ટ્રમ્પની ધમકી પર રશિયાની ગંભીર ચેતવણી; હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિવાદથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર જોખમમાં!
વિશ્વ અત્યારે એક એવા વળાંક પર ઉભું છે જ્યાં એક નાની ભૂલ પણ મહા વિનાશ નોતરી શકે છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાન વિરુદ્ધ અપાયેલી સીધી સૈન્ય કાર્યવાહીની ધમકી પર રશિયાએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે મોસ્કોમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે, સમગ્ર મધ્ય પૂર્વ પ્રદેશ હાલમાં ‘આગમાં લપેટાયેલો’ છે અને પરિસ્થિતિ હવે માત્ર એક કે બે દેશો પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી.
ટ્રમ્પની ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પોસ્ટ અને મંગળવારનું અલ્ટીમેટમ
આ વિવાદની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે ઈસ્ટર રવિવારના રોજ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક અત્યંત આક્રમક પોસ્ટ કરી. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ધમકી આપી છે કે, જો ઈરાન દ્વારા ‘હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ’ (Hormuz Strait) ને તાત્કાલિક અસરથી ફરીથી ખોલવામાં નહીં આવે, તો અમેરિકી દળો આવતીકાલે એટલે કે મંગળવાર, ૭ એપ્રિલ ના રોજ ઈરાનના મહત્વના પાવર પ્લાન્ટ્સ અને પુલોને નિશાન બનાવીને હવાઈ હુમલા કરશે. આ ધમકીએ આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયમાં ગભરાટ ફેલાવી દીધો છે.
રશિયાનું વલણ: ‘સંઘર્ષ હવે પ્રાદેશિક નથી રહ્યો’
ક્રેમલિનના પ્રવક્તા દિમિત્રી પેસ્કોવે રશિયાની ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું, “તાજેતરનો વિકાસ દર્શાવે છે કે સ્થિતિ ગંભીરતાની હદ વટાવી ચૂકી છે. જો અત્યારે આ સંઘર્ષને અટકાવવામાં નહીં આવે, તો તે એક વ્યાપક પ્રાદેશિક યુદ્ધમાં ફેરવાઈ જશે.” રશિયાએ સીધી રીતે ટ્રમ્પની પોસ્ટ પર ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું હતું, પરંતુ પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવને ‘વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે વિનાશક’ ગણાવ્યો હતો. મોસ્કોએ તમામ પક્ષોને સંયમ રાખવા અને બંદૂકની અણીએ નહીં પણ રાજદ્વારી ટેબલ પર ઉકેલ લાવવા અપીલ કરી છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ: વૈશ્વિક તેલ બજારની નસ
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર કોઈપણ પ્રકારનો વિક્ષેપ સમગ્ર વિશ્વ માટે આર્થિક સુનામી જેવો સાબિત થઈ શકે છે.
-
એનર્જી માર્કેટ: વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો લગભગ ૨૦% હિસ્સો આ સાંકડી સમુદ્રધુનીમાંથી પસાર થાય છે.
-
તેલના ભાવ: જો યુદ્ધ ફાટી નીકળશે તો તેલના ભાવ $૧૫૦ પ્રતિ બેરલને પાર કરી શકે છે, જેની અસર ભારત જેવા આયાત-આધારિત દેશો પર સૌથી વધુ પડશે.
-
સપ્લાય ચેઈન: એશિયા અને યુરોપ વચ્ચેનો માલસામાનનો પુરવઠો ખોરવાઈ જવાની ભીતિ છે.
એશિયા અને યુરોપમાં ચિંતાનું મોજું
રશિયાએ ચેતવણી આપી છે કે આ યુદ્ધની અસર માત્ર મધ્ય પૂર્વ પૂરતી સીમિત નહીં રહે. ભારત, ચીન અને જાપાન જેવા એશિયાઈ દેશો જેઓ ઉર્જા માટે આ ક્ષેત્ર પર નિર્ભર છે, તેમની અર્થવ્યવસ્થા ડગમગી શકે છે. અનેક દેશોએ પહેલેથી જ ઈરાન અને પડોશી દેશોમાં રહેલા પોતાના નાગરિકો માટે ‘ટ્રાવેલ એડવાઈઝરી’ જારી કરી દીધી છે.
વિશ્વની નજર હવે આવતીકાલના ‘મંગળવાર’ પર ટકેલી છે. શું ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખરેખર હુમલો કરશે? શું ઈરાન નમતું જોખશે? રશિયાના નિવેદને સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જો મધ્ય પૂર્વની આ આગને જલ્દી ઠારવામાં નહીં આવે, તો તેની રાખ સમગ્ર વિશ્વના આંગણે પહોંચશે.

