“યુદ્ધનું નવું સમીકરણ”: ઈરાની કમાન્ડરની હત્યા બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચરમસીમાએ, જાણો લેટેસ્ટ રિપોર્ટ.
પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધની જ્વાળાઓ વધુ પ્રચંડ બની રહી છે. ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચેના સંઘર્ષમાં હવે અમેરિકાની સીધી દખલગીરી અને વૈશ્વિક રાજનીતિમાં આવેલા પલટાએ સમગ્ર વિશ્વને ચિંતામાં મૂકી દીધું છે. એકતરફ અમેરિકાએ તેના શક્તિશાળી યુદ્ધ જહાજો રવાના કર્યા છે, તો બીજી તરફ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નાટો (NATO) દેશોની નિષ્ક્રિયતા સામે લાલ આંખ કરી છે. આજના આ વિશેષ અહેવાલમાં આપણે ઈરાન યુદ્ધના પાંચ સૌથી મોટા અને ગંભીર અપડેટ્સ વિશે વિગતવાર જાણીશું.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પહોંચી ગયો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) પર ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલી નાકાબંધી અને વધતા જતા મિસાઈલ હુમલાઓએ વૈશ્વિક ઉર્જા સપ્લાય ખોરવી નાખ્યો છે. આ સ્થિતિમાં અમેરિકાએ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. ૨૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ના રોજ ઈરાન યુદ્ધ સાથે જોડાયેલી પાંચ એવી ઘટનાઓ બની છે જે આગામી દિવસોમાં વિશ્વનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.
૧. અમેરિકાની દરિયાઈ શક્તિનું પ્રદર્શન
યુએસ પેન્ટાગોને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષને પહોંચી વળવા માટે મધ્ય પૂર્વમાં ત્રણ વિશાળ યુદ્ધ જહાજો મોકલવાનો નિર્ણય લીધો છે. જેમાં શક્તિશાળી યુએસએસ બોક્સર (USS Boxer) અને બે ઉભયજીવી હુમલાખોર જહાજોનો સમાવેશ થાય છે. આ સાથે અંદાજે ૨,૨૦૦ થી ૨,૫૦૦ યુએસ મરીન્સ પણ તૈનાત કરવામાં આવી રહ્યા છે. જોકે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા ઈરાનની ધરતી પર ભૂમિ સૈનિકો ઉતારશે નહીં, પરંતુ દરિયાઈ માર્ગે ઈરાનને ભીંસમાં લેવાની પૂરેપૂરી તૈયારી છે.
૨. આયાતુલ્લાહ મુજતબા ખામેનીનો હિંમતભર્યો સંદેશ
ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લાહ મુજતબા ખામેનીએ પર્શિયન નવા વર્ષ અને ઈદ અલ-ફિત્રના પવિત્ર અવસરે રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું હતું. તેમણે અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ પર આકરા પ્રહારો કરતા જણાવ્યું કે, “દુશ્મનોએ ઈરાન પર હુમલો કરીને દેશમાં ડર ફેલાવવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો છે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે ઈરાન મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓ દ્વારા કોઈ પણ પડકારનો સામનો કરવા અને ‘વૈશ્વિક ઘમંડ’ (અમેરિકા) સામે લડવા માટે સંપૂર્ણ સજ્જ છે.
૩. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની નાટો દેશો પર નારાજગી
વૈશ્વિક તેલ સંકટ અને ક્રૂડના વધતા ભાવ વચ્ચે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે નાટો (NATO) સભ્યોની આકરી ટીકા કરી છે. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા આ યુદ્ધમાં એકલું લડી રહ્યું છે અને જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવાની વાત આવે છે ત્યારે નાટોના સભ્યો મદદ કરવાને બદલે માત્ર તેલના ભાવની ફરિયાદ કરે છે. ટ્રમ્પે આ દેશોને ‘કાયર’ કહીને સંબોધ્યા છે અને ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા આ વર્તન યાદ રાખશે.
૪. IRGC કમાન્ડર અલી મોહમ્મદ નૈનીની હત્યા
ઈરાન માટે મોટો આંચકો ગણાય તેવી ઘટનામાં ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના પ્રવક્તા અને ટોચના કમાન્ડર અલી મોહમ્મદ નૈની માર્યા ગયા છે. અહેવાલો મુજબ, અમેરિકા અને ઈઝરાયેલ દ્વારા કરવામાં આવેલી એક સંયુક્ત કાર્યવાહીમાં નૈનીને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. નોંધનીય છે કે, નૈનીએ તેની હત્યાના ગણતરીના કલાકો પહેલા જ ખાડીમાં અમેરિકી નૌકાદળની હાજરીને પડકાર ફેંક્યો હતો.
૫. શ્રીલંકાનો અમેરિકાને ઈનકાર
દક્ષિણ એશિયાના દેશ શ્રીલંકાએ આ યુદ્ધમાં તટસ્થ રહેવાનો સંકેત આપતા અમેરિકી ફાઈટર જેટ્સને તેની ધરતી પર લેન્ડિંગ કરવાની મંજૂરી આપી નથી. શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ અનુરા કુમારા દિસાનાયકે સંસદમાં જાહેરાત કરી કે માર્ચની શરૂઆતમાં મટ્ટાલા ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર બે અમેરિકન ફાઈટર જેટ ઉતારવાની વિનંતીને સરકારે ફગાવી દીધી છે, જે અમેરિકા માટે રાજદ્વારી સ્તરે આંચકો માનવામાં આવે છે.
૨૧ માર્ચ, ૨૦૨૬ ના આ ઘટનાક્રમો દર્શાવે છે કે ઈરાન યુદ્ધ હવે માત્ર બે દેશો પૂરતું મર્યાદિત રહ્યું નથી, પરંતુ તેમાં અમેરિકા, નાટો અને એશિયન દેશોની ભૂમિકા પણ મહત્વની બની ગઈ છે. આગામી દિવસોમાં તેલના ભાવ અને વૈશ્વિક શાંતિ આ યુદ્ધના વળાંકો પર નિર્ભર રહેશે.
