ઓછામાં ઓછા 2 વર્ષથી સળંગ નોકરી કરી રહ્યા હોય.
બીજી તરફ, જો તમે પગારદાર વ્યક્તિ નથી પણ બિઝનેસમેન છો, તો બેંક તમારા પાછલા 3 વર્ષના ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) તપાસશે. બિઝનેસમાં આવક સ્થિર હોતી નથી, તેથી બેંક સરેરાશ નફો ધ્યાનમાં લે છે. જે બિઝનેસમાં દર મહિને કે દર વર્ષે સ્થિર આવક દેખાય છે, તેમને બેંક વધુ સુરક્ષિત માને છે. જો તમારો બિઝનેસ સિઝનલ છે, તો લોન મેળવવી થોડી મુશ્કેલ બની શકે છે. બેંક હંમેશા એ ખાતરી કરવા માંગે છે કે ભલે ગમે તેવી આર્થિક સ્થિતિ આવે, તમે દર મહિને લોનનો હપ્તો સમયસર ભરી શકશો.
ક્રેડિટ સ્કોર: તમારી આર્થિક વિશ્વસનીયતાનો અરીસો
લોન લેવાની પ્રક્રિયામાં સૌથી શક્તિશાળી પરિબળ જો કોઈ હોય તો તે છે તમારો ક્રેડિટ સ્કોર અથવા સિબિલ (CIBIL) સ્કોર. બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં આને તમારો ‘આર્થિક પાસપોર્ટ’ માનવામાં આવે છે. જો તમારો સ્કોર 750 થી ઉપર છે, તો તમે બેંક સાથે વ્યાજના દરમાં રકઝક (Negotiate) કરી શકો છો. સારો સ્કોર ધરાવતી વ્યક્તિને બેંક નીચા વ્યાજ દરે વધુ લોન આપવા તૈયાર થઈ જાય છે.
ક્રેડિટ સ્કોર એ બાબત પરથી બને છે કે તમે ભૂતકાળમાં લીધેલી લોન કે ક્રેડિટ કાર્ડના બિલો સમયસર ભર્યા છે કે નહીં. જો તમે ક્યારેય હપ્તો ચૂકવવામાં મોડું કર્યું હશે, તો તમારો સ્કોર નીચે જશે અને બેંક તમારી લોન રિજેક્ટ કરી શકે છે અથવા ખૂબ ઊંચા વ્યાજ દરે લોન ઓફર કરશે. મોંઘવારીના આ સમયમાં 1% વ્યાજ દરનો તફાવત પણ 20 વર્ષની લોન પર લાખો રૂપિયાની બચત કરાવી શકે છે. તેથી, હોમ લોન લેતા પહેલા તમારા ક્રેડિટ સ્કોરને સુધારવો એ સૌથી સ્માર્ટ પગલું છે. આ ઉપરાંત, જો તમે તમારા જીવનસાથી (Co-applicant) ને લોનમાં સામેલ કરો છો અને તેમની પણ આવક છે, તો તમારી સંયુક્ત લોન પાત્રતા વધી જાય છે અને તમને વધુ રકમ મળી શકે છે.
